KWALIFIKACJA GIW2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 16.
Z przedstawionego profilu geologicznego wynika, że w spągu wyrobiska zalega warstwa
Ilustracja przedstawia profil geologiczny, który jest częścią egzaminu kwalifikacyjnego dla technika górnictwa podziemnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spąg to część wyrobiska położona najniżej, więc należy odczytać z profilu geologicznego, jaka warstwa bezpośrednio pod nim zalega. Jeżeli na profilu w tej strefie oznaczono iłowiec, to właśnie iłowiec jest warstwą w spągu, a pozostałe odpowiedzi nie pasują do wskazanego oznaczenia.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność czytania profilu geologicznego w kontekście robót podziemnych. Kluczowe jest poprawne zrozumienie pojęcia spąg wyrobiska: jest to dolna granica wyrobiska (jego "podłoga"). Dlatego szukamy na profilu warstwy, która występuje bezpośrednio w strefie spągu, czyli poniżej konturu wyrobiska.

Odpowiedź "iłowca" jest prawidłowa, jeżeli symbol/oznaczenie litologiczne w profilu geologicznym w miejscu spągu wskazuje właśnie iłowiec. W praktyce górniczej ma to znaczenie, bo iłowiec bywa skałą drobnoziarnistą, której zachowanie (np. podatność na uwodnienie) może wpływać na stan spągu i warunki prowadzenia robót.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "piaskowca" – to inna litologia; wybór tej opcji zwykle wynika z pomylenia symboli na profilu albo odczytania warstwy z innego poziomu (np. ze stropu lub z ociosu).
  • "wapienia" – również inny rodzaj skały; błąd często wynika z założenia, że jasne/wyraźne warstwy na profilu to wapień, bez weryfikacji w legendzie.
  • "łupka węglowego" – skała występująca w innych warunkach sedymentacyjnych i zwykle oznaczana inaczej; ta odpowiedź bywa wybierana przez skojarzenie z górnictwem węglowym, a nie z faktycznym zapisem profilu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj dwa kroki: (1) zlokalizuj na rysunku dokładnie spąg (najniżej położony element wyrobiska), (2) sprawdź w legendzie, jaki symbol odpowiada danej skale. To minimalizuje pomyłki wynikające z pośpiechu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spąg wyrobiska to jego dolna część, czyli "podłoga" chodnika, przekopu lub komory. W dokumentacji geologicznej i górniczej spąg identyfikuje się jako najniżej położoną granicę wyrobiska, co pomaga powiązać go z warstwą skał pod wyrobiskiem.
Najpierw zlokalizuj na rysunku kontur wyrobiska i jego najniższą krawędź (spąg). Następnie sprawdź, jaka warstwa bezpośrednio przylega do spągu. Na końcu zweryfikuj w legendzie, jaki symbol/kolor odpowiada tej skale.
To typowe skały osadowe spotykane w profilach złożowych i w otoczeniu wyrobisk. Różnią się pochodzeniem, strukturą i właściwościami, dlatego na egzaminie sprawdza się, czy zdający potrafi rozpoznać je na podstawie oznaczeń profilu, a nie skojarzeń.
Najczęściej myli się spąg ze stropem, odczytuje warstwę z niewłaściwego miejsca (np. z ociosu) albo ignoruje legendę i sugeruje się kolorem. Błąd powoduje też pośpiech: wybór "znanej" skały bez sprawdzenia oznaczenia litologicznego.
Zwykle nie w sposób pewny. Profil geologiczny opiera się na umownych symbolach i barwach, a te mogą się różnić w zależności od opracowania. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest korzystanie z legendy lub jednoznacznych oznaczeń litologicznych na rysunku.
Ma znaczenie m.in. przy ocenie stabilności spągu, doborze technologii urabiania, ocenie podatności na uszkodzenia od ruchu maszyn oraz przy planowaniu odwodnienia. Rodzaj skały w spągu wpływa na zachowanie wyrobiska i warunki pracy.
Odróżnienie wynika z oznaczeń litologicznych w legendzie: iłowiec jest skałą ilastą, a łupek węglowy zawiera domieszki materii organicznej i bywa inaczej symbolizowany. Na egzaminie nie zgaduj "po nazwie z branży", tylko sprawdź symbol przypisany warstwie.
Tak, w wielu rejonach geologicznych piaskowce mogą tworzyć spąg, ale w konkretnym zadaniu decyduje wskazany profil geologiczny. Egzamin sprawdza odczyt dokumentacji: liczy się warstwa pokazana pod spągiem na rysunku, a nie ogólna możliwość geologiczna.
Przydatne są: strop, spąg, ocios, warstwa, miąższość, litologia, przekrój/profil geologiczny oraz zasady czytania legendy. Warto też kojarzyć podstawowe skały osadowe (iłowiec, piaskowiec, wapień) i ich typowe oznaczenia.
Ćwicz na wielu profilach i przekrojach: zawsze lokalizuj element wyrobiska, potem odczytuj warstwę w danym miejscu i sprawdzaj legendę. Twórz własną "ściągę" z symbolami litologicznymi z zajęć. Najlepiej uczyć się na przykładach z arkuszy i ćwiczeń zawodowych.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że spąg to część wyrobiska położona najniżej, więc należy odczytać z profilu geologicznego, jaka warstwa bezpośrednio pod nim zalega.

Materiały:

  • Skrypty z geologii górniczej dotyczące profili i przekrojów geologicznych
  • Atlas/klucz rozpoznawania skał osadowych stosowany w nauczaniu geologii
  • Ćwiczenia z czytania legend i oznaczeń litologicznych na profilach geologicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego