KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 6.
Które z przedstawionych łożysk nie jest stosowane w piastach kół samochodowych?
Ilustracja przedstawia cztery różne typy łożysk, które są oznaczone literami od A do D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W piastach kół stosuje się łożyska przystosowane do jednoczesnych obciążeń promieniowych i osiowych oraz do pracy w zespole z uszczelnieniem (często łożyska stożkowe lub dwurzędowe skośne).
Poprawna odpowiedź wskazuje typ łożyska, który nie spełnia tych warunków albo nie jest typowym rozwiązaniem konstrukcyjnym dla piast kół.

Pełne wyjaśnienie:

Łożyskowanie piasty koła musi przenosić obciążenia promieniowe (masa pojazdu, nierówności) oraz obciążenia osiowe (siły w zakrętach, odchylenia, hamowanie). Z tego powodu w praktyce spotyka się rozwiązania, które dobrze radzą sobie z oboma kierunkami obciążeń i zapewniają odpowiednią sztywność oraz trwałość.

Typowe dla piast kół są m.in.:

  • łożyska stożkowe (zwłaszcza w starszych konstrukcjach lub w rozwiązaniach z regulacją luzu), które dobrze przenoszą obciążenia osiowe i promieniowe,
  • łożyska kulkowe skośne, często dwurzędowe oraz zintegrowane zespoły łożysk piasty, gdzie łożysko jest elementem jednostki z uszczelnieniami i często z pierścieniem do czujnika ABS.

Typ łożyska "niestosowany w piastach" to zwykle taki, który jest przeznaczony głównie do innych zadań (np. do bardzo dużych prędkości przy innych kierunkach obciążeń, do kompensacji niewspółosiowości w innym typie węzła lub do pracy w przekładniach), albo konstrukcyjnie nie pasuje do typowego węzła piasty (brak wymaganej nośności osiowej/sztywności, inna geometria bieżni, brak rozwiązań ułatwiających uszczelnienie).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Ponieważ przedstawiają łożyska, które są spotykane w piastach lub ich odmianach (np. jako łożyska dwurzędowe, stożkowe lub w postaci jednostek łożyskowych) i spełniają wymagania co do przenoszenia obciążeń oraz trwałości. Najczęstsza pułapka egzaminacyjna polega na myleniu podobnych elementów na rysunku (np. różnic w kształcie elementów tocznych) i wybieraniu odpowiedzi na podstawie wyglądu, a nie na podstawie funkcji i kierunku przenoszonych sił.

Wskazówka: przy rozpoznawaniu łożysk do piast zwracaj uwagę na to, czy konstrukcja sugeruje pracę z obciążeniami osiowymi (np. geometria jak w łożysku skośnym/stożkowym) oraz czy typowo występuje w wersjach z uszczelnieniami i integracją z piastą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Piasta koła to element, na którym osadzone jest koło i który przenosi obciążenia na zawieszenie. Łożysko piasty umożliwia płynny obrót koła oraz przenosi jednocześnie siły promieniowe i osiowe. Od jego stanu zależą hałas, luz koła, stabilność jazdy i bezpieczeństwo.
Najczęściej spotyka się łożyska dwurzędowe (często kulkowe skośne) oraz zintegrowane zespoły łożysk piasty z uszczelnieniami. W starszych rozwiązaniach popularne są łożyska stożkowe. Dobór zależy od konstrukcji zwrotnicy, napędu, wymagań trwałości i sposobu montażu.
W piaście koła występują oba typy obciążeń: promieniowe od masy pojazdu i nierówności oraz osiowe np. podczas skrętu, hamowania i przy zmianach geometrii zawieszenia. Dlatego łożysko piasty musi być przystosowane do pracy w dwóch kierunkach sił, a nie tylko do jednego.
Łożysko stożkowe ma elementy toczne w kształcie stożków i zwykle wyraźną "stożkową" geometrię bieżni, co sprzyja przenoszeniu obciążeń osiowych. Łożysko kulkowe ma kulki oraz bieżnie o innym profilu. Na egzaminie warto szukać kształtu elementów tocznych i układu bieżni.
Łożyska igiełkowe są częste w przekładniach i innych węzłach o ograniczonej przestrzeni, ale w typowych piastach kół rzadko są rozwiązaniem podstawowym, bo piasta zwykle wymaga dobrej nośności osiowej i dużej sztywności. W zadaniach egzaminacyjnych ocenia się "typowość" zastosowania dla piast.
Najczęstsze objawy to narastający szum/wycie zależne od prędkości, zmiana dźwięku przy skręcie, wyczuwalny luz na kole, nierówna praca koła oraz czasem przegrzewanie okolicy piasty. Objawy mogą przypominać hałas opon, dlatego ważna jest weryfikacja na podnośniku i podczas jazdy próbnej.
Częsty błąd to wybór na podstawie jednego detalu (np. koszyka) zamiast geometrii bieżni i elementów tocznych. Inna pułapka to mylenie łożysk o podobnym wyglądzie przy małej skali rysunku. Pomaga analiza: jaki typ sił ma przenosić węzeł piasty i które łożysko jest do tego konstrukcyjnie stworzone.
W wielu nowoczesnych autach stosuje się zintegrowane zespoły (łożysko + piasta + uszczelnienia, czasem elementy dla ABS). Wtedy serwis przewiduje wymianę kompletnej jednostki, co skraca montaż i zmniejsza ryzyko błędów. O decyzji decyduje konstrukcja oraz dostępność części i narzędzi.
Piasta koła pracuje w trudnych warunkach: zmienne obciążenia, wibracje, wilgoć i zabrudzenia oraz konieczność przenoszenia sił w różnych kierunkach. Łożyska przeznaczone do innych węzłów (np. tylko pod obciążenia promieniowe lub do innych prędkości) mogą szybciej się zużywać albo powodować luz i hałas.
Ćwicz rozpoznawanie podstawowych typów łożysk na zdjęciach i przekrojach oraz łącz typ łożyska z typowym zastosowaniem (piasta, skrzynia biegów, alternator). Ucz się też "logiki doboru": jakie siły działają w węźle i które łożysko przenosi je najpewniej. Pomaga praca z katalogami producentów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • SKF, "Wheel bearing units" (materiał techniczny/katalog), https://www.skf.com/group/products/automotive/wheel-bearing-units - dostęp: 2026-03-02
  • Schaeffler (FAG), "Wheel Bearings / Wheel bearing units" (informacje produktowe), https://www.schaeffler-automotive.com/ - sekcja produktów: Wheel Bearings - dostęp: 2026-03-02
  • Timken, "Wheel Bearings" (informacje techniczne/produktowe), https://www.timken.com/products/wheel-bearings/ - dostęp: 2026-03-02

Materiały:

  • Katalogi i noty techniczne producentów łożysk (np. jednostki łożyskowe kół)
  • Podręczniki z budowy podwozia i układów jezdnych pojazdów
  • Materiały szkoleniowe dotyczące diagnostyki hałasu i luzów łożysk kół

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego