W niwelacji metodą punktów rozproszonych (z jednego stanowiska instrumentu do wielu punktów) dokumentacja pomiaru jest prowadzona w formie dziennika niwelacji. Tabela ma z góry ustalone znaczenie kolumn: część rubryk dotyczy identyfikacji punktu, część odczytów na łatach, a osobna rubryka bywa przeznaczona na odległości od stanowiska instrumentu do poszczególnych punktów.
Treść pytania wskazuje wprost, że szukana odległość punktu 1 znajduje się w kolumnie 5. Zatem poprawna procedura rozwiązania jest następująca:
- Odszukać wiersz (rekord) dotyczący punktu 1.
- W tym samym wierszu przejść do kolumny 5, która zawiera odległość punktu od stanowiska.
- Odczytać wartość i zachować jednostkę (metry) oraz zapis dziesiętny z przecinkiem.
Z dziennika wynika wartość 18,30 m, więc taka odpowiedź jest prawidłowa.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 1,83 m – typowy błąd to przestawienie przecinka lub odczyt skróconej wartości; w praktyce tak mała odległość od stanowiska jest mało typowa i zwykle wynika z pomyłki w zapisie.
- 103,00 m – to wartość znacząco większa; mogłaby pochodzić z innej pozycji tabeli (inny punkt) albo z rubryki o innym znaczeniu. Bez zgodności punktu i kolumny nie wolno jej przypisać punktowi 1.
- 183,00 m – podobnie jak wyżej, może być skutkiem błędnego odczytu (dopisana cyfra "0" lub pomylenie wierszy) albo pomyłki w skali/zapisie. W zadaniu egzaminacyjnym liczy się dokładny odczyt z właściwej komórki.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź jednocześnie dwa identyfikatory: (1) czy jesteś w dobrym wierszu (właściwy punkt) oraz (2) czy czytasz dobrą kolumnę (właściwa wielkość). Większość błędów wynika z pośpiechu i przesunięcia o jeden wiersz/kolumnę.
