Wydajność pracy (produktywność pracy) w najprostszym ujęciu to produkcja przypadająca na jednego zatrudnionego, czyli iloraz: produkcja / zatrudnienie. Aby ocenić, czy wydajność rośnie, nie wystarczy sprawdzić samego kierunku zmian produkcji i zatrudnienia – trzeba ocenić, jak zmienia się ich relacja.
Odpowiedź poprawna: "wzrośnie o 15%, a zatrudnienie wzrośnie o 5%". Skoro produkcja rośnie szybciej niż zatrudnienie, to na jednego pracownika przypada więcej produkcji. Można to ująć wskaźnikowo: nowa wydajność jest proporcjonalna do (1,15 / 1,05), a taki iloraz jest większy od 1, więc wydajność rośnie.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "wzrośnie o 8%, a zatrudnienie wzrośnie o 10%" – zatrudnienie rośnie szybciej niż produkcja, więc produkcja na pracownika spada (iloraz 1,08/1,10 < 1).
- "spadnie o 10%, a zatrudnienie spadnie o 2%" – oba wskaźniki spadają, ale produkcja spada mocniej niż zatrudnienie, więc na jednego pracownika przypada mniej produkcji (0,90/0,98 < 1).
- "spadnie o 7%, a zatrudnienie wzrośnie o 1%" – produkcja maleje, a zatrudnienie rośnie, co niemal zawsze obniża produkcję na pracownika (0,93/1,01 < 1).
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj regułę: wydajność rośnie, gdy produkcja rośnie szybciej niż zatrudnienie albo gdy zatrudnienie spada szybciej niż produkcja. Najbezpieczniej porównywać iloraz wskaźników (np. 1,15/1,05), zamiast kierować się intuicją.