KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 10.
Wyniki jakiego pomiaru niwelacji zostaną zapisane w przedstawionym dzienniku?
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią dziennika pomiarowego używanego w geodezji, w szczególności w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dziennik niwelacji profilów służy do zapisu wyników wyznaczania wysokości kolejnych punktów wzdłuż profilu (np. w osi trasy) i zwykle ma układ rubryk ułatwiający prowadzenie pikietażu oraz obliczenie rzędnych punktów profilu. Dlatego właściwą odpowiedzią są profile, a nie repery czy niwelacja trygonometryczna.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność rozpoznania rodzaju pomiaru na podstawie sposobu jego dokumentowania. W praktyce geodezyjnej różne zadania terenowe prowadzą do różnych "dzienników" (formularzy) lub co najmniej do różnych układów rubryk.

Odpowiedź "Profilów." jest właściwa, ponieważ niwelacja profilowa (profil podłużny i/lub przekroje poprzeczne) polega na wyznaczaniu wysokości ciągu kolejnych punktów rozmieszczonych wzdłuż określonej linii. Taki pomiar zapisuje się w dzienniku, który ma układ ułatwiający przypisanie wyników do kolejnych punktów profilu (często wraz z informacją porządkową typu pikietaż) oraz późniejsze opracowanie profilu wysokościowego.

Odpowiedź "Reperów." jest niepoprawna, ponieważ repery są punktami odniesienia (punktami o znanej lub stabilizowanej wysokości), a ich pomiar i kontrola bywa zapisywana w dokumentacji nastawionej na punkty osnowy wysokościowej, nie na gęsty ciąg punktów profilu. Dzienniki dla profili zwykle służą przede wszystkim do opracowania przebiegu wysokości wzdłuż trasy, a nie do zakładania/utrzymania reperów.

Odpowiedź "Trygonometrycznej." jest niepoprawna, ponieważ niwelacja trygonometryczna opiera się na zależnościach kątowo-dalmierzowych (kąt pionowy i odległość), a jej zapis i obliczenia różnią się od klasycznej niwelacji geometrycznej (z odczytami na łacie). W konsekwencji formularze i rubryki stosowane do zapisu wyników mają inny charakter.

Odpowiedź "Punktów rozproszonych." także nie pasuje: pomiar punktów rozproszonych dotyczy zwykle pojedynczych, niezależnych punktów sytuacyjno-wysokościowych, a nie uporządkowanego ciągu profilu. Dokumentacja profili jest nastawiona na ciągłość i kolejność punktów, co odróżnia ją od rejestracji punktów rozproszonych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli widzisz dziennik/tabelę, szukaj cech "ciągu" (kolejność punktów, rubryki porządkowe, przygotowanie do wykresu profilu). To zwykle kieruje do niwelacji profilów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niwelacja profilów to pomiar wysokości kolejnych punktów leżących wzdłuż linii (profil podłużny) lub na przekrojach poprzecznych. Wyniki służą do opracowania przebiegu wysokości terenu, np. dla trasy drogi, sieci lub wykopu, a zapis ma zwykle formę uporządkowanego dziennika.
Najczęściej rozpoznasz go po tym, że jest nastawiony na ciąg punktów: ma rubryki pozwalające zapisać kolejne stanowiska/odczyty i przypisać je do punktów profilu, często w kolejności terenowej. Taki układ ułatwia potem wyznaczenie rzędnych i narysowanie profilu wysokościowego.
Bo reper kojarzy się bezpośrednio z wysokościami i niwelacją. To typowa pułapka skojarzeń: student widzi tabelę z odczytami i automatycznie wybiera "repery". W niwelacji profilowej reper może wystąpić jako punkt odniesienia, ale dziennik dotyczy głównie punktów profilu.
Profil podłużny to przedstawienie (i wcześniej pomiar) zmian wysokości terenu wzdłuż wybranej osi, np. osi drogi, kanału lub rurociągu. W praktyce oznacza to serię punktów w kolejności od początku trasy do końca, dla których wyznacza się wysokości i potem sporządza wykres profilu.
Niwelację profilów stosuje się, gdy kluczowy jest przebieg wysokości wzdłuż linii lub na przekrojach (np. projektowanie niwelety drogi). Punkty rozproszone mierzy się, gdy potrzebujesz pojedynczych punktów w różnych miejscach bez wymogu ciągłości, np. do uproszczonego modelu terenu.
Zwykle nie. Niwelacja trygonometryczna wykorzystuje zależności kątowo-odległościowe, więc w zapisie pojawiają się wielkości typowe dla pomiarów tachimetrycznych (np. kąty pionowe, odległości). Dziennik niwelacji geometrycznej/profilowej bazuje na odczytach na łacie i różnicach wysokości.
Najczęstsze błędy to: kierowanie się jednym słowem-kluczem (np. "wysokość" → "reper"), ignorowanie układu rubryk i kolejności punktów oraz mylenie niwelacji profilowej z pomiarem punktów rozproszonych. Pomaga analiza: czy tabela jest "ciągła" i nastawiona na profil.
Pikietaż porządkuje punkty profilu według odległości wzdłuż trasy (np. co 10 m, w punktach załamań). Dzięki temu wyniki wysokości są przypisane do miejsca na osi i można je łatwo przenieść na rysunek/wykres profilu. To cecha typowa dla opracowań profilowych.
Najczęściej w geodezji inżynieryjnej: przy drogach, kolei, kanałach, sieciach uzbrojenia, robotach ziemnych i odwodnieniach. Wyniki służą do projektowania niwelety, obliczeń mas ziemnych oraz kontroli wykonania robót. Kluczowe jest zachowanie kolejności punktów profilu.
Ucz się rozpoznawania formularzy po "sygnałach": czy dotyczy ciągu punktów (profil), osnowy (repery), czy pomiarów kątowo-odległościowych (trygonometryczna). Przećwicz kilka przykładowych dzienników i zawsze pytaj: jaki produkt końcowy powstanie (profil, wykaz punktów, kontrola reperów).
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Dlatego właściwą odpowiedzią są profile, a nie repery czy niwelacja trygonometryczna."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji inżynieryjnej dotyczące niwelacji profilowej
  • Ćwiczenia z rozpoznawania wzorów dzienników pomiarowych (różne typy niwelacji)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych BUD.18 z działu niwelacji i opracowania wyników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego