W transporcie i spedycji prędkość średnia jest jednym z podstawowych parametrów używanych do planowania harmonogramu przewozu. Liczy się ją jako stosunek przebytej drogi do czasu przejazdu.
Metoda obliczeń (dla każdej trasy osobno):
- Ustal drogę d (w km) przypisaną do danej trasy.
- Ustal czas t (w godzinach). Jeżeli czas podano w minutach, trzeba go przeliczyć: t[h] = t[min] / 60.
- Oblicz prędkość średnią: v = d / t.
Na co uważać w zadaniach egzaminacyjnych:
- Jednostki: wynik ma być w km/h, więc czas musi być w godzinach, a droga w kilometrach.
- Zaokrąglenia: jeżeli odpowiedzi są w km/h bez miejsc po przecinku, zwykle porównuje się wartości po standardowym zaokrągleniu lub zgodnie z poleceniem (gdy jest podane). W praktyce niewielka różnica 1–3 km/h często wynika z błędu rachunkowego lub innego zaokrąglenia.
- Porównanie z wariantami: gdy kilka odpowiedzi ma bardzo podobne liczby (np. 50 vs 53), trzeba policzyć wszystkie trasy konsekwentnie tą samą metodą.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź "Trasa 1-58 km/h, Trasa 2-50 km/h, Trasa 3-52 km/h"?
Jest to zestaw prędkości otrzymany po poprawnym zastosowaniu wzoru v=d/t dla danych przypisanych do tras oraz po prawidłowym przeliczeniu czasu do godzin. Pozostałe odpowiedzi różnią się co najmniej jedną wartością (np. 53 zamiast 50 lub 50 zamiast 52), co typowo wynika z błędu w przeliczeniu minut na godziny albo z pomyłki w podstawieniu danych do niewłaściwej trasy.
Wskazówka egzaminacyjna: wykonuj obliczenia w tabeli (trasa → droga → czas w h → v), a na końcu sprawdź sensowność: przy tej samej odległości dłuższy czas zawsze oznacza mniejszą prędkość średnią.
