KWALIFIKACJA MOT2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 13.
Za pomocą symbolu graficznego przedstawiono
Ilustracja przedstawia symbol graficzny transformatora, który jest kluczowym elementem w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Transformator rozpoznaje się na schemacie po symbolu dwóch uzwojeń sprzężonych magnetycznie (zwykle dwie cewki obok siebie, często z zaznaczonym rdzeniem). Przekaźnik zawiera oznaczenia styków, cewka jest pojedynczym uzwojeniem, a kontaktron przedstawia hermetyczny styk sterowany polem magnetycznym.

Pełne wyjaśnienie:

W schematach elektrycznych kluczowe jest odczytanie cech symbolu, a nie sugerowanie się samą nazwą odpowiedzi. Symbol transformatora przedstawia dwa uzwojenia (pierwotne i wtórne) sprzężone magnetycznie. Najczęściej widać dwie "cewki" zwrócone do siebie, a w wielu zapisach dodatkowo zaznacza się rdzeń magnetyczny (np. dwiema równoległymi liniami między uzwojeniami).

Odpowiedź "przekaźnik przełączający" bywa mylona z transformatorem, ponieważ przekaźnik również ma cewkę, ale jego symbol na schemacie zawiera także styki (np. przełączne NO/NC) i często graficzne powiązanie cewki ze stykami. Jeżeli na rysunku widać jedynie sprzężone uzwojenia bez styków, nie jest to przekaźnik.

"Cewka elektromagnetyczna" to z reguły symbol pojedynczego uzwojenia (element wykonawczy/indukcyjny), bez drugiego uzwojenia po stronie wtórnej. Transformator wymaga dwóch uzwojeń (lub jednego z odczepami), bo służy do przenoszenia energii przez indukcję między obwodami.

"Kontaktron" (reed switch) jest elementem stykowym sterowanym polem magnetycznym. Na schemacie przedstawia się go jako styk w kapsule (hermetyczny), często z charakterystycznym symbolem "kontaktu" odmiennym od uzwojeń. Nie ma on postaci dwóch sprzężonych cewek, bo nie jest elementem transformującym napięcie/prąd.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz odpowiedź, wypisz 2–3 cechy widoczne w symbolu (uzwojenia? rdzeń? styki?), a dopiero potem dopasuj nazwę elementu. To ogranicza pomyłki wynikające z podobieństwa graficznego i automatycznych skojarzeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Symbol transformatora oznacza element z co najmniej dwoma uzwojeniami sprzężonymi magnetycznie, który przenosi energię między obwodami przez indukcję. Na rysunku zwykle widać dwie "cewki" obok siebie, czasem z zaznaczonym rdzeniem.
Cewka jest zazwyczaj przedstawiona jako jedno uzwojenie (jeden symbol cewki). Transformator ma dwa uzwojenia (pierwotne i wtórne) narysowane obok siebie i powiązane sprzężeniem magnetycznym, często z zaznaczeniem rdzenia.
Przekaźnik ma cewkę, ale jego zadaniem jest przełączanie obwodu, więc w symbolu muszą wystąpić styki (NO/NC/przełączne). Transformator nie przełącza stykami, tylko przenosi energię przez pole magnetyczne, dlatego symbol opiera się na uzwojeniach.
Kontaktron to hermetyczny styk sterowany polem magnetycznym (reed switch). Jego symbol jest symbolem styku, a nie uzwojeń. W porównaniu do transformatora nie zobaczysz dwóch sprzężonych cewek, tylko znak kontaktu (czasem z oznaczeniem kapsuły).
Transformatory spotyka się m.in. w układach zasilania impulsowego i w przetwornicach (np. w modułach elektronicznych). W autach częściej widuje się przetwornice niż klasyczne transformatory sieciowe, ale zasada identyfikacji symbolu na schemacie pozostaje taka sama.
Nie zawsze. Część symboli pokazuje tylko dwa uzwojenia, a rdzeń jest pominięty albo zaznaczony skrótowo (np. dwiema równoległymi liniami). Dlatego warto szukać przede wszystkim dwóch uzwojeń oraz ich wzajemnego powiązania.
Najczęściej myli się transformator z przekaźnikiem (bo oba mają cewkę) albo z samą cewką (bo w symbolu transformatora też są "zwoje"). Pomaga zasada: transformator = uzwojenie pierwotne + uzwojenie wtórne; przekaźnik = cewka + styki.
Najpierw opisz symbol cechami: czy są uzwojenia, rdzeń, styki, elementy wykonawcze. Potem dopasuj odpowiedź. Unikaj zgadywania na podstawie tego, co "częściej jest w samochodzie", bo egzamin sprawdza czytanie schematu, a nie statystykę awarii.
Tak. Schematy modułów elektronicznych lub układów zasilania mogą zawierać transformator (np. w przetwornicy) i przekaźnik (element wykonawczy sterujący obciążeniem). Kluczowe jest rozpoznanie symboli po ich budowie: uzwojenia vs uzwojenia+styki.
Przekaźnik przełączający rozpoznasz po obecności styków przełącznych (wspólny, NO i NC) oraz powiązaniu ich z cewką przekaźnika. Jeśli na rysunku nie ma symbolu styków, a są tylko sprzężone uzwojenia, to nie jest przekaźnik.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Transformator rozpoznaje się na schemacie po symbolu dwóch uzwojeń sprzężonych magnetycznie (zwykle dwie cewki obok siebie, często z zaznaczonym rdzeniem)."

Źródła:

  • IEC 60617 (Graphical symbols for diagrams) – online database, https://www.iec.ch/dyn/www/f?p=103:1 (dostęp 2026-03-04)
  • ISO 14617 (Graphical symbols for diagrams) – opis normy i zakres, https://www.iso.org/standard/17780.html (dostęp 2026-03-04)

Materiały:

  • Normy/bazy symboli graficznych do schematów elektrycznych (IEC/EN)
  • Podręcznik do elektrotechniki samochodowej (dział: schematy i symbole)
  • Instrukcje serwisowe i schematy instalacji producentów pojazdów (ćwiczenia z czytania schematów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego