KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2006

PYTANIE NR 44.
Wykres ukazuje zależność między wielkością sprzedaży a kosztami i wartością sprzedaży w wybranym przedsiębiorstwie. W punkcie "A" zwanym "progiem rentowności" przedsiębiorstwo
Ilustracja przedstawia wykres związany z analizą finansową przedsiębiorstwa, szczególnie w kontekście progu rentowności.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Próg rentowności (BEP) to punkt, w którym przychody ze sprzedaży są równe kosztom całkowitym. Oznacza to brak zysku i brak straty, czyli wynik finansowy wynosi dokładnie 0. Poniżej BEP firma ma stratę, a powyżej BEP osiąga zysk.

Pełne wyjaśnienie:

Próg rentowności (BEP, break-even point) to kluczowe pojęcie w rachunkowości zarządczej i analizie finansowej. Opisuje taki poziom sprzedaży, przy którym przedsiębiorstwo "wychodzi na zero", czyli nie ma ani zysku, ani straty.

W ujęciu definicyjnym w BEP zachodzi zależność: przychody całkowite (TR) = koszty całkowite (TC). Skoro wynik finansowy można rozumieć jako różnicę TR − TC, to w tym punkcie wynik wynosi 0. Dlatego poprawne jest stwierdzenie, że przedsiębiorstwo "osiąga zysk równy zero".

Jak to widać na wykresie? Linia przychodów rośnie od zera wraz ze sprzedażą, natomiast linia kosztów całkowitych startuje powyżej zera (bo obejmuje koszty stałe) i rośnie wraz z kosztami zmiennymi. Punkt ich przecięcia to BEP: poniżej tego punktu koszty przewyższają przychody (strata), a powyżej przychody przewyższają koszty (zysk).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne lub mylące?

  • Stwierdzenie "osiąga zysk dodatni" dotyczy sytuacji po przekroczeniu BEP, gdy TR > TC, więc nie opisuje progu rentowności.
  • Stwierdzenie "pokrywa wszystkie koszty stałe i zmienne, ale nie osiąga zysku" opisuje ideę BEP (pokrycie całych kosztów), jednak sformułowanie "nie osiąga zysku" bywa interpretowane jako strata. W BEP wynik jest precyzyjnie równy 0, więc właściwsze jest wskazanie zysku równego zero.
  • Stwierdzenie "pokrywa jedynie koszty zmienne" jest typowym błędem: pokrycie tylko kosztów zmiennych nie wystarcza, bo koszty stałe nadal istnieją. W takiej sytuacji przedsiębiorstwo wciąż ma stratę.

W praktyce BEP pomaga planować minimalną wielkość sprzedaży, oceniać opłacalność i ryzyko oraz podejmować decyzje cenowe i kosztowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Próg rentowności (BEP) to taki poziom sprzedaży, przy którym przychody całkowite są równe kosztom całkowitym. Oznacza to, że wynik finansowy wynosi dokładnie 0: firma nie ma ani zysku, ani straty. Poniżej BEP jest strata, a powyżej BEP pojawia się zysk.
Bo w BEP zachodzi równość: TR = TC, czyli przychody całkowite zrównują się z kosztami całkowitymi. Zysk rozumiany jako TR − TC wynosi wtedy 0. To punkt "na styk", gdy sprzedaż pokrywa wszystkie koszty stałe i zmienne, ale nie generuje nadwyżki.
Na wykresie BEP to punkt przecięcia linii przychodów ze sprzedaży z linią kosztów całkowitych. W tym miejscu firma przechodzi z obszaru straty (koszty > przychody) do obszaru zysku (przychody > koszty). Rzut punktu na oś X pokazuje wielkość sprzedaży w BEP.
Koszty stałe nie zależą od wielkości sprzedaży w krótkim okresie (np. czynsz, część wynagrodzeń, amortyzacja). Koszty zmienne rosną wraz z produkcją/sprzedażą (np. materiały, prowizje, energia technologiczna). Koszty całkowite to suma kosztów stałych i zmiennych.
Nie. "Nie osiąga zysku" może oznaczać zarówno wynik równy zero, jak i stratę, zależnie od kontekstu. W progu rentowności wynik jest dokładnie równy 0, więc firma nie traci i nie zarabia. Na egzaminie warto wybierać odpowiedź jednoznaczną: "zysk równy zero".
Poniżej BEP przychody ze sprzedaży są mniejsze niż koszty całkowite (TR < TC), więc przedsiębiorstwo ponosi stratę. Zwykle sprzedaż pokrywa część kosztów zmiennych, ale nie wystarcza na pełne koszty stałe. Dopiero wzrost sprzedaży do poziomu BEP pozwala "wyjść na zero".
Po przekroczeniu BEP przychody przewyższają koszty całkowite (TR > TC), więc firma zaczyna osiągać zysk dodatni. Każda dodatkowa jednostka sprzedaży ponad BEP zwiększa wynik, o ile relacja ceny do kosztu zmiennego jednostkowego pozostaje korzystna i koszty stałe nie rosną skokowo.
Częsty błąd to mylenie BEP z pokryciem tylko kosztów zmiennych (to jeszcze nie jest rentowność). Inny błąd to utożsamianie sformułowania "nie ma zysku" ze stratą, mimo że w BEP wynik wynosi 0. Uczniowie mylą też marżę kontrybucyjną z zyskiem całkowitym.
Pomaga określić minimalną sprzedaż potrzebną do uniknięcia straty, ocenić opłacalność produktu i planować budżet. Technik ekonomista może używać BEP do analiz cenowych, porównania wariantów kosztów, oceny ryzyka oraz wyznaczania "marginesu bezpieczeństwa" sprzedaży w jednostce organizacyjnej.
Koszty zmienne na wykresie rosną wraz ze sprzedażą i zwykle są pokazane jako "część" kosztów całkowitych. Koszty całkowite zaczynają się od poziomu kosztów stałych na osi Y (bo koszty stałe są ponoszone nawet przy zerowej sprzedaży) i rosną o koszty zmienne wraz ze sprzedażą.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Próg rentowności (BEP) to punkt, w którym przychody ze sprzedaży są równe kosztom całkowitym."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Próg rentowności" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%B3g_rentowno%C5%9Bci (dostęp: 2026-03-01)
  • Investopedia: "Break-Even Point (BEP)" — https://www.investopedia.com/terms/b/breakevenpoint.asp (accessed 2026-03-01)
  • Corporate Finance Institute (CFI): "Break-even Point" — https://corporatefinanceinstitute.com/resources/accounting/break-even-point-bep/ (accessed 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki z rachunkowości zarządczej (temat: próg rentowności/BEP)
  • Materiały do kwalifikacji EKA.4 z działu analizy kosztów i przychodów
  • Ćwiczenia z interpretacji wykresów kosztów stałych, zmiennych i całkowitych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego