Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2021



PYTANIE NR 10.
Zabieg chemicznego zwalczania chwastów w uprawie roślin jest ekonomicznie uzasadniony, jeżeli
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zabieg chemiczny jest ekonomicznie uzasadniony wtedy, gdy korzyść z jego wykonania przewyższa poniesiony wydatek.
W ochronie przed chwastami korzyścią jest uniknięcie strat plonu (wyrażonych w pieniądzu). Jeśli wartość spodziewanej straty w plonie jest większa niż koszt zabiegu, oprysk jest opłacalny.

Pełne wyjaśnienie:

Ocena, czy zabieg chemicznego zwalczania chwastów ma sens ekonomiczny, opiera się na prostej zasadzie rachunku opłacalności: wykonuje się go wtedy, gdy koszt zabiegu jest mniejszy niż wartość strat, których można uniknąć.

W praktyce rolnik porównuje dwie wielkości:

  • koszt zabiegu (środek + wykonanie, np. paliwo, amortyzacja, usługa),
  • wartość spodziewanej straty w plonie spowodowanej zachwaszczeniem (ile plonu może ubyć i jaka jest wartość tego plonu w zł).

Dlatego odpowiedź "wartość spodziewanej straty w plonie jest wyższa od kosztów zabiegów" jest poprawna: jeśli bez zabiegu straty byłyby droższe niż sam zabieg, to jego wykonanie przynosi dodatni efekt ekonomiczny.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z następujących powodów:

  • "koszt zabiegu jest wyższy niż wartość spodziewanej straty w plonie" opisuje sytuację nieopłacalną: rolnik zapłaciłby więcej, niż wynosi potencjalna korzyść z uratowanego plonu.
  • "liczba chwastów jednoliściennych wynosi średnio 1–5 sztuk/m2" nie stanowi uniwersalnego kryterium opłacalności. Sama liczba chwastów bez kontekstu (gatunek, faza rozwojowa, wrażliwość uprawy, warunki, cena plonu, koszt środka) nie przesądza o ekonomicznym uzasadnieniu.
  • "występują chwasty wieloletnie rozmnażane generatywnie" miesza kryterium biologiczne z kryterium ekonomicznym. Nawet obecność chwastów wieloletnich nie oznacza automatycznie, że zabieg jest opłacalny — nadal trzeba zestawić koszty z przewidywanymi stratami.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się zwrot "ekonomicznie uzasadniony/opłacalny", szukaj odpowiedzi w logice "zysk/uniknięta strata > koszt", a nie w opisach gatunków chwastów czy samych liczbach bez przeliczenia na pieniądze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to znaczy, że zabieg herbicydowy jest ekonomicznie uzasadniony?
Oznacza to, że wykonanie zabiegu się opłaca: wartość strat plonu, których unikniesz dzięki opryskowi, jest większa niż koszt zabiegu. Jeśli koszt jest wyższy niż możliwa do uratowania wartość plonu, zabieg jest ekonomicznie nieuzasadniony.
Jak porównać koszt oprysku z wartością strat w plonie w praktyce?
Najpierw oszacuj możliwą utratę plonu bez zabiegu (np. w dt/ha), potem przemnóż przez cenę sprzedaży, aby uzyskać wartość strat w zł/ha. Następnie policz koszt zabiegu (preparat + wykonanie). Zabieg ma sens, gdy strata w zł/ha przewyższa koszt.
Dlaczego sama liczba chwastów na m2 nie wystarcza do decyzji o oprysku?
Bo opłacalność zależy też od gatunku chwastów, fazy rozwojowej, konkurencyjności uprawy, warunków pogodowych, spodziewanego plonu, ceny plonu i kosztu środka. Ta sama liczba chwastów może dawać różne straty ekonomiczne w różnych uprawach i latach.
Jakie czynniki najbardziej zwiększają straty plonu przez chwasty?
Najczęściej są to: wczesne zachwaszczenie w krytycznych fazach rozwoju rośliny uprawnej, duża konkurencyjność chwastów o wodę i składniki, długi okres wspólnej wegetacji oraz duże nasilenie zachwaszczenia. Im większa utrata plonu, tym częściej zabieg staje się opłacalny.
Czy obecność chwastów wieloletnich zawsze oznacza konieczność zabiegu?
Nie zawsze. Chwasty wieloletnie mogą być bardzo uciążliwe, ale decyzja ekonomiczna nadal wymaga porównania kosztu zabiegu z wartością spodziewanych strat. Czasem lepsza bywa zmiana agrotechniki, zabiegi mechaniczne lub zabieg w innym terminie, jeśli bieżący oprysk byłby nieopłacalny.
Kiedy najczęściej popełnia się błąd w takim pytaniu egzaminacyjnym?
Najczęściej wtedy, gdy myli się kierunek porównania (wybiera się "koszt większy niż strata") albo gdy uwagę odciągają szczegółowe odpowiedzi o rodzaju chwastów i liczbach. W pytaniach o opłacalność kluczowe jest jedno: uniknięta strata ma być większa od kosztu.
Jak rozumieć "wartość spodziewanej straty w plonie"?
To przewidywana, przeliczona na pieniądze część plonu, którą możesz stracić przez zachwaszczenie, jeśli nie wykonasz zabiegu. Liczy się ją jako: szacowana utrata plonu (np. kg/ha) × cena plonu. Dzięki temu można porównać ją bezpośrednio z kosztem oprysku.
Czy można uznać zabieg za opłacalny, gdy koszt równa się stracie?
W praktyce przy równości wynik ekonomiczny jest "na zero" i zwykle uwzględnia się ryzyko (np. skuteczność zabiegu, pogodę, możliwość uszkodzeń roślin). W testach najczęściej przyjmuje się prostą zasadę: zabieg uzasadniony, gdy strata jest wyższa od kosztu, czyli korzyść wyraźnie przewyższa wydatek.
Jakie dane są potrzebne, żeby ocenić opłacalność odchwaszczania?
Potrzebujesz: kosztu środka i wykonania zabiegu (zł/ha), prognozowanej redukcji plonu bez zabiegu (np. % lub dt/ha), ceny plonu oraz informacji o nasileniu i składzie gatunkowym zachwaszczenia. Dopiero zestaw tych danych pozwala obliczyć wartość strat i porównać ją z kosztem.
Jak przygotować się do pytań o opłacalność zabiegów na egzaminie ROL.10?
Ćwicz rozpoznawanie słów-kluczy: "opłacalny", "ekonomicznie uzasadniony", "koszty", "straty". Zapisuj prosty schemat: uniknięta strata > koszt. Rób krótkie zadania rachunkowe w zł/ha, nawet jeśli w pytaniu nie ma liczb — ułatwia to poprawne rozumowanie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że jeśli wartość spodziewanej straty w plonie jest większa niż koszt zabiegu, oprysk jest opłacalny.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z ochrony roślin (działy: zwalczanie chwastów, ekonomika zabiegów)
  • Materiały dydaktyczne szkół rolniczych dotyczące integrowanej ochrony roślin i podejmowania decyzji zabiegowych
  • Instrukcje/etykiety środków ochrony roślin w części dotyczącej zakresu stosowania i kosztów zabiegu (do ćwiczeń z kalkulacji kosztów)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego