KWALIFIKACJA AUD2 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 10.
Z jakiej odległości powinien fotograf oświetlić fotografowany obiekt, jeżeli posługuje się lampą błyskową o LP=42, przy ISO 100 i liczbie przesłony f/8?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odległość dla lampy o liczbie przewodniej liczy się ze wzoru: odległość = LP / f (dla ISO 100). Dla LP=42 i f/8: 42/8 = 5,25 m, więc po zaokrągleniu otrzymujemy około 5 m. Pozostałe odpowiedzi nie wynikają z tej zależności.

Pełne wyjaśnienie:

Liczba przewodnia (LP) opisuje "zasięg" lampy błyskowej przy danej czułości, najczęściej przy ISO 100. Dla uproszczonych obliczeń w fotografii przyjmuje się zależność:

LP = f × odległość

gdzie f to liczba przysłony, a odległość podajemy w tych samych jednostkach, dla których podano LP (zwykle w metrach).

W zadaniu: LP = 42, ISO 100, przysłona f/8. Przekształcamy wzór:

odległość = LP / f

Podstawiamy dane:

odległość = 42 / 8 = 5,25 m

W odpowiedziach podano wartości "około", więc poprawne jest zaokrąglenie do około 5 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Około 1 m – byłoby właściwe dla znacznie większej przysłony (np. małego f) albo dużo mniejszej LP; z obliczeń nie wynika.
  • Około 15 m – wymagałoby LP rzędu 120 przy f/8, czyli znacznie większej niż 42.
  • Około 30 m – odpowiadałoby LP rzędu 240 przy f/8; jest to wielokrotnie więcej niż w zadaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści masz ISO 100, możesz od razu użyć prostego dzielenia LP przez f. Gdyby ISO było inne, najpierw trzeba uwzględnić zmianę czułości (LP rośnie wraz z pierwiastkiem z ISO), ale tutaj nie jest to potrzebne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Liczba przewodnia (LP) to parametr opisujący, jaką ekspozycję może zapewnić lampa błyskowa w danych warunkach. Dla ISO 100 łączy przysłonę i odległość zależnością LP = f × odległość. Umożliwia szybkie dobranie dystansu lub przysłony w trybie manualnym.
Stosuje się prosty wzór dla ISO 100: odległość = LP / f. Czyli dzielisz liczbę przewodnią przez liczbę przysłony. Wynik to przybliżony dystans, przy którym obiekt będzie poprawnie doświetlony (w idealnych warunkach, bez strat na modyfikatorach).
Bo podstawiasz do wzoru: odległość = 42 / 8. Otrzymujesz 5,25 m, a odpowiedzi są w formie "około", więc zaokrąglenie do około 5 m jest zgodne z rachunkiem. Pozostałe dystanse nie pasują do relacji LP–f.
Najczęściej LP podaje się dla ISO 100, ale trzeba to sprawdzić w specyfikacji lampy. Jeśli ISO jest wyższe, efektywna LP rośnie (można doświetlić dalej lub przymknąć przysłonę). W zadaniach egzaminacyjnych informacja "przy ISO 100" zwykle oznacza, że używasz wzoru bez przeliczeń.
Zmiana ISO wpływa na efektywny zasięg lampy: przy wyższym ISO potrzebujesz mniej światła do tej samej ekspozycji. W praktyce oznacza to większy możliwy dystans lub wyższą przysłonę. Dokładne przeliczenie robi się przez zależność opartą o pierwiastek z ISO, ale w tym pytaniu ISO=100 już to upraszcza.
Najczęściej myli się działanie (mnożenie zamiast dzielenia), ignoruje warunek ISO 100 albo traktuje LP jak stałą niezależną od ustawień lampy. Częsty jest też błąd "na oko" bez obliczeń. Warto zapamiętać układ: LP na górze, f na dole przy liczeniu odległości.
To przybliżenie. W realnych warunkach zasięg zmniejszą m.in. softbox, dyfuzor, odbicia od sufitu/ścian, ciemne tło lub ograniczona moc lampy. Dlatego LP jest świetne do szacowania, ale w praktyce warto zrobić test, sprawdzić histogram lub użyć światłomierza błyskowego.
Najczęściej przy pracy w trybie manualnym: w studiu, w fotografii produktowej, przy powtarzalnych ujęciach albo gdy TTL bywa niestabilny (np. silne odbicia, obiekty bardzo jasne/ciemne). LP pozwala wtedy szybko ustawić punkt startowy: dystans i przysłonę.
Przekształcasz wzór LP = f × odległość do postaci f = LP / odległość. Np. jeśli LP=42 i stoisz 6 m od obiektu, wychodzi f=7, więc dobierasz najbliższą praktyczną wartość (np. f/7.1 lub f/8) i korygujesz mocą lampy.
Tak. Producenci często podają LP dla określonego ustawienia zoomu (węższy kąt daje "większą" LP w osi) i bez modyfikatorów. Softbox, dyfuzor czy odbicie od sufitu powodują straty światła, więc efektywna LP spada. Na egzaminie zwykle zakłada się warunki "katalogowe".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Odległość dla lampy o liczbie przewodniej liczy się ze wzoru: odległość = LP / f (dla ISO 100)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Liczba przewodnia", opis zależności LP–przysłona–odległość, https://pl.wikipedia.org/wiki/Liczba_przewodnia — dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (EN), "Guide number", formula and explanation, https://en.wikipedia.org/wiki/Guide_number — dostęp 2026-02-18
  • Strobist, "Lighting 101: Guide Number (GN)", omówienie znaczenia GN i obliczeń odległości, https://strobist.blogspot.com/2006/03/lighting-101-guide-number.html — dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Instrukcje producentów lamp błyskowych (sekcja: Guide Number/LP i przykłady obliczeń)
  • Podręczniki fotografii omawiające ekspozycję i pracę z lampą błyskową
  • Materiały edukacyjne o pracy lampy w trybie manualnym i zależności LP–przysłona–odległość

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego