KWALIFIKACJA BUD1 + BUD8 + BUD12 + BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 26.
Które z prętów nie występują w obciążonej kratownicy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W idealnej kratownicy obciążenia są przenoszone przez siły osiowe w prętach, więc pręty pracują na rozciąganie, ściskanie albo mogą być prętami zerowymi. Zginanie nie jest typowym rodzajem pracy pręta w modelu kratownicy obciążonej.

Pełne wyjaśnienie:

W klasycznym (idealizowanym) modelu kratownicy zakłada się, że:

  • węzły są przegubowe,
  • obciążenia i reakcje działają w węzłach,
  • pręty są elementami dwusiłowymi.

W takich założeniach każdy pręt przenosi przede wszystkim siłę osiową, czyli pracuje albo jako element rozciągany, albo ściskany. Dodatkowo w wielu układach (zależnie od geometrii i sposobu obciążenia) mogą pojawić się pręty zerowe, czyli takie, w których z obliczeń węzłów wynika siła równa zero – mimo że pręt fizycznie istnieje w konstrukcji.

Odpowiedź "Zginane." jest poprawna, ponieważ zginanie jest charakterystyczne dla elementów belkowych lub dla sytuacji, gdy nie są spełnione założenia kratownicy idealnej (np. obciążenie przyłożone poza węzłem, sztywne węzły, mimośrody). W pytaniu mowa jest o obciążonej kratownicy, co w nauczaniu podstawowym odnosi się właśnie do prętów osiowo pracujących.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Zerowe." – pręty zerowe mogą występować w kratownicach, zależnie od układu i obciążeń.
  • "Ściskane." – pręty ściskane są jednym z podstawowych rodzajów pracy pręta w kratownicy.
  • "Rozciągane." – analogicznie, pręty rozciągane są typowe i bardzo częste w kratownicach.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w zadaniu pojawia się słowo "kratownica" bez dodatkowych zastrzeżeń, zwykle chodzi o model, w którym pręty przenoszą siły osiowe, a nie momenty zginające.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kratownica to ustrój złożony z prętów połączonych w węzłach, który w modelu idealnym przenosi obciążenia głównie przez siły osiowe. Oznacza to, że pręty są rozciągane lub ściskane, a obciążenia przykłada się w węzłach.
W ujęciu podstawowym wyróżnia się pręty rozciągane i ściskane, czyli przenoszące siłę osiową. Dodatkowo mogą występować pręty zerowe, w których z warunków równowagi węzłów wychodzi siła równa zero dla danego przypadku obciążenia.
W idealizacji kratownicy przyjmuje się węzły przegubowe oraz przykładanie obciążeń w węzłach. Wtedy pręt działa jak element dwusiłowy, a więc przenosi tylko siłę wzdłuż swojej osi, bez typowego momentu zginającego.
Pręty zerowe to elementy, w których dla danego obciążenia siła obliczeniowa wynosi 0. Stosuje się je m.in. dla usztywnienia układu, zachowania geometrii konstrukcji, ułatwienia montażu lub dla innych przypadków obciążeń, w których mogą zacząć przenosić siły.
Tak, w praktyce mogą wystąpić dodatkowe efekty (np. mimośrody, sztywność węzłów, obciążenia przyłożone poza węzłem), które powodują zginanie. Egzaminowe pytania często odnoszą się jednak do modelu idealnego, w którym pręty pracują osiowo.
Najczęściej wynika to z analizy równowagi węzłów (np. metodą węzłów) lub z przekrojów. Znak siły osiowej w pręcie (przy przyjętej konwencji) wskazuje, czy pręt jest rozciągany, czy ściskany.
Pręty ściskane są bardziej narażone na utratę stateczności (wyboczenie) niż pręty rozciągane. Dlatego w projektowaniu i wykonawstwie zwraca się uwagę na ich smukłość, podparcia i poprawność połączeń, aby ograniczyć ryzyko wyboczenia.
Często pojawiają się w węzłach, gdzie układ prętów i obciążenia spełniają szczególne warunki równowagi (np. brak obciążenia w węźle i odpowiednia geometria). Są zależne od schematu obciążenia, więc przy innym obciążeniu mogą przestać być zerowe.
Typowe błędy to przenoszenie intuicji z belek na kratownice (zakładanie zginania), ignorowanie prętów zerowych oraz nieuwzględnianie, że w modelu idealnym obciążenia powinny działać w węzłach. Pomaga zapamiętać: kratownica = praca osiowa.
Warto opanować definicje: rozciąganie, ściskanie i pręty zerowe, oraz przećwiczyć proste układy metodą węzłów. Skup się na założeniach kratownicy idealnej, bo wiele pytań sprawdza właśnie to rozróżnienie, a nie złożone przypadki rzeczywiste.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w idealnej kratownicy obciążenia są przenoszone przez siły osiowe w prętach, więc pręty pracują na rozciąganie, ściskanie albo mogą być prętami zerowymi.

Materiały:

  • Podstawy mechaniki budowli – rozdziały o kratownicach płaskich
  • Podstawy statyki – siły osiowe, węzły przegubowe, schematy obciążenia
  • Zadania rachunkowe z kratownic (metoda węzłów / przekrojów) – dla utrwalenia pojęć

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego