KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 3.
Które wymiary są zgodne z formatem plakatu brutto, jeżeli gotowy plakat ma format A1, a spad wynosi 4 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Format A1 ma wymiary 594×841 mm.
Spad 4 mm dodaje się z każdej strony, więc do każdego wymiaru trzeba dodać 2×4 mm = 8 mm.
Dlatego format plakatu brutto wynosi: 594+8=602 mm oraz 841+8=849 mm, czyli 602×849 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Format gotowego plakatu (format netto po obcięciu) to A1, czyli 594×841 mm zgodnie z normą ISO 216. Pytanie dotyczy jednak formatu brutto, czyli wymiaru projektu/arkusza z uwzględnieniem spadu.

Spad (bleed) to dodatkowy obszar poza linią cięcia, który zostanie odcięty po wydruku. Stosuje się go po to, aby przy drobnych niedokładnościach cięcia nie pojawiły się białe krawędzie, gdy tło lub grafika dochodzi do brzegu.

Jeżeli spad wynosi 4 mm, to oznacza 4 mm z każdej strony (lewa, prawa, góra, dół). W praktyce dla obliczenia wymiaru brutto:

  • do szerokości dodajemy 2×4 mm (lewa + prawa),
  • do wysokości dodajemy 2×4 mm (góra + dół).

Obliczenia:

  • szerokość: 594 mm + 8 mm = 602 mm,
  • wysokość: 841 mm + 8 mm = 849 mm.

Poprawny format plakatu brutto to więc 602×849 mm.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Wariant 420×594 mm odpowiada formatowi A2, więc wynika z pomylenia serii A. Wariant 849×1197 mm to inny, większy format (kojarzony z A0/A0+), a nie A1 ze spadem. Wariant 508×708 mm nie odpowiada A1 ze spadem 4 mm i może wynikać z błędnego przyjęcia wyjściowego formatu lub z niepoprawnego dodania spadu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy format brutto jest większy od netto oraz czy spad został dodany podwójnie na każdy wymiar.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spad (bleed) to dodatkowy obszar grafiki wychodzący poza docelowy format po cięciu. Drukuje się go "na zapas", a następnie odcina, aby przy minimalnych przesunięciach gilotyny nie powstały białe krawędzie na plakacie z tłem lub zdjęciem do brzegu.
Do każdego wymiaru dodajesz podwójny spad, bo spad jest z dwóch stron: lewa+ prawa oraz góra + dół. Dla 4 mm: dodajesz 2×4 mm = 8 mm do szerokości i 8 mm do wysokości. Potem porównujesz, czy brutto jest większe od netto.
Format A1 ma wymiary 594×841 mm. To standard serii A, gdzie kolejne formaty powstają przez dzielenie arkusza na pół wzdłuż dłuższego boku. Na egzaminie często trzeba znać A0, A1, A2 lub umieć je szybko rozpoznać.
Bo spad występuje po obu stronach danego wymiaru. Szerokość ma lewy i prawy brzeg, a wysokość ma górny i dolny brzeg. Jeśli dodasz tylko 4 mm, to uwzględnisz spad tylko z jednej strony, a w praktyce plik nadal będzie za mały i ryzykujesz białą krawędź.
Netto to wymiar gotowego produktu po przycięciu (tu: A1). Brutto to wymiar projektu/arkusza z dodanym spadem (i czasem innymi obszarami technologicznymi). Na etapie projektu ustawiasz brutto, ale kluczowe elementy tekstowe trzymasz w bezpiecznym marginesie wewnątrz netto.
Najczęstszy błąd to dodanie spadu tylko raz (np. +4 mm zamiast +8 mm na wymiar). Drugi błąd to pomylenie formatów serii A (np. wybranie A2 420×594). Trzeci to przeoczenie, że pytanie dotyczy brutto, więc wybranie wymiaru gotowego plakatu bez spadu.
Nie, spad bywa różny w zależności od technologii, formatu i wymagań drukarni (często spotyka się zakres kilku milimetrów). Na egzaminie przyjmujesz wartość podaną w zadaniu i liczysz zgodnie z zasadą: spad dodaje się z każdej strony. W praktyce zawsze warto sprawdzić specyfikację drukarni.
Spad ustawia się zwykle w oknie tworzenia dokumentu (parametry dokumentu) albo w ustawieniach dokumentu, jako wartości dla: góra/dół/lewo/prawo. Następnie przy eksporcie do PDF trzeba zaznaczyć, aby plik zawierał spad i (jeśli wymagane) znaczniki cięcia. Nazwy opcji zależą od programu.
Najprościej porównać rozmiar strony/obszaru strony z oczekiwanym formatem brutto oraz obejrzeć podgląd obszarów cięcia. W workflow prepress zwraca się uwagę, czy grafika dochodzi do linii spadu oraz czy nie ma białych prześwitów przy krawędziach. Pomagają też profile preflight.
Możesz użyć dwóch kontroli: (1) format brutto musi być większy od netto w obu wymiarach; (2) przy spadzie 4 mm przyrost na wymiar to zawsze 8 mm. Jeśli znasz bazowe A1 (594×841), to wynik 602×849 spełnia oba warunki i jest spójny z zasadą liczenia spadu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • ISO 216:1975 (A series paper sizes) – norma określająca wymiary formatów serii A, w tym A1 (594×841 mm)
  • Wikipedia: "ISO 216" – sekcja dot. formatów serii A i wymiarów A1, https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_216 (dostęp: 2026-02-27)
  • Adobe InDesign Help – Bleed and slug / ustawienia spadu w przygotowaniu do druku, https://helpx.adobe.com/indesign/using/printing-books.html (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Dokumentacja programu DTP dotycząca ustawień spadu i obszaru przycięcia (np. help dla InDesign/Affinity Publisher)
  • Materiały o przygotowaniu PDF do druku: spad, znaczniki cięcia, trim box/bleed box
  • Opis normy ISO 216 i tabel formatów serii A

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego