KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 23.
Z analizy "Karty pracy" wynika, że pracownik Jacek Piwowarek w ciągu 8-godzinnej zmiany roboczej wykonał 16 sztuk wyrobów (zgodnie z obowiązującą w przedsiębiorstwie normą pracochłonności). Czas przeznaczony na wykonanie jednej sztuki wyrobu wyniósł
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czas na 1 sztukę to czas całej zmiany podzielony przez liczbę wykonanych wyrobów. Wykonano 16 sztuk w 8 godzin, więc 8/16 = 0,5 godziny na sztukę (czyli 30 minut). Pozostałe odpowiedzi oznaczałyby mniejszą liczbę sztuk w 8 godzin.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć czas przeznaczony na wykonanie jednej sztuki wyrobu, trzeba ustalić tzw. czas jednostkowy. Jest to iloraz:

czas całkowity pracy / liczba wykonanych sztuk.

W danych podano, że w czasie jednej zmiany (8 godzin) wykonano 16 sztuk wyrobów. Zatem:

8 godzin / 16 sztuk = 0,5 godziny na 1 sztukę.

Warto też rozumieć interpretację wyniku: 0,5 godziny to pół godziny, czyli 30 minut. Oznacza to, że przy takim tempie pracy (zgodnym z normą pracochłonności w firmie) każda kolejna sztuka "zajmuje" średnio pół godziny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "1 godzinę" – oznaczałoby, że jedna sztuka trwa 1 godzinę, czyli w 8 godzin powstałoby 8 sztuk, a nie 16.
  • "1,5 godziny" – przy takim czasie jednostkowym w 8 godzin nie dałoby się wykonać 16 sztuk (8/1,5 to ok. 5,33 sztuki).
  • "2 godziny" – oznaczałoby 4 sztuki w 8 godzin (8/2 = 4), co całkowicie nie pasuje do danych.

Typowa pułapka polega na policzeniu odwrotności (16/8 = 2), co daje wydajność w sztukach na godzinę, a pytanie dotyczy czasu na sztukę. Na egzaminie zawsze sprawdzaj, czy wynik ma właściwy "sens" i jednostkę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dzielisz czas całkowity przez liczbę wykonanych sztuk: czas na sztukę = czas zmiany / liczba sztuk. Jeśli jest 8 godzin i 16 sztuk, to 8/16 = 0,5 godziny na sztukę. To prosta średnia, przydatna w normowaniu i analizie wydajności.
0,5 godziny to czas na jedną sztukę, a 2 to liczba sztuk na godzinę. 16/8 = 2 mówi o wydajności (2 szt./h). Pytanie dotyczy czasu jednostkowego, więc liczymy odwrotnie: 8/16 = 0,5 h/szt.
Pracochłonność to miara nakładu pracy potrzebnego do wykonania zadania, najczęściej wyrażana jako czas na jednostkę produktu. W praktyce pozwala ustalić normy, planować obciążenie stanowisk oraz porównywać wykonanie z założeniami (np. na podstawie karty pracy).
1 godzina to 60 minut. Jeśli wynik to 0,5 godziny, mnożysz 0,5 × 60 = 30 minut. Warto to robić kontrolnie, bo czas w minutach jest bardziej intuicyjny i pomaga ocenić, czy tempo pracy ma sens w realnych warunkach.
Nie zawsze. "Karta pracy" bywa źródłem danych, ale samo obliczenie może wymagać tylko czasu i liczby sztuk. Na egzaminie kluczowe jest wychwycenie, jakie informacje są potrzebne do wzoru (tu: 8 godzin i 16 sztuk) i wykonanie właściwego działania.
Najczęstszy błąd to pomylenie kierunku dzielenia: liczenie 16/8 zamiast 8/16. Drugi błąd to złe przypisanie jednostek (h/szt. vs szt./h). Pomaga zapis: "czas na 1 sztukę" zawsze ma w liczniku czas, a w mianowniku liczbę sztuk.
Zrób szybkie oszacowanie: jeśli w 8 godzin wykonano 16 sztuk, to na godzinę przypada 2 sztuki, więc jedna sztuka musi trwać około pół godziny. Taka kontrola zdroworozsądkowa pomaga wyłapać odwrócone dzielenie i błędy jednostek.
Wydajność (szt./h) liczysz jako liczba sztuk / czas. Tu: 16 sztuk / 8 godzin = 2 sztuki na godzinę. To inne pytanie niż czas na sztukę, ale oba wskaźniki są powiązane i często pojawiają się w zadaniach ekonomicznych.
Stosuje się je m.in. w planowaniu produkcji, kalkulacji kosztów robocizny, ocenie wykonania norm, rozliczaniu pracy oraz analizie odchyleń. Czas jednostkowy pomaga ustalić, ile pracy potrzeba na partię wyrobów i czy realnie da się wykonać plan w danej zmianie.
Ćwicz zadania tekstowe z prostymi wskaźnikami: czas na sztukę, sztuki na godzinę, przeroby na zmianę. Zawsze zapisuj jednostki przy wyniku i sprawdzaj sens (czy wynik oznacza wolniej/szybciej). Pomagają krótkie notatki ze wzorami i kilkanaście przykładów z rozwiązaniami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 83% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Czas na 1 sztukę to czas całej zmiany podzielony przez liczbę wykonanych wyrobów."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Norma pracy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Norma_pracy (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Iloraz" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Iloraz (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Godzina" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Godzina (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z podstaw rachunku ekonomicznego (dział: produktywność, normy pracy)
  • Zestawy zadań z matematyki praktycznej: zadania na "na sztukę / na godzinę"
  • Materiały szkolne z organizacji pracy i normowania pracy (pojęcia: pracochłonność, czas jednostkowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego