Pytanie dotyczy przesłanki, przy której przyjmujący zamówienie (wykonawca) może domagać się podwyższenia umówionego wynagrodzenia, jeżeli w toku realizacji pojawiają się prace dodatkowe. Kluczowe jest tu to, że prace dodatkowe nie wynikają ze swobodnej decyzji wykonawcy ani z jego błędu, lecz są konsekwencją zdarzeń lub warunków, których rozsądnie nie można było przewidzieć na etapie zawierania umowy.
Odpowiedź "jest następstwem okoliczności niemożliwych do przewidzenia" trafia w istotę tej konstrukcji: prawo cywilne przewiduje mechanizmy korekty wynagrodzenia, gdy pojawiają się nadzwyczajne, nieoczekiwane okoliczności wpływające na zakres lub koszt prac. W takim układzie wykonawca nie powinien ponosić całego ciężaru ekonomicznego zdarzenia, którego nie mógł racjonalnie skalkulować.
Pozostałe propozycje są mylące z typowych powodów egzaminacyjnych:
- "jest następstwem ich przeoczenia przez przyjmującego zamówienie" – to scenariusz oparty na błędzie lub niedbalstwie wykonawcy. W logice prawa cywilnego trudniej uzasadniać podwyżkę wynagrodzenia, gdy dodatkowe czynności wynikają z tego, że wykonawca nie zauważył czegoś wcześniej.
- "nastąpiło mimo braku konieczności ich przeprowadzenia" – jeśli prace nie są konieczne, to brak jest podstaw, by obciążać zamawiającego wyższym wynagrodzeniem. Taka odpowiedź testuje raczej zasadność prac, a nie ustawową przesłankę nieprzewidywalności.
- "nastąpiło bez zgody zamawiającego" – brak zgody może mieć znaczenie dowodowe i organizacyjne, ale nie jest równoznaczny z powstaniem ustawowego prawa do podwyższenia wynagrodzenia. W praktyce spory o zgodę bywają częste, jednak pytanie pyta o inną, ściśle określoną przesłankę.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się sformułowanie o okolicznościach niemożliwych do przewidzenia, jest to typowy "wyzwalacz" dla roszczeń korekcyjnych w umowach – warto wtedy sprawdzić, czy pytanie nie dotyczy właśnie wyjątkowej sytuacji, a nie winy stron czy formalnej zgody.
