W terapii zajęciowej cele usprawniania opisuje się często przez pryzmat tego, jak zmienia się funkcjonowanie osoby w codziennym życiu i w środowisku. W zdaniu z pytania pojawiają się trzy kluczowe elementy: (1) wzrost samodzielności w czynnościach życia codziennego, (2) uczenie przestrzegania norm obyczajowych oraz (3) kształtowanie zachowań adekwatnych do płci i wieku.
Tak ujęte cele odnoszą się przede wszystkim do uczestnictwa społecznego i prawidłowego pełnienia ról (np. domowych, szkolnych, rodzinnych). Dlatego poprawne jest wskazanie usprawniania społecznego – obejmuje ono trening i utrwalanie zachowań ułatwiających funkcjonowanie w grupie, respektowanie zasad współżycia oraz zwiększanie niezależności w typowych sytuacjach dnia.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
- Usprawnianie fizyczne koncentruje się na sprawności ciała: sile, zakresie ruchu, wydolności, koordynacji czy lokomocji. Może wspierać samodzielność, ale nie tłumaczy wprost celów związanych z normami obyczajowymi i adekwatnością zachowań.
- Usprawnianie zawodowe dotyczy przygotowania do podjęcia lub utrzymania pracy: kompetencji pracowniczych, organizacji stanowiska, tolerancji wysiłku, ergonomii i nawyków zawodowych. W pytaniu nie ma odniesień do zatrudnienia ani ról pracowniczych.
- Usprawnianie psychiczne obejmuje obszary emocji, motywacji, samooceny, lęku, procesów poznawczych czy terapii zaburzeń psychicznych. Chociaż zachowanie ma komponent psychologiczny, w pytaniu akcent położono na normy społeczne i dopasowanie do wieku/płci, co jest klasycznym celem usprawniania społecznego.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się hasła typu "normy", "obyczaje", "role", "adekwatne zachowanie", "funkcjonowanie w grupie" – najczęściej chodzi o komponent społeczny. Gdy dominują "siła", "zakres ruchu", "chód" – fizyczny; "praca", "stanowisko" – zawodowy; a "emocje", "myślenie", "objawy" – psychiczny.
