KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 1.
Wysokość punktu A przedstawionego na szkicu wynosi HA = 105,00 m. Ile wynosi wysokość punktu B leżącego w odległości 10 m od punktu A na osi chodnika o pochyleniu i = 0,5%?
Ilustracja przedstawia prosty schemat techniczny związany z geodezją, który może być częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pochylenie i = 0,5% oznacza zmianę wysokości o 0,5 m na 100 m, czyli 0,005 m na 1 m.
Na odcinku 10 m różnica wysokości wynosi ΔH = 0,005 · 10 = 0,05 m. Zatem HB = HA + 0,05 m = 105,05 m (dla wzrostu w kierunku AB).

Pełne wyjaśnienie:

Pochylenie (spadek) podłużne i podane w procentach informuje, jaka jest zmiana wysokości na 100 jednostek długości. Wartość 0,5% oznacza więc 0,5 m na 100 m, czyli po przeliczeniu na ułamek dziesiętny: i = 0,5/100 = 0,005.

Jeżeli punkt B leży w odległości d = 10 m od punktu A na osi chodnika, to różnica wysokości między punktami wynosi:

ΔH = i · d = 0,005 · 10 m = 0,05 m.

Mając rzędną punktu A: HA = 105,00 m, otrzymujemy rzędną punktu B jako:

HB = HA + ΔH = 105,00 m + 0,05 m = 105,05 m (przy założeniu, że pochylenie jest dodatnie w kierunku od A do B).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • HB = 105,00 m odpowiada sytuacji bez pochylenia (ΔH = 0), co przeczy danym zadania.
  • HB = 105,50 m zwykle wynika z błędu przeliczenia procentów (potraktowania 0,5% jak 0,05 albo 0,5) i zawyżenia ΔH dziesięciokrotnie.
  • HB = 155,00 m jest wynikiem rażącej pomyłki (np. przestawienia cyfr lub niekontrolowanego dodania 50 m), całkowicie nieadekwatnej do spadku rzędu promili.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy spadek jest w procentach, najszybciej liczysz różnicę wysokości jako "(procent/100) razy odległość". Warto też oszacować wynik: 0,5% z 10 m to około 5 cm, więc rezultat powinien różnić się od 105,00 m o setne części metra.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pochylenie 0,5% oznacza zmianę wysokości o 0,5 m na 100 m długości (albo 0,005 m na 1 m). W obliczeniach najczęściej zamienia się procent na ułamek: 0,5% = 0,005 i liczy ΔH = i · d.
Najpierw zamień procent na ułamek dziesiętny: i[%]/100. Potem policz ΔH = i · d. Jeśli d jest w metrach, to ΔH wyjdzie w metrach. Na końcu dodaj lub odejmij ΔH od znanej rzędnej.
Procent oznacza "na sto". Dlatego 0,5% = 0,5/100 = 0,005. Błąd polega na pominięciu dzielenia przez 100, co daje wynik 100 razy za duży i prowadzi do nierealnych różnic wysokości.
0,5% to 0,5 m na 100 m. Dla 10 m (czyli 10 razy mniej) wyjdzie 0,05 m, czyli 5 cm. Takie oszacowanie pomaga od razu odrzucić odpowiedzi różniące się o dziesiątki centymetrów lub metry.
Nie zawsze. Zależy od tego, czy w kierunku od A do B wysokość rośnie, czy maleje (znak spadku). W zadaniach egzaminacyjnych bywa to doprecyzowane opisem lub szkicem; bez tego łatwo popełnić błąd znaku.
Najczęściej myli się procent z ułamkiem (brak podziału przez 100), myli się jednostki (cm vs m) albo bez obliczeń wybiera się "ładnie wyglądającą" liczbę. Częsty jest też błąd znaku: dodanie zamiast odjęcia.
Najprościej: HB = HA ± ΔH, gdzie ΔH = i · d (po zamianie i z % na ułamek). Znak "+" wybierasz, gdy w kierunku AB teren/projekt rośnie, a "−" gdy opada.
Przy tyczeniu i kontroli robót liniowych: chodników, dróg dojazdowych, ramp, krawężników czy odwodnienia. Oblicza się wtedy rzędne kolejnych punktów wzdłuż osi (np. co 5 m lub 10 m), aby zachować projektowany spadek.
1% = 10‰, bo promil oznacza "na tysiąc". Zatem 0,5% = 5‰. W praktyce ułatwia to myślenie o małych nachyleniach: 5‰ to 5 mm na 1 m lub 5 cm na 10 m (po zachowaniu zgodnych jednostek).
Kontroluj jednostki w każdym kroku. Jeśli odległość d jest w metrach i i jest bezwymiarowe (po zamianie z %), to ΔH wychodzi w metrach. Dopiero na końcu możesz przeliczyć na cm dla kontroli (0,05 m = 5 cm).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Pochylenie i = 0,5% oznacza zmianę wysokości o 0,5 m na 100 m, czyli 0,005 m na 1 m.Na odcinku 10 m różnica wysokości wynosi ΔH = 0,005 · 10 = 0,05 m."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Nachylenie" – definicje i sposoby wyrażania nachylenia (w tym procentowo): https://pl.wikipedia.org/wiki/Nachylenie - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL), "Procent" – zamiana wartości procentowych na ułamki: https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji inżynieryjnej (profil podłużny, niwelacja)
  • Zestawy zadań z obliczeń spadków i rzędnych na odcinku
  • Notatki z matematyki: procenty, zamiana % na ułamek dziesiętny

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego