Stężenie zapylenia (stężenie masowe pyłu w powietrzu) wyraża, ile masy pyłu przypada na jednostkę objętości powietrza. W metodzie aspiracyjnej aspirator zasysa znaną objętość powietrza przez filtr, a masa pyłu to przyrost masy filtra. Do obliczeń używa się zależności:
C = m / V
gdzie: C – stężenie, m – masa pyłu, V – objętość pobranego powietrza.
Krok 1: konwersja masy. W danych jest 50 mg, a w odpowiedziach pojawia się gram. Przeliczamy: 50 mg = 0,05 g (bo 1000 mg = 1 g).
Krok 2: konwersja objętości. W danych jest 100 cm³. Ponieważ 1 dm³ = 1000 cm³, to 100 cm³ = 0,1 dm³.
Krok 3: obliczenie stężenia. Podstawiamy do wzoru: C = 0,05 g / 0,1 dm³ = 0,5 g/dm³.
Odpowiedź "0,50 g/dm3" jest więc zgodna zarówno rachunkowo, jak i jednostkowo.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "0,50 g/cm3" – cm³ jest 1000 razy mniejsze od dm³, więc taka jednostka daje wynik o zupełnie innej skali; to typowa pułapka na mylenie cm³ i dm³.
- "0,50 kg/dm3" – kilogram jest 1000 razy większy od grama; przy masie 0,05 g nie otrzyma się wyniku w kg/dm³ bez zmiany wartości liczbowej.
- "0,50 g/m3" – m³ jest 1000 razy większy od dm³; po przejściu z g/dm³ na g/m³ liczba powinna się zmienić (inne przeliczenie), więc pozostawienie 0,50 wskazuje na błędny dobór jednostki.
Wskazówka egzaminacyjna: przed liczeniem zapisz obok siebie przeliczniki (mg↔g, cm³↔dm³↔m³) i sprawdź, czy po podstawieniu m i V jednostki w ilorazie dokładnie dają jednostkę z odpowiedzi.
