Wskaźniki przemocy wobec podopiecznego często mają charakter psychologiczny i behawioralny, zwłaszcza gdy osoba boi się ujawnić, co się dzieje. Dlatego odpowiedź "Nagłe zmiany nastroju lub zachowania." jest właściwa: gwałtowna drażliwość, wycofanie, płaczliwość, lękliwość, unikanie kontaktu czy nadmierna czujność mogą być reakcją na krzywdzenie, zastraszanie lub przewlekły stres.
W praktyce terapeuty zajęciowego ważne jest, aby traktować taki objaw jako sygnał ostrzegawczy, a nie jednoznaczny dowód. Należy zwrócić uwagę na: czas pojawienia się zmiany, sytuacje wyzwalające, obecność innych objawów (np. zaburzenia snu, spadek poczucia bezpieczeństwa), a także na to, czy zmiana występuje w obecności konkretnej osoby.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Zwiększony apetyt." może towarzyszyć wielu stanom (np. zmianom rozwojowym, aktywności fizycznej, farmakoterapii, stresowi), ale nie jest typowym, jednoznacznym wskaźnikiem przemocy. W stresie częściej obserwuje się też spadek apetytu, więc sam kierunek zmiany nie przesądza o przyczynie.
- "Zainteresowanie nowymi hobby." zazwyczaj wskazuje na rozwój, ciekawość i wzrost aktywności. Może być elementem zdrowienia lub adaptacji, a nie typowym sygnałem krzywdzenia.
- "Poprawa wyników w nauce." to najczęściej wskaźnik korzystnych zmian (lepsza organizacja, wsparcie, motywacja). Choć w rzadkich przypadkach perfekcjonizm bywa reakcją na stres, sama poprawa nie jest standardowym sygnałem przemocy.
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o przemoc szukaj odpowiedzi opisujących nagłe, niepokojące zmiany, objawy lęku, wycofania, unikania lub "niewytłumaczalne" pogorszenie funkcjonowania. Odpowiedzi opisujące wyłącznie pozytywny rozwój zwykle są dystraktorami.
