Toczenie czołowe (planowanie) to operacja toczenia wykonywana na tokarce, w której obrabia się powierzchnię czołową, czyli płaszczyznę prostopadłą do osi obrotu przedmiotu.
W tej operacji:
- ruch główny (skrawania) wykonuje przedmiot – obraca się w uchwycie (na schematach zwykle pokazuje to zakrzywiona strzałka),
- ruch posuwowy wykonuje nóż tokarski – i jest to posuw promieniowy, czyli w kierunku od osi do obwodu lub od obwodu do osi.
Dlatego poprawny schemat toczenia czołowego musi pokazywać nóż ustawiony przy czole detalu oraz strzałkę posuwu skierowaną poprzecznie do osi obrotu. Dokładnie te cechy ma odpowiedź "C": narzędzie pracuje na czole, a posuw jest promieniowy.
Pozostałe schematy przedstawiają inne, często mylone zabiegi:
- "A" odpowiada toczeniu wzdłużnemu – posuw jest równoległy do osi, a obrabiana jest powierzchnia walcowa zewnętrzna (zmiana średnicy wałka).
- "B" przedstawia wytaczanie – obróbkę powierzchni wewnętrznej otworu narzędziem pracującym wewnątrz tulei; posuw także jest wzdłuż osi.
- "D" pokazuje toczenie stożkowe – posuw odbywa się pod kątem do osi, aby uzyskać powierzchnię stożkową.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy rozpoznajesz zabieg na rysunku, najpierw ustal która powierzchnia jest obrabiana (czoło, walec zewnętrzny, otwór, stożek), a dopiero potem sprawdź kierunek posuwu. To ogranicza typową pomyłkę toczenia czołowego z wzdłużnym.
