KWALIFIKACJA CHM3 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 16.
Z załączonego wykresu zmiany lepkości ciekłej siarki pod wpływem ogrzewania wynika, że minimum lepkości przypada w temperaturze
Ilustracja przedstawia wykres zmian lepkości ciekłej siarki w zależności od temperatury.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Minimum lepkości to najniższa wartość krzywej na wykresie lepkości w funkcji temperatury. Z odczytu punktu, w którym krzywa osiąga najniższy poziom, wynika temperatura 150°C. Pozostałe wartości nie odpowiadają najniższemu położeniu krzywej.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba poprawnie zinterpretować wykres "lepkość ciekłej siarki" w zależności od temperatury ogrzewania. Szukane jest minimum lepkości, czyli taka temperatura, dla której odczytana z osi lepkości wartość jest najniższa w całym przedstawionym zakresie.

Poprawna odpowiedź 150°C oznacza, że właśnie przy tej temperaturze krzywa na wykresie znajduje się najniżej. W praktyce technologicznej ma to znaczenie, ponieważ mniejsza lepkość zwykle ułatwia przepływ medium (mniejsze opory, łatwiejsze pompowanie), co bywa kluczowe przy transporcie ciekłej siarki.

Dlaczego pozostałe temperatury są niepoprawne?

  • 120°C – odpowiada punktowi przed osiągnięciem najniższej lepkości; na wykresie krzywa jest wtedy wyżej niż w minimum.
  • 200°C – to temperatura po minimum; jeśli krzywa po minięciu minimum rośnie, lepkość jest tam większa niż w najniższym punkcie.
  • 300°C – jest to wartość skrajna w zestawie odpowiedzi i typowo leży daleko od obszaru minimum na wykresach tego typu; odczyt krzywej w tej temperaturze nie daje najniższej lepkości.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy rozumiesz, czego dotyczy "minimum" (oś lepkości), a nie np. minimum temperatury. Następnie prześledź całą krzywą od lewej do prawej i wybierz najniższy punkt, dopiero potem odczytaj temperaturę z osi X.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Minimum lepkości to punkt, w którym krzywa lepkości na wykresie osiąga najniższą wartość w całym pokazanym zakresie temperatur. Żeby je znaleźć, trzeba porównać wysokość krzywej dla wszystkich temperatur i wskazać najniższe położenie.
Najpierw znajdź na krzywej najniższy punkt (minimum). Następnie "zejdź" pionowo w dół do osi temperatury i odczytaj wartość z podziałki osi X. To właśnie temperatura, przy której lepkość jest najmniejsza.
W wielu cieczach lepkość maleje przy wzroście temperatury, ale przebieg nie zawsze jest liniowy. W przypadku siarki mogą pojawiać się obszary, w których zmiana struktury lub oddziaływań w cieczy wpływa na lepkość, co może skutkować wystąpieniem minimum na krzywej.
To zadanie jest typowo zadaniem z odczytu danych: trzeba zidentyfikować minimum na krzywej i odczytać temperaturę. Nie wykonuje się tu działań matematycznych, ale wymagana jest uważna analiza osi, skali i pojęcia "minimum".
Najczęstsze pomyłki to: wybranie maksimum zamiast minimum, odczytanie wartości z niewłaściwej osi (np. lepkości zamiast temperatury), oraz wybór punktu "na oko" bez porównania całego przebiegu krzywej. Pomaga prześledzenie krzywej w całym zakresie.
Lepkość jest ważna podczas transportu i pompowania ciekłej siarki, doboru parametrów podgrzewania rurociągów i zbiorników oraz oceny oporów przepływu. Zbyt duża lepkość może powodować problemy z przepływem i stabilnością pracy instalacji.
Temperatura wpływa na właściwości fizyczne medium, w tym lepkość, co przekłada się na łatwość przepływu, obciążenie pomp i ryzyko zaburzeń eksploatacyjnych. Operator powinien rozumieć trendy na wykresach, aby właściwie reagować na odchylenia parametrów.
Nie jest to rzetelne podejście. Bez wykresu nie wiadomo, gdzie dokładnie leży minimum, bo zależność lepkości od temperatury może być nieliniowa. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest odczytanie wartości z przedstawionych danych, a nie intuicyjne typowanie.
Minimum lokalne jest "dołkiem" w pewnym fragmencie krzywej, ale niekoniecznie najniższym punktem całości. Minimum globalne to najniższa wartość na całym wykresie. Żeby je potwierdzić, trzeba porównać kandydacki punkt z resztą krzywej w całym zakresie.
Ćwicz odczyt z wykresów: rozpoznawanie osi, jednostek, minimum/maksimum, trendów i porównywanie wartości. Pomaga też wykonywanie krótkiej procedury: 1) co jest na osi X/Y, 2) czego szukam, 3) wskazuję punkt na krzywej, 4) odczytuję wartość z właściwej osi.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Minimum lepkości to najniższa wartość krzywej na wykresie lepkości w funkcji temperatury."

Źródła:

  • Załączony wykres w treści zadania (materiał egzaminacyjny w bazie pytań) – odczyt minimum lepkości z krzywej

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw inżynierii chemicznej (właściwości fizyczne cieczy, lepkość, reologia)
  • Materiały dydaktyczne z czytania wykresów i charakterystyk procesowych w technologii chemicznej
  • Instrukcje ruchowe instalacji, w których występuje podgrzewanie i transport medium lepkiego (ogólnie, bez danych zakładowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego