W zadaniach opartych o schemat niwelety drogi kluczowe jest rozpoznanie, jakiego rodzaju geometrii dotyczy rysunek. Niweleta przedstawia profil podłużny, czyli przebieg wysokości (rzędnych) wzdłuż osi drogi w funkcji kilometrażu. Z tego powodu wnioski dotyczą przede wszystkim łuków pionowych, a nie łuków w planie.
Łuk pionowy jest elementem profilu podłużnego łączącym odcinki o różnych spadkach podłużnych. Może być:
- wklęsły – krzywizna "do dołu", przypominająca kształt litery U; zwykle występuje przy przejściu z większego spadku "w dół" do spadku "w górę" (dolina),
- wypukły – krzywizna "do góry", przypominająca odwrócone U (∩); typowa dla wierzchołka wzniesienia.
W pytaniu wskazano konkretną lokalizację: km 0+277,00. Aby poprawnie odpowiedzieć, należy na schemacie w tym miejscu ocenić kształt krzywej niwelety (czy tworzy "dolinę" czy "garb"). Jeżeli w tym punkcie zaprojektowano krzywą o przebiegu wklęsłym, poprawnym wyborem jest łuk pionowy wklęsły.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Poziomy wklęsły – łuk poziomy dotyczy planu sytuacyjnego (widoku z góry) i osi trasy w płaszczyźnie poziomej, a nie profilu podłużnego. "Wklęsłość" w planie nie jest standardowym rozróżnieniem jak w profilu.
- Poziomy wypukły – analogicznie: to termin odnoszący się do geometrii w planie, więc nie wynika bezpośrednio z niwelety.
- Pionowy wypukły – to drugi typ łuku pionowego, ale odpowiada sytuacji "garbu" (∩). Jeśli schemat w km 0+277,00 pokazuje krzywiznę wklęsłą, ta odpowiedź nie pasuje.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal, czy rysunek to plan (łuki poziome), czy profil/niweleta (łuki pionowe). Dopiero potem oceniaj, czy krzywizna jest wklęsła czy wypukła.
