KWALIFIKACJA EKA2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 11.
Z którego dokumentu pochodzi zamieszczony fragment tekstu?
Ilustracja przedstawia fragment tekstu z dokumentu, który prawdopodobnie jest częścią instrukcji dotyczącej organizacji i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Instrukcja o organizacji i zakresie działania archiwum zakładowego zawiera zapisy o zadaniach, kompetencjach i zasadach funkcjonowania archiwum w jednostce. Pozostałe propozycje dotyczą innych obszarów: wytyczne obiegu akt, regulamin finansowy lub klasyfikacja i kwalifikacja w wykazie akt.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu należy rozpoznać, z jakiego typu dokumentu pochodzi wskazany fragment. Dokumenty kancelaryjno-archiwalne mają zwykle charakterystyczny zakres tematyczny i słownictwo, które pozwala je odróżnić.

Poprawna jest odpowiedź "Instrukcji o organizacji i zakresie działania archiwum zakładowego.", ponieważ taki dokument opisuje m.in. rolę archiwum zakładowego w jednostce, jego zadania, odpowiedzialności, sposób organizacji pracy, zasady przyjmowania dokumentacji, jej porządkowania, przechowywania oraz udostępniania w ramach przyjętych procedur.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych typów dokumentów:

  • "Wytycznych dotyczących obiegu dokumentacji aktowej." – tego rodzaju teksty koncentrują się na przepływie dokumentów w kancelarii/komórkach organizacyjnych (rejestracja, dekretacja, przekazywanie), a nie na organizacji i zadaniach archiwum zakładowego jako komórki.
  • "Regulaminu obiegu dokumentacji księgowo-finansowej." – dotyczy specyficznej dokumentacji finansowej i zasad jej obiegu (np. faktury, dowody księgowe), więc jest węższy tematycznie i nie opisuje ogólnych zadań archiwum zakładowego.
  • "Jednolitego rzeczowego wykazu akt." – to narzędzie klasyfikacyjne (układ haseł/klas), używane do oznaczania spraw i dokumentacji; sam wykaz nie ma formy opisowej instrukcji organizacyjnej, tylko zestawienia haseł i symboli klasyfikacyjnych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w tekście pojawiają się sformułowania o zakresie działania, zadaniach i organizacji komórki archiwalnej, najczęściej chodzi o instrukcję regulującą funkcjonowanie archiwum zakładowego, a nie o wykaz akt ani regulamin obiegu konkretnego rodzaju dokumentacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Archiwum zakładowe to komórka (lub funkcja) odpowiedzialna za przejmowanie, porządkowanie, przechowywanie i udostępnianie dokumentacji wytworzonej w jednostce. W praktyce porządkuje akta po zakończeniu spraw i zapewnia ich ochronę oraz możliwość odszukania.
Wskazówką są sformułowania o organizacji, zakresie działania i zadaniach archiwum, np. opisy przejmowania akt, warunków przechowywania, zasad udostępniania czy odpowiedzialności pracowników archiwum. Taki tekst ma zwykle charakter regulacyjno-organizacyjny.
Instrukcja archiwum zakładowego opisuje zasady pracy i obowiązki (co robić i kto odpowiada). Jednolity rzeczowy wykaz akt to narzędzie klasyfikacji dokumentacji (jak oznaczać sprawy i akta w układzie rzeczowym). Wykaz ma formę haseł i symboli, a instrukcja – opisowych paragrafów.
Najczęstsza pomyłka to utożsamienie każdego tekstu "o dokumentach" z regulaminem obiegu albo z wykazem akt. Uczniowie pomijają, czy fragment mówi o przepływie pism (obiegu), o klasyfikacji (wykaz), czy o organizacji archiwum (instrukcja archiwum zakładowego).
Regulaminy dla dokumentacji księgowo-finansowej dotyczą konkretnego rodzaju dokumentów i procedur (np. obieg dowodów księgowych). Jeśli fragment ma charakter ogólny i dotyczy funkcjonowania archiwum zakładowego, to regulamin finansowy jest tematycznie zbyt wąski i "nie pasuje" zakresem.
Korzysta się z niej przy ustalaniu zasad przejmowania akt z komórek organizacyjnych, porządkowania i opisywania teczek, warunków przechowywania, udostępniania dokumentacji oraz przy określaniu odpowiedzialności pracowników. To dokument bazowy do organizacji pracy archiwum w jednostce.
Zwykle są to zwroty odnoszące się do archiwum jako komórki: "zakres działania", "zadania archiwum", "przejmowanie dokumentacji", "przechowywanie", "udostępnianie", "ewidencja w archiwum". Wytyczne obiegu częściej mówią o rejestracji, dekretacji i przekazywaniu pism między stanowiskami.
Zazwyczaj nie. Wykaz akt ma przede wszystkim formę uporządkowanej listy haseł/klas (układ rzeczowy) wykorzystywanych do klasyfikacji spraw. Może mieć objaśnienia, ale nie zastępuje instrukcji organizacyjnej opisującej zadania archiwum zakładowego i procedury postępowania z aktami.
Ćwicz rozpoznawanie dokumentów po fragmencie: instrukcja archiwum, instrukcja kancelaryjna/obiegu, wykaz akt, regulaminy szczegółowe. Rób notatki "po czym poznać" dany typ dokumentu (zakres, typowe słownictwo, forma). To często daje szybką, pewną odpowiedź.
Typowy błąd to patrzenie tylko na to, że dokument "reguluje zasady", bez sprawdzenia czego dotyczy: organizacji archiwum, obiegu pism czy np. finansów. Drugi błąd to ignorowanie adresata: instrukcja archiwum mówi o zadaniach archiwum zakładowego, a regulamin bywa branżowy.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Instrukcja o organizacji i zakresie działania archiwum zakładowego zawiera zapisy o zadaniach, kompetencjach i zasadach funkcjonowania archiwum w jednostce."

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (np. konkretnych instrukcji/wytycznych stosowanych w jednostkach) oraz wglądu w fragment z ilustracji

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu archiwistyki zakładowej (rozdziały o dokumentach normatywnych)
  • Materiały szkolne dotyczące instrukcji kancelaryjnej i instrukcji archiwalnej (porównania zakresu)
  • Przykładowe instrukcje organizacji archiwum zakładowego używane w jednostkach (do ćwiczeń rozpoznawania fragmentów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego