KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 10.
Wynik pomiaru wskazywany na mikrometrze wynosi
Ilustracja przedstawia mikrometr, który jest narzędziem pomiarowym używanym do precyzyjnego mierzenia małych odległości.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczyt z mikrometru to suma wskazań z tulei i bębna.
Na tulei widać 21 mm oraz odsłoniętą kreskę 0,5 mm, więc jest 21,5 mm. Linia odniesienia pokrywa się z 14. kreską bębna (0,14 mm). Razem: 21,5 + 0,14 = 21,64 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Jak odczytuje się mikrometr? Wynik pomiaru z mikrometru składa się z części odczytywanej z tulei (skala główna) oraz z bębna (skala setna). Standardowo:

  • Pełne milimetry odczytuje się z górnej podziałki tulei (ostatnia w pełni widoczna kreska mm).
  • Połówkę milimetra (0,5 mm) odczytuje się z dolnej podziałki tulei – jeśli kreska 0,5 mm jest odsłonięta po prawej stronie ostatniego pełnego mm, trzeba ją doliczyć.
  • Setne części milimetra odczytuje się z bębna: wybiera się tę kreskę bębna, która dokładnie pokrywa się z linią odniesienia na tulei.

Zastosowanie do podanego wskazania:

  • Z tulei: widoczne jest 21 mm oraz odsłonięta kreska 0,5 mm, więc razem daje to 21,5 mm.
  • Z bębna: linia odniesienia pokrywa się z 14. kreską, co odpowiada 0,14 mm.

Suma: 21,5 mm + 0,14 mm = 21,64 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 23,14 mm – błąd o 2 mm: zwykle wynika z odczytania niewłaściwego zakresu na tulei (przesunięcie o kilka działek mm) albo z pomylenia, od jakiej liczby zaczyna się widoczny fragment skali.
  • 21,14 mm – pominięto 0,5 mm z dolnej podziałki tulei (częsty błąd: uwaga skupiona tylko na pełnych mm i bębnie).
  • 22,14 mm – doliczono dodatkowy 1 mm z tulei, ale nadal nie uwzględniono poprawnie połówki milimetra; taki wynik bywa skutkiem "przeskoczenia" na następną kreskę mm przy szybkim odczycie.

Wskazówka egzaminacyjna: Zawsze czytaj w kolejności: pełne mm → 0,5 mm → setne z bębna, a na końcu wykonaj jedno dodawanie i zapisz wynik z jednostką.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odczyt wykonaj w stałej kolejności: 1) pełne milimetry z górnej skali tulei, 2) sprawdź, czy widać kreskę 0,5 mm na dolnej skali, 3) z bębna odczytaj kreskę pokrywającą się z linią odniesienia (setne mm). Na końcu dodaj składowe.
Dolna podziałka na tulei służy do odczytu połówki milimetra (0,5 mm). Jeśli po prawej stronie ostatniej pełnej kreski mm widać odsłoniętą kreskę z dolnej skali, należy doliczyć 0,5 mm do wyniku z tulei. To częste źródło pomyłek.
Mikrometr rozdziela odczyt na dwie skale, aby uzyskać wysoką dokładność. Tuleja daje część "zgrubną" (mm i ewentualnie 0,5 mm), a bęben część "dokładną" (setne mm). Ponieważ obie skale opisują to samo przesunięcie wrzeciona, wynik końcowy jest ich sumą.
Najczęściej: pominięcie 0,5 mm z dolnej skali tulei, odczytanie sąsiedniej kreski na bębnie zamiast tej idealnie zbieżnej z linią odniesienia, oraz błędne policzenie działek bębna. Pomaga zasada: najpierw tuleja, potem bęben, na końcu kontrola sumy.
Bęben to obrotowa część mikrometru z podziałką, z której odczytuje się setne części milimetra (typowo 0,01 mm). Odczytujesz tę wartość, której kreska na bębnie pokrywa się z linią odniesienia na tulei. To kluczowy etap w uzyskaniu dokładnego wyniku.
0,5 mm doliczasz wtedy, gdy na dolnej skali tulei widoczna jest odsłonięta kreska połówki milimetra po minięciu ostatniej pełnej kreski mm. Jeśli ta kreska jest "na wierzchu", oznacza to, że wrzeciono przesunęło się o dodatkowe pół milimetra ponad pełne mm.
Wybierz tylko tę kreskę bębna, która dokładnie pokrywa się z linią odniesienia na tulei (bez przesunięcia w górę lub w dół). Jeśli wahasz się między dwiema kreskami, to znak, że odczyt jest niepewny lub skala jest źle widoczna. Na egzaminie szukaj idealnej zbieżności.
Dokładność wynika z połączenia śruby mikrometrycznej i drobnej podziałki na bębnie. Tuleja pozwala czytać mm i 0,5 mm, a bęben dzieli kolejny krok na drobniejsze części. Dzięki temu w praktyce można uzyskać odczyt z dokładnością rzędu setnych milimetra, co jest potrzebne w kontroli wymiarowej.
Mikrometr bywa używany do kontroli grubości i średnic elementów mających znaczenie dla bezpieczeństwa: ocena zużycia części maszyn, kontrola grubości materiałów/osłon, weryfikacja wymiarów elementów w dokumentacji technicznej. Precyzyjny pomiar ułatwia decyzję, czy element spełnia wymagania i nie stwarza ryzyka.
Stosuj rutynę: (1) zapisz mm z tulei, (2) dopisz +0,5 mm, jeśli kreska jest odsłonięta, (3) dopisz setne z bębna (kreska zgodna z linią), (4) policz sumę i sprawdź, czy wynik jest logicznie blisko wartości z tulei.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Odczyt z mikrometru to suma wskazań z tulei i bębna.Na tulei widać 21 mm oraz odsłoniętą kreskę 0,5 mm, więc jest 21,5 mm. Linia odniesienia pokrywa się z 14."

Materiały:

  • Podręcznik podstaw metrologii warsztatowej (dział: mikrometry i odczyt skali)
  • Instrukcje producentów przyrządów pomiarowych (mikrometr zewnętrzny, zasady odczytu)
  • Zestawy zadań/arkusze ćwiczeniowe z odczytu mikrometru i suwmiarki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego