Silnik bocznikowy prądu stałego ma uzwojenie wzbudzenia połączone równolegle z uzwojeniem twornika. Oznacza to, że w typowym układzie zasilania zachodzi: U_wzb = U_tw. O tym, jakie prądy popłyną w poszczególnych gałęziach, decydują głównie ich rezystancje (w ujęciu jakościowym: im większa rezystancja, tym mniejszy prąd przy tym samym napięciu).
Uzwojenie wzbudzenia jest nawijane cienkim drutem i ma dużo zwojów, więc ma dużą rezystancję i pobiera relatywnie mały prąd. Z kolei uzwojenie twornika ma małą rezystancję (grubszy przewód, inna konstrukcja), dlatego prąd twornika jest zazwyczaj znacznie większy niż prąd wzbudzenia. W poprawnej pracy typowa relacja to: I_tw >> I_wzb.
Dlatego stwierdzenie, że prąd w obwodzie wzbudzenia jest większy niż w obwodzie twornika, jest sygnałem nieprawidłowości. Taka sytuacja może wynikać m.in. z uszkodzeń w obwodzie twornika (np. przerwa, zły styk, problemy komutacji), które ograniczają prąd twornika, podczas gdy prąd wzbudzenia pozostaje na poziomie wynikającym z napięcia i rezystancji uzwojenia.
- "Prąd w obwodzie wzbudzenia jest mniejszy niż w obwodzie twornika" – to zjawisko typowe i oczekiwane w silniku bocznikowym, więc nie wskazuje na usterkę samo w sobie.
- "Prędkość obrotowa na biegu jałowym jest większa od znamionowej" – na małym obciążeniu prędkość może wzrosnąć w porównaniu do pracy pod obciążeniem; samo sformułowanie nie przesądza o awarii (dopiero nadmierny wzrost mógłby sugerować problem z wzbudzeniem).
- "Prędkość obrotowa wzrasta przy osłabieniu wzbudzenia" – to klasyczna cecha regulacyjna silnika DC: gdy strumień Φ maleje, prędkość n rośnie (w przybliżeniu n ~ U/Φ). Nie jest to objaw uszkodzenia, lecz zasada regulacji prędkości powyżej znamionowej.
Wniosek egzaminacyjny: w silniku bocznikowym należy kojarzyć mały prąd wzbudzenia z dużą rezystancją uzwojenia pola, a wzrost prędkości przy osłabieniu pola traktować jako zjawisko normalne dla tej maszyny.
