KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 22.
Które z wymienionych podmiotów ma prawo udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Udział na prawach strony przysługuje m.in. prokuratorowi, który może działać w każdym stadium postępowania dla ochrony praworządności i interesu społecznego. Świadek, biegły oraz osoba wezwana do oględzin biorą udział tylko jako uczestnicy czynności dowodowych i nie mają pełnych uprawnień procesowych strony.

Pełne wyjaśnienie:

Uczestnik na prawach strony to podmiot, który nie jest stroną w znaczeniu materialnym (nie musi mieć własnego interesu prawnego w sprawie), ale może korzystać z uprawnień procesowych strony, aby chronić praworządność, interes społeczny lub prawa obywateli. Takie uprawnienie przewiduje KPA m.in. dla prokuratora.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "prokuratorowi."
Prokurator może żądać wszczęcia postępowania, brać udział w każdym jego stadium oraz podejmować czynności procesowe na prawach strony. W praktyce oznacza to m.in. możliwość składania wniosków dowodowych, zapoznawania się z aktami czy kwestionowania rozstrzygnięć w przewidzianym trybie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe

  • "świadkowi." Świadek jest źródłem dowodowym. Jego rola polega na złożeniu zeznań, a nie na prowadzeniu sporu procesowego jak strona. Nie przysługują mu typowe uprawnienia strony (np. inicjowanie postępowania czy zaskarżanie decyzji).
  • "biegłemu." Biegły przedstawia opinię specjalistyczną na potrzeby ustalenia okoliczności wymagających wiadomości specjalnych. Jest pomocnikiem organu w postępowaniu dowodowym i nie działa na prawach strony.
  • "osobie wezwanej do przedstawienia przedmiotu oględzin." Taka osoba wykonuje obowiązek związany z czynnością dowodową (oględzinami). Obowiązek współdziałania z organem nie oznacza uzyskania praw strony.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawia się rola związana z dowodami (świadek, biegły, oględziny), to najczęściej nie jest to "uczestnik na prawach strony". Szukaj podmiotów, które mają legitymację do podejmowania czynności procesowych w interesie publicznym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sytuacja, gdy podmiot niebędący stroną materialną sprawy (bez własnego interesu prawnego) może korzystać z uprawnień procesowych strony. Chodzi o ochronę praworządności, interesu społecznego lub praw obywateli, np. przez udział prokuratora.
W KPA przewidziano taką możliwość m.in. dla prokuratora oraz organizacji społecznych w określonych warunkach. W praktyce spotyka się też udział rzeczników stojących na straży praw obywateli lub dzieci. To nie są role dowodowe, lecz podmioty z uprawnieniami procesowymi.
Prokurator działa dla ochrony praworządności i interesu społecznego. Dzięki statusowi "na prawach strony" może podejmować czynności procesowe (np. składać wnioski, brać udział w postępowaniu, reagować na nieprawidłowości), mimo że nie jest adresatem decyzji.
Nie. Świadek jest uczestnikiem czynności dowodowej i ma przede wszystkim obowiązki (złożenie zeznań). Nie przysługuje mu pełen katalog uprawnień strony, takich jak inicjowanie postępowania, wnoszenie środków zaskarżenia czy działanie w interesie publicznym na prawach strony.
Zasadniczo nie, ponieważ biegły nie jest stroną ani uczestnikiem na prawach strony. Biegły sporządza opinię jako dowód i nie ma legitymacji do wnoszenia odwołań jak strona postępowania. Jego rola kończy się na wykonaniu zleconych czynności specjalistycznych.
Taka osoba ma umożliwić przeprowadzenie oględzin (czynności dowodowej), np. okazać przedmiot lub udostępnić go organowi. To udział techniczno-dowodowy, a nie status procesowy strony. Obowiązek przedstawienia rzeczy nie daje prawa do działań "na prawach strony".
Strona ma własny interes prawny w sprawie (dotyczy jej rozstrzygnięcie). Uczestnik na prawach strony działa w interesie publicznym/praworządności i ma uprawnienia procesowe strony mimo braku własnego interesu materialnego. Świadek i biegły to role dowodowe, nie procesowe.
Gdy sprawa dotyczy zakresu jej celów statutowych i przemawia za tym interes społeczny, a organ dopuści ją do udziału. Wtedy organizacja może działać w postępowaniu w szczególnej roli procesowej, odrębnej od świadka czy biegłego.
Bo wszystkie te osoby "uczestniczą" w postępowaniu, ale w zupełnie różnych rolach. Prokurator ma uprawnienia procesowe zbliżone do strony. Świadek i biegły występują jako dowody. W testach trzeba rozpoznać, czy chodzi o prawa strony, czy o czynności dowodowe.
Najczęściej: utożsamianie każdej osoby obecnej w sprawie ze stroną, nieuwzględnianie różnicy między interesem prawnym a interesem społecznym oraz automatyczne wybieranie ról "urzędowych" bez sprawdzenia, czy mają prawa procesowe strony. Pomaga zapamiętać: świadek/biegły = dowód.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że udział na prawach strony przysługuje m.in. prokuratorowi, który może działać w każdym stadium postępowania dla ochrony praworządności i interesu społecznego.

Źródła:

  • Kodeks postępowania administracyjnego z 14 czerwca 1960 r., art. 31 oraz art. 182-184, tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 572
  • Ustawa o prokuraturze z 28 stycznia 2016 r., art. 5, Dz.U. 2016 poz. 177

Materiały:

  • Kodeks postępowania administracyjnego – lektura art. 31 oraz art. 182-184
  • Komentarz/opracowanie do KPA w zakresie podmiotów postępowania
  • Zbiór przykładowych testów z postępowania administracyjnego dla technika administracji

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego