KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 29.
Z zamieszczonych przepisów Kodeksu pracy wynika, że pracownik podejmujący pracę po raz pierwszy, który pracuje od 1 stycznia i którego wymiar urlopu wynosi 20 dni, z upływem 30 czerwca tego roku uzyskuje prawo do urlopu w wymiarze
Ilustracja przedstawia wyciąg z ustawy Kodeksu pracy z dnia 26 czerwca 1974 r., z późniejszymi zmianami.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pracownik podejmujący pierwszą pracę nabywa urlop stopniowo, z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 rocznego limitu.
Od 1 stycznia do 30 czerwca mija 6 miesięcy, więc przysługuje 6/12 z 20 dni, czyli 10 dni urlopu.

Pełne wyjaśnienie:

W pierwszym roku pierwszego zatrudnienia urlop wypoczynkowy nie przysługuje "z góry" w pełnym rocznym wymiarze. Prawo do urlopu powstaje stopniowo: po każdym przepracowanym miesiącu pracownik nabywa część urlopu równą 1/12 rocznego wymiaru.

W zadaniu roczny wymiar urlopu wynosi 20 dni. Okres od 1 stycznia do 30 czerwca oznacza upływ 6 pełnych miesięcy zatrudnienia. Zatem należy obliczyć część urlopu odpowiadającą 6 miesiącom:

1/12 z 20 dni = 20 ÷ 12 ≈ 1,666… dnia za miesiąc
Po 6 miesiącach: 6/12 z 20 dni = (6 × 20) ÷ 12 = 120 ÷ 12 = 10 dni.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "10 dni".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "12 dni" wynikałoby z błędnego założenia, że po pół roku zawsze przysługuje 12 dni (np. mylenie z innym rocznym limitem albo z zaokrągleniami), ale przy 20 dniach rocznie połowa to 10.
  • "13 dni" sugeruje nieuprawnione zaokrąglenia lub doliczanie "zapasowych" dni, których w tej metodzie naliczania nie ma.
  • "9 dni" może być skutkiem błędu rachunkowego (np. pomylenie 6/12 z 5/12) albo przyjęcia, że nie liczy się pełnych 6 miesięcy.

W praktyce kadrowej warto zapamiętać prostą regułę: liczysz liczbę przepracowanych miesięcy i bierzesz tyle dwunastych rocznego limitu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W pierwszym roku pierwszego zatrudnienia urlop nabywa się stopniowo. Po każdym przepracowanym miesiącu pracownik uzyskuje prawo do 1/12 rocznego wymiaru urlopu. Dlatego zawsze liczysz miesiące pracy i przeliczasz je na ułamek rocznego limitu.
Bo 6 miesięcy to połowa roku, czyli 6/12 rocznego wymiaru. Jeśli roczny wymiar to 20 dni, to 6/12 × 20 = 10. To prosta proporcja: tyle dwunastych limitu, ile przepracowanych miesięcy.
Oznacza to, że prawo do kolejnej części urlopu pojawia się dopiero po przepracowaniu pełnego miesiąca. Nie nalicza się całego urlopu na początku roku. Uprawnienie narasta miesiąc po miesiącu, aż do osiągnięcia rocznego limitu.
Może korzystać z urlopu dopiero w zakresie, w jakim już go nabył. Jeśli ma przepracowany określony czas (np. kilka miesięcy), może wziąć tylko tyle dni, ile wynika z naliczenia 1/12 rocznego wymiaru za każdy miesiąc.
W typowym ujęciu kadrowym okres od 1 stycznia do 30 czerwca obejmuje upływ 6 miesięcy zatrudnienia, więc do tego dnia pracownik nabywa część urlopu za 6 miesięcy. Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, że to 6/12 rocznego limitu.
Najczęściej: mylenie zasad z pierwszego roku pracy z zasadami dla kolejnych lat, liczenie "połowy urlopu" bez sprawdzenia rocznego limitu, błędy w ułamkach (np. 5/12 zamiast 6/12) oraz nieuzasadnione zaokrąglanie wyników.
Mechanizm naliczania w pierwszym roku pierwszej pracy jest taki sam: bierzesz 1/12 rocznego wymiaru za każdy przepracowany miesiąc. Zmienia się tylko liczba bazowa (26 zamiast 20), więc wynik będzie odpowiednio większy.
Uprość ułamek: 6/12 = 1/2. Połowa z 20 to 10. Na egzaminie warto skracać ułamki, bo przyspiesza to obliczenia i zmniejsza ryzyko błędu w dzieleniu.
Sprawdza praktyczną umiejętność obliczenia uprawnień pracowniczych (urlopu) na podstawie reguły narastania w pierwszym roku pracy. To kompetencja przydatna w obsłudze kadrowej i w udzielaniu informacji pracownikom w jednostce.
Jeśli w treści jest warunek "podejmujący pracę po raz pierwszy", zwykle chodzi o naliczanie miesięczne (1/12). Gdy pracownik ma już staż pracy, częściej spotyka się prawo do pełnego wymiaru w danym roku, z innymi wyjątkami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Komentarze i opracowania z prawa pracy dotyczące urlopów wypoczynkowych
  • Materiały dydaktyczne z kadr i płac (dział: urlopy pracownicze)
  • Zadania ćwiczeniowe z obliczania urlopu w pierwszym roku pracy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego