KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 1.
Wzrost poziomu wydajności pracy wystąpi, gdy produkcja
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność pracy rośnie, gdy relacja produkcja/zatrudnienie zwiększa się. Przy wzroście produkcji o 15% i zatrudnienia o 5% wskaźnik na pracownika rośnie, bo produkcja rośnie szybciej niż liczba zatrudnionych. W pozostałych wariantach iloraz maleje lub rośnie zatrudnienie przy spadku efektu.

Pełne wyjaśnienie:

Wydajność pracy (produktywność pracy) w najprostszym ujęciu to produkcja przypadająca na jednego zatrudnionego, czyli iloraz: produkcja / zatrudnienie. Aby ocenić, czy wydajność rośnie, nie wystarczy sprawdzić samego kierunku zmian produkcji i zatrudnienia – trzeba ocenić, jak zmienia się ich relacja.

Odpowiedź poprawna: "wzrośnie o 15%, a zatrudnienie wzrośnie o 5%". Skoro produkcja rośnie szybciej niż zatrudnienie, to na jednego pracownika przypada więcej produkcji. Można to ująć wskaźnikowo: nowa wydajność jest proporcjonalna do (1,15 / 1,05), a taki iloraz jest większy od 1, więc wydajność rośnie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "wzrośnie o 8%, a zatrudnienie wzrośnie o 10%" – zatrudnienie rośnie szybciej niż produkcja, więc produkcja na pracownika spada (iloraz 1,08/1,10 < 1).
  • "spadnie o 10%, a zatrudnienie spadnie o 2%" – oba wskaźniki spadają, ale produkcja spada mocniej niż zatrudnienie, więc na jednego pracownika przypada mniej produkcji (0,90/0,98 < 1).
  • "spadnie o 7%, a zatrudnienie wzrośnie o 1%" – produkcja maleje, a zatrudnienie rośnie, co niemal zawsze obniża produkcję na pracownika (0,93/1,01 < 1).

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj regułę: wydajność rośnie, gdy produkcja rośnie szybciej niż zatrudnienie albo gdy zatrudnienie spada szybciej niż produkcja. Najbezpieczniej porównywać iloraz wskaźników (np. 1,15/1,05), zamiast kierować się intuicją.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej rozumie się ją jako produkcję przypadającą na jednego zatrudnionego (lub na roboczogodzinę). W zadaniach testowych zwykle chodzi o iloraz: produkcja / zatrudnienie. Wzrost wydajności oznacza, że z tej samej pracy uzyskuje się większy efekt.
Porównaj relację produkcja/zatrudnienie przed i po zmianie. W praktyce używa się wskaźników: gdy produkcja zmienia się o p%, a zatrudnienie o z%, oceniasz iloraz (1+p)/(1+z). Jeśli iloraz jest > 1, wydajność rośnie.
Bo wydajność to nie sama produkcja, tylko produkcja w przeliczeniu na pracownika. Jeśli produkcja rośnie, ale zatrudnienie rośnie jeszcze szybciej, to na jednego zatrudnionego może przypadać mniej produkcji niż wcześniej, czyli wydajność spada.
Najszybciej policzyć iloraz wskaźników dynamiki: np. produkcja +15% to 1,15, zatrudnienie +5% to 1,05. Sprawdzasz 1,15/1,05. Nie musisz liczyć dokładnego wyniku — wystarczy stwierdzić, czy licznik jest większy od mianownika.
Tak, ale tylko wtedy, gdy zatrudnienie spada szybciej niż produkcja. Przykład logiczny: produkcja -5% (0,95), zatrudnienie -10% (0,90), wtedy 0,95/0,90 > 1. Wydajność rośnie mimo spadku łącznego efektu.
Najczęstsze są: (1) patrzenie tylko na produkcję i ignorowanie zatrudnienia, (2) mylenie "wzrostu obu wartości" ze wzrostem wydajności, (3) odejmowanie procentów zamiast analizy ilorazu, (4) nieuwzględnienie, że wskaźniki porównuje się jako 1+p i 1+z.
Produkcja to łączny poziom wytworzonego efektu (np. sztuki, zł, usługi). Produktywność/wydajność to efekt przypadający na jednostkę nakładu (np. na pracownika). Można mieć większą produkcję przy niższej produktywności, gdy mocno rośnie zatrudnienie.
Często tak, ale ostrożnie. Jeśli produkcja rośnie, a zatrudnienie też rośnie, to wydajność rośnie tylko wtedy, gdy procent wzrostu produkcji jest większy niż procent wzrostu zatrudnienia. Gdy są spadki, lepiej myśleć wskaźnikami 0,xx.
Najczęściej przy analizie wyników miesięcznych/kwartalnych, planowaniu zatrudnienia, ocenie efektów reorganizacji lub inwestycji oraz w controllingu. Wydajność jest też argumentem w decyzjach o automatyzacji, zmianie norm pracy czy premiowaniu za wyniki.
Opanuj definicje wskaźników (iloraz, dynamika), przećwicz kilka wariantów: wzrost/wzrost, spadek/spadek, wzrost/spadek. Stosuj stały schemat: zamień procenty na wskaźniki (1,15; 0,93 itd.), potem porównaj licznik i mianownik. To minimalizuje błędy.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Wydajność pracy rośnie, gdy relacja produkcja/zatrudnienie zwiększa się."

Materiały:

  • Podręcznik z podstaw ekonomii/ekonomiki pracy: rozdziały o produktywności i wskaźnikach
  • Zadania rachunkowe z analizy ekonomicznej przedsiębiorstwa (wskaźniki dynamiki, produktywność)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/OKE dotyczące wskaźników ekonomicznych i interpretacji procentów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego