KWALIFIKACJA SPO1 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 35.
Wzmożone napięcie mięśniowe, spowolnienie ruchowe, drżenie spoczynkowe, monotonna i zamazana mowa to charakterystyczne objawy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zestaw objawów: drżenie spoczynkowe, spowolnienie ruchowe (bradykinezja), wzmożone napięcie mięśniowe (sztywność) oraz monotonna, niewyraźna mowa jest typowy dla choroby Parkinsona.
W Alzheimerze dominują zaburzenia pamięci, w SM częstsze są rzuty objawów i zaburzenia czucia, a w zapaleniu opon występują gorączka i objawy oponowe.

Pełne wyjaśnienie:

Opisane objawy tworzą klasyczny obraz choroby Parkinsona (parkinsonizmu). Kluczowe są trzy cechy ruchowe: drżenie spoczynkowe, spowolnienie ruchowe (bradykinezja) oraz wzmożone napięcie mięśniowe (sztywność). Do tego często dołączają zaburzenia mowy: mowa bywa monotonna, cicha, niewyraźna, co w pytaniu ujęto jako "monotonna i zamazana". Taki zestaw objawów wynika z zaburzeń pracy układów odpowiedzialnych za kontrolę ruchu.

Odpowiedź "choroby Alzheimera" jest nieprawidłowa, ponieważ w tej chorobie na pierwszy plan wysuwają się zaburzenia funkcji poznawczych (pamięć, orientacja, myślenie), a nie typowa triada objawów ruchowych z drżeniem spoczynkowym. Mogą występować problemy z mową, ale mają zwykle inny charakter i nie towarzyszą im w sposób charakterystyczny bradykinezja oraz sztywność.

Odpowiedź "stwardnienia rozsianego" również nie pasuje, bo SM często przebiega z objawami rozsianymi w czasie i przestrzeni (np. zaburzenia widzenia, czucia, niedowłady), często w postaci rzutów i remisji. Drżenie może się pojawiać, ale nie jest typowym "drżeniem spoczynkowym" wraz z klasyczną sztywnością i bradykinezją.

Odpowiedź "zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych" jest błędna, ponieważ w tej jednostce oczekuje się ostrych objawów infekcyjnych, takich jak gorączka, silny ból głowy, sztywność karku, światłowstręt i pogorszenie stanu ogólnego. Nie jest to przewlekły zespół objawów ruchowych typowy dla Parkinsona.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się jednocześnie drżenie spoczynkowe, bradykinezja i sztywność, najczęściej chodzi o Parkinsona. Dla asystenta osoby niepełnosprawnej ważne jest też przełożenie tego na praktykę: więcej czasu na czynności, bezpieczna mobilizacja i cierpliwe wsparcie komunikacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Drżenie spoczynkowe to mimowolne drżenie kończyny pojawiające się głównie wtedy, gdy mięśnie są rozluźnione, a ręka lub noga "spoczywa". Często zmniejsza się podczas wykonywania ruchu celowego. W praktyce opieki warto obserwować, kiedy drżenie jest najsilniejsze i co je nasila.
Bradykinezja to spowolnienie i zubożenie ruchów: trudność w rozpoczęciu czynności, wolniejsze wstawanie, drobne kroki, wolniejsze ubieranie czy jedzenie. Dla asystenta ważne jest dawanie czasu, dzielenie zadania na etapy i zapewnienie bezpiecznej asekuracji przy zmianie pozycji.
W chorobie Parkinsona dochodzi do zaburzeń kontroli ruchu, co może powodować sztywność mięśni i opór podczas poruszania kończyną. W opiece objawia się to większym wysiłkiem przy wykonywaniu ruchów i gorszą sprawnością manualną. Pomocne są spokojne ruchy, rozgrzewka i współpraca z rehabilitantem.
Częsta jest mowa cicha, monotonna, niewyraźna, z "zacieraniem" artykulacji. Osoba może mówić krócej i mniej wyraźnie, mimo że rozumie polecenia. Asystent powinien zadbać o ciszę w otoczeniu, kontakt wzrokowy, pytania proste oraz potwierdzanie, czy komunikat został dobrze zrozumiany.
W chorobie Parkinsona często dominują objawy ruchowe (drżenie spoczynkowe, spowolnienie, sztywność), natomiast w chorobie Alzheimera na pierwszy plan wysuwają się zaburzenia pamięci i innych funkcji poznawczych. W praktyce opieki oznacza to inne priorytety: w Parkinsonie częściej bezpieczeństwo ruchu, w Alzheimerze orientacja i nadzór.
W stwardnieniu rozsianym drżenie może się pojawić, ale bywa związane z innymi mechanizmami i zwykle nie tworzy typowej triady: drżenie spoczynkowe + bradykinezja + sztywność. SM często przebiega z objawami zmiennymi w czasie (rzuty i remisje) i dodatkowymi dolegliwościami, np. zaburzeniami czucia lub widzenia.
Zapalenie opon zwykle ma ostry początek i objawy ogólne: gorączkę, silny ból głowy, światłowstręt, nudności, sztywność karku i pogorszenie stanu ogólnego. To stan wymagający pilnej pomocy medycznej. Objawy parkinsonowskie rozwijają się zazwyczaj przewlekle, a nie nagle w ciągu godzin.
Najważniejsze jest bezpieczeństwo i organizacja dnia: usuwanie przeszkód, antypoślizgowe obuwie, planowanie czynności z zapasem czasu oraz pomoc w ubieraniu i higienie. W komunikacji sprawdza się spokojne tempo i krótkie polecenia. Warto też zachęcać do ćwiczeń zaleconych przez rehabilitanta i obserwować zmiany objawów.
Typowe pomyłki to utożsamianie każdej choroby wieku starszego z Alzheimerem oraz ignorowanie słowa "spoczynkowe" przy drżeniu. Często też myli się sztywność i spowolnienie z ogólnym osłabieniem. Na egzaminie warto szukać triady objawów ruchowych i sprawdzić, czy pasuje do niej zaburzenie mowy.
Skup się na rozpoznawaniu zestawów objawów i ich znaczeniu w opiece: bezpieczeństwo, komunikacja i wsparcie ADL. Ucz się porównań (Parkinson vs Alzheimer vs SM vs stany ostre), rób krótkie fiszki z cechami charakterystycznymi i ćwicz scenariusze: co obserwować, co zgłosić i jak dostosować pomoc w czynnościach dnia codziennego.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • MSD Manual (wersja dla pacjentów) – "Choroba Parkinsona" (objawy), https://www.msdmanuals.com/pl/dom/choroby-m%C3%B3zgu-rdzenia-kr%C4%99gowego-i-nerw%C3%B3w/zaburzenia-ruchu/choroba-parkinsona (dostęp: 2026-02-27)
  • Mayo Clinic – "Parkinson's disease – Symptoms and causes" (symptoms section), https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/parkinsons-disease/symptoms-causes/syc-20376055 (dostęp: 2026-02-27)
  • National Institute on Aging (NIH) – "Parkinson’s Disease" (symptoms), https://www.nia.nih.gov/health/parkinsons-disease (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw neurologii dla opiekunów/asystentów osób niesamodzielnych
  • Materiały edukacyjne o objawach choroby Parkinsona przygotowane przez wiarygodne instytucje medyczne
  • Szkolenia z komunikacji i wsparcia osób z zaburzeniami mowy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego