KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2023 (test 2)

PYTANIE NR 11.
Które z przedstawionych narzędzi przeznaczone jest do zdejmowania izolacji z żył przewodów elektrycznych?
Ilustracja przedstawia cztery narzędzia, które mogą być używane w zawodzie elektryka.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Narzędzie do zdejmowania izolacji (ściągacz/odizolowywacz) rozpoznaje się po elementach tnących ustawionych tak, by przeciąć tylko izolację i umożliwić jej zsunięcie bez nacinania metalowej żyły.
Pozostałe narzędzia zwykle służą do cięcia, zaciskania lub innych prac monterskich, a nie do kontrolowanego odizolowania.

Pełne wyjaśnienie:

Do zdejmowania izolacji z żył przewodów stosuje się ściągacze izolacji (ręczne lub automatyczne). Ich zadaniem jest przecięcie wyłącznie warstwy izolacyjnej i zdjęcie jej z końcówki przewodu tak, aby nie uszkodzić metalowego rdzenia (żyły) ani nie przerwać pojedynczych drucików w przypadku linki.

Dlaczego poprawne jest "Narzędzie 1."
W zestawach ilustracyjnych na egzaminach narzędzie przeznaczone do odizolowywania zwykle ma cechy widoczne na rysunku: szczęki dopasowane do średnicy/zakresu przekrojów, krawędzie tnące ustawione na izolację, często także mechanizm samonastawny lub ogranicznik długości zdejmowanej izolacji. Taki układ odróżnia ściągacz od narzędzi tnących "na wskroś".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne

  • Narzędzia do cięcia (np. obcinaki/boczne) przecinają przewód wraz z żyłą, więc nie służą do selektywnego zdejmowania izolacji.
  • Narzędzia do zaciskania (zaciskarki do końcówek/tulejek) mają gniazda matrycowe do zaprasowywania, a nie noże do nacinania izolacji; użycie ich do odizolowania grozi zgnieceniem żyły lub zniszczeniem izolacji.
  • Narzędzia typu nóż monterski mogą zdejmować izolację, ale nie są do tego przeznaczone jako narzędzie właściwe i powtarzalne; łatwo nimi nadciąć żyłę, co osłabia przewód i zwiększa ryzyko przegrzewania w miejscu połączenia.

Wskazówka egzaminacyjna
Jeśli masz wątpliwość, wybieraj narzędzie, które "trzyma" przewód i zdejmuje izolację jednym ruchem (nacięcie + zsunięcie), a nie takie, które tylko tnie lub zaciska. W praktyce poprawne odizolowanie oznacza brak nacięć na miedzi/aluminium i brak urwanych drucików linki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ściągacz izolacji to narzędzie przeznaczone do usuwania izolacji z końcówki przewodu/żyły bez uszkadzania metalowego rdzenia. Ułatwia przygotowanie przewodów do podłączenia w złączkach, aparatach i do zaciskania końcówek, zapewniając powtarzalną długość odizolowania.
Zwykle ma szczęki z otworami lub nożami dopasowanymi do średnicy przewodu, często z regulacją lub mechanizmem samonastawnym. Charakterystyczne jest to, że narzędzie "nacina i zsuwa" izolację, a nie przecina przewód na wskroś jak obcinak.
Obcinaki boczne są zaprojektowane do cięcia, więc łatwo nimi nadciąć żyłę lub uciąć druciki linki. Uszkodzona żyła ma mniejszy przekrój w miejscu połączenia, co może powodować grzanie, spadek trwałości połączenia i większe ryzyko awarii.
Technicznie bywa to możliwe, ale to metoda mniej bezpieczna i mniej powtarzalna niż użycie ściągacza. Nożem łatwiej o nacięcie miedzi/aluminium oraz zbyt głębokie przecięcie. Na egzaminie narzędziem "przeznaczonym" do tej czynności będzie ściągacz izolacji.
Należy sprawdzić zakres pracy narzędzia (średnice/przekroje), typ żyły (drut czy linka) oraz rodzaj izolacji. Dobre narzędzie pozwala ustawić odpowiednią średnicę/siłę nacinania. Zbyt mały zakres powoduje cięcie żyły, a zbyt duży – niedokładne zdejmowanie izolacji.
Najczęstsze to: nacięcie żyły (osłabienie przekroju), urwanie drucików linki, zdjęcie zbyt długiego odcinka izolacji oraz "poszarpanie" izolacji. Błędy wynikają zwykle ze złego doboru narzędzia lub braku regulacji pod średnicę przewodu.
Automatyczny ściągacz jest korzystny przy seryjnej pracy, gdy trzeba szybko i powtarzalnie odizolować wiele żył. Zwykle zmniejsza ryzyko uszkodzeń i przyspiesza montaż. Ręczny bywa wystarczający przy prostych pracach i mniejszej liczbie przewodów.
Po odizolowaniu obejrzyj metalową część: nie powinno być nacięć, przewężeń ani ubytków. W lince nie mogą brakować drucików. W praktyce warto też lekko zgiąć żyłę w miejscu odizolowania – jeśli widać pęknięcia lub "łamliwość", przewód należy uciąć i przygotować ponownie.
Za krótka długość może powodować słaby styk w złączce, a za długa – odsłonięcie nieizolowanej części i ryzyko zwarcia lub porażenia. Długość powinna odpowiadać wymaganiom zacisku/złączki. Wiele ściągaczy ma ogranicznik, który pomaga utrzymać powtarzalność.
Ucz się po cechach funkcjonalnych: do czego służą szczęki, matryce, ostrza i mechanizmy. Porównuj ściągacz izolacji z obcinakiem i zaciskarką na zdjęciach producentów. Pomaga też praktyka w pracowni: kilka prób odizolowania drutu i linki szybko utrwala różnice.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • KNIPEX – opis i zasada działania szczypiec do zdejmowania izolacji (wire strippers), https://www.knipex.com/ (sekcja produktów: Wire Strippers) - dostęp 2026-03-02
  • Weidmüller – STRIPAX (narzędzie do odizolowywania): opis funkcji i zastosowań, https://www.weidmueller.com/ (wyszukiwarka produktów: STRIPAX) - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia – "Wire stripper": ogólny opis narzędzia do zdejmowania izolacji, zastosowania i typy, https://en.wikipedia.org/wiki/Wire_stripper - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Instrukcje producentów narzędzi do odizolowywania (dobór przekrojów, regulacja, ogranicznik długości)
  • Podręczniki/przewodniki do przygotowania przewodów i końcówek kablowych w instalacjach elektrycznych
  • Materiały BHP dotyczące pracy narzędziami ręcznymi przy montażu instalacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego