KWALIFIKACJA SPC1 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 28.
Zagrożeniem dla pracownika podczas obsługi dzielarki automatycznej jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dzielarka automatyczna ma ruchome elementy robocze (mechanizmy dzielenia/odcinania), które mogą wciągnąć dłoń lub docisnąć palce w strefie niebezpiecznej.
Dlatego typowym zagrożeniem jest uraz mechaniczny, np. zmiażdżenie palców, a nie oparzenia czy zatrucie gazami.

Pełne wyjaśnienie:

W pracy cukiernika dzielarka automatyczna należy do maszyn, w których energia niebezpieczna ma przede wszystkim charakter mechaniczny: występują ruchome elementy robocze, strefy docisku, chwytania i odcinania porcji ciasta. Jeżeli pracownik zbliży dłonie do strefy roboczej podczas pracy urządzenia (np. przy podawaniu surowca, korygowaniu ułożenia ciasta lub usuwaniu zacięć), może dojść do przygniecenia lub zmiażdżenia palców.

Odpowiedź "zmiażdżenie palców dłoni" jest więc zgodna z typową klasyfikacją zagrożeń mechanicznych przy maszynach: element ruchomy może docisnąć dłoń do elementu stałego lub wciągnąć ją w szczelinę roboczą.

Pozostałe propozycje są mniej trafne w kontekście dzielarki:

  • "oparzenie obu rąk" dotyczy głównie kontaktu z gorącymi powierzchniami/mediami (np. piece, karmelizacja, syropy). Dzielarka z zasady nie jest źródłem wysokiej temperatury, więc nie jest to typowe zagrożenie dominujące.
  • "zatrucie czadem" wiąże się z niepełnym spalaniem w urządzeniach grzewczych zasilanych paliwem. Sama dzielarka nie generuje tlenku węgla, dlatego ta odpowiedź nie pasuje do charakteru urządzenia.
  • "zaprószenie oczu przez okruchy" jest bardziej typowe przy czynnościach pylących lub przy mechanicznej obróbce materiałów generujących odpryski. Przy dzieleniu ciasta ryzyko odprysków jest zwykle drugorzędne wobec urazów dłoni.

W praktyce bezpieczna praca z dzielarką polega na przestrzeganiu zasad: nie wkładać rąk do strefy roboczej podczas ruchu, używać osłon i urządzeń zabezpieczających, a czyszczenie/odblokowanie wykonywać po zatrzymaniu i odłączeniu zasilania zgodnie z instrukcją producenta.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dzielarka automatyczna to maszyna, która porcjuje (dzieli) masę/ciasto na odmierzone kawałki, zwykle poprzez mechanizm docisku, odcinania lub komorowego dozowania. Pracuje z elementami ruchomymi, dlatego wymaga zachowania zasad BHP, szczególnie w strefie roboczej.
W dzielarce działają ruchome części, które mogą docisnąć dłoń do elementu stałego albo wciągnąć palce w szczelinę roboczą. Wystarczy odruchowe poprawienie ciasta lub próba usunięcia zacięcia podczas pracy urządzenia, by doszło do urazu mechanicznego.
Najczęstsze zagrożenia to wciągnięcie przez elementy ruchome, zmiażdżenie w strefie docisku, przecięcie/skaleczenie na częściach tnących oraz przytrzaśnięcie podczas zamykania osłon. W praktyce najgroźniejsze są urazy dłoni, bo to one najczęściej zbliżają się do strefy pracy.
Należy zatrzymać maszynę zgodnie z procedurą, a jeśli to wymagane – odłączyć zasilanie przed ingerencją w strefę roboczą. Nie wolno wkładać rąk do pracującej dzielarki "na chwilę". Dopiero po unieruchomieniu można usuwać zacięcie narzędziem pomocniczym lub zgodnie z instrukcją.
Kluczowe są osłony i blokady, sprawny wyłącznik awaryjny, właściwa organizacja podawania i odbioru porcji oraz używanie narzędzi pomocniczych zamiast dłoni. Ważne jest też szkolenie stanowiskowe, aby pracownik rozumiał, gdzie znajduje się strefa niebezpieczna.
Zwykle nie. Oparzenia są charakterystyczne dla pracy z gorącymi urządzeniami (piece, patelnie, karmel, syropy). Dzielarka do ciasta nie jest standardowo źródłem wysokiej temperatury, a dominującym ryzykiem pozostaje uraz mechaniczny dłoni w kontakcie z mechanizmem dzielącym.
Sama dzielarka nie wytwarza czadu (tlenku węgla), bo nie jest urządzeniem spalającym paliwo. Ryzyko czadu dotyczy raczej niesprawnych urządzeń grzewczych i złej wentylacji. W kontekście dzielarki kluczowe są zagrożenia od ruchomych elementów i energii mechanicznej.
To obszar, w którym znajdują się elementy ruchome wykonujące pracę: miejsca docisku, odcinania, transportu lub dozowania. Jeśli w tym obszarze dłoń może zostać chwycona, ściśnięta albo uderzona, jest to strefa niebezpieczna. Pomagają w tym osłony i oznaczenia producenta.
Częsty błąd to wybieranie odpowiedzi "z przyzwyczajenia", np. oparzenia, bo są powszechne w kuchni. Drugi błąd to ignorowanie rodzaju energii niebezpiecznej: w maszynach produkcyjnych najpierw analizuje się ruch mechaniczny i strefy zgniotu, a dopiero potem zagrożenia poboczne.
Warto grupować pytania według typu zagrożeń: mechaniczne, termiczne, elektryczne, chemiczne. Do każdej maszyny dopasuj dominujące ryzyko (np. dzielarka – dłonie i zgniot). Pomaga też czytanie rozdziałów "bezpieczeństwo" w instrukcjach oraz ćwiczenie scenariuszy: co robić przy zacięciu.
info

Około 73% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • CIOP-PIB (Centralny Instytut Ochrony Pracy) – strona tematyczna "Zagrożenia mechaniczne" (opis urazów typu zmiażdżenie i wciągnięcie przez elementy ruchome): https://m.ciop.pl/CIOPPortalWAR/appmanager/ciop/mobi?_nfpb=true&_pageLabel=P19000135981270208118 (dostęp: 2026-03-05)
  • EU-OSHA – European Agency for Safety and Health at Work, temat: "Machine safety / mechanical hazards" (ogólne zasady zagrożeń mechanicznych i zapobiegania): https://osha.europa.eu/en/themes/machine-safety (dostęp: 2026-03-05)
  • PN-EN ISO 12100:2012, Bezpieczeństwo maszyn — Ogólne zasady projektowania — Ocena ryzyka i zmniejszanie ryzyka (rozdziały dot. identyfikacji zagrożeń mechanicznych)

Materiały:

  • Materiały CIOP-PIB dotyczące zagrożeń mechanicznych i środków ochronnych przy maszynach
  • Instrukcje obsługi (DTR) dzielarek do ciasta – rozdziały: bezpieczeństwo, zakazy, konserwacja
  • Podstawy bezpieczeństwa maszyn: identyfikacja zagrożeń i środki redukcji ryzyka (normy PN-EN ISO)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego