KWALIFIKACJA SPO4 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 34.
Zaburzenia mowy polegające na nieprawidłowej artykulacji jednej lub większej ilości głosek to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dyslalia to zaburzenia mowy polegające na nieprawidłowej artykulacji (wadliwej realizacji) jednej lub wielu głosek. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych trudności: dysgrafia – pisania, dyskalkulia – liczenia, a dysfagia – połykania, więc nie opisują wad wymowy.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa odpowiedź: dyslalia.

Dyslalia oznacza zaburzenia mowy, w których głównym problemem jest wadliwa artykulacja, czyli nieprawidłowa realizacja dźwięków mowy. Może dotyczyć jednej głoski (np. seplenienie w obrębie syczących/szumiących) albo wielu głosek jednocześnie. W praktyce opieki nad dzieckiem ważne jest, że utrwalone trudności artykulacyjne mogą wymagać obserwacji i skierowania na konsultację logopedyczną, zwłaszcza gdy nie mieszczą się już w typowych etapach rozwoju mowy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Dysgrafia dotyczy trudności w opanowaniu umiejętności pisania (grafomotoryka, zapis), a nie wytwarzania głosek. To obszar funkcji szkolnych, a nie artykulacji.
  • Dysfagia oznacza zaburzenia połykania. Choć dotyczy okolic jamy ustnej i gardła, nie jest to termin opisujący wady wymowy.
  • Dyskalkulia to specyficzne trudności w uczeniu się matematyki/liczenia. Nie ma związku z artykulacją.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w definicji pojawia się "nieprawidłowa artykulacja głosek", szukaj pojęcia z logopedii (dyslalia). Jeśli mowa o pisaniu – dysgrafia, liczeniu – dyskalkulia, a o połykaniu – dysfagia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dyslalia to zaburzenie mowy polegające na nieprawidłowej artykulacji, czyli wadliwej realizacji jednej lub wielu głosek. W praktyce objawia się np. zniekształcaniem, zastępowaniem lub opuszczaniem głosek. Wymaga oceny logopedycznej, zwłaszcza gdy utrzymuje się mimo wieku i ćwiczeń.
Dyslalia dotyczy wymowy (artykułowania głosek), a dysfagia dotyczy połykania. Dziecko z dyslalią może mówić niewyraźnie lub zamieniać głoski, natomiast przy dysfagii pojawiają się problemy z jedzeniem/piciem, krztuszenie lub trudności w przełykaniu.
Dysgrafia odnosi się do trudności w pisaniu (zapis, grafomotoryka, poprawność zapisu), a nie do tworzenia dźwięków mowy. Choć dziecko z wadą wymowy może mieć też trudności szkolne, sama dysgrafia nie opisuje nieprawidłowej artykulacji głosek.
Dyskalkulia to specyficzne trudności w uczeniu się matematyki (liczenia, rozumienia pojęć liczbowych). W pytaniach o artykulację szukamy pojęć logopedycznych. Dyskalkulia dotyczy funkcjonowania szkolnego, a nie mechanizmów mowy i realizacji głosek.
Typowe objawy to m.in. zamienianie głosek (np. "s" na "ś"), zniekształcanie brzmienia, opuszczanie trudnych głosek, niewyraźna mowa lub utrwalone "dziecięce" realizacje. W opiece ważna jest obserwacja, czy trudności utrzymują się stale i czy wpływają na zrozumiałość wypowiedzi.
Warto to rozważyć, gdy błędy artykulacyjne są utrwalone, mowa jest mało zrozumiała dla osób spoza rodziny, dziecko frustruje się komunikacją lub gdy trudności nie zmniejszają się wraz z wiekiem. Decyzję zawsze powinien potwierdzić specjalista, ale opiekunka może zauważyć sygnały ostrzegawcze.
Nie zawsze, bo część błędów artykulacyjnych może wynikać z typowego etapu rozwoju. Jednak jeśli nieprawidłowa realizacja głosek utrzymuje się i nie poprawia, wpływa na zrozumiałość mowy lub samoocenę dziecka, zwykle potrzebna jest diagnoza i plan ćwiczeń logopedycznych.
Najczęściej działa podobieństwo brzmienia (oba terminy zaczynają się od "dys-"). Pomaga reguła skojarzeń: lalia odnosi się do mowy, a grafia do pisania. Warto też czytać definicję: jeśli jest "artykulacja głosek", chodzi o dyslalię.
Najpierw obserwuj, które głoski są trudne i w jakich sytuacjach (zmęczenie, emocje). Wspieraj komunikację bez wyśmiewania, dawaj model poprawnej wymowy w naturalnej rozmowie i zachęcaj do spokojnego mówienia. Jeśli problem jest stały, przekaż obserwacje rodzicom i zasugeruj konsultację logopedyczną.
Warto rozróżniać terminy z różnych obszarów: logopedia (np. zaburzenia artykulacji), trudności szkolne (pisanie, liczenie) oraz zagadnienia medyczne dotyczące funkcji oralnych (połykanie). Dzięki temu łatwiej unikasz mylenia pojęć i dobierasz właściwe wsparcie dla dziecka.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dyslalia to zaburzenia mowy polegające na nieprawidłowej artykulacji (wadliwej realizacji) jednej lub wielu głosek.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Dyslalia (dostęp: 2026-02-18)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Dysgrafia (dostęp: 2026-02-18)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Dysfagia (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podstawowe materiały dydaktyczne z logopedii dla opiekunek dziecięcych (rozdziały o rozwoju mowy i wadach wymowy)
  • Poradniki dla rodziców i opiekunów o etapach rozwoju mowy dziecka
  • Artykuły/opracowania logopedyczne wyjaśniające różnice: dyslalia vs dysfagia oraz dyslalia vs trudności szkolne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego