KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2007

PYTANIE NR 32.
Zakład Meblarski Dom produkuje dwa typy mebli młodzieżowych w ramach dwóch odrębnych zleceń produkcyjnych. Koszty wydziałowe dzielone są proporcjonalnie do płac bezpośrednich. Zlecenia zostały zakończone w okresie sprawozdawczym. Karta kalkulacyjna zleceń przedstawia się następująco. Na podstawie tabeli kalkulacyjnej, określ metodę kalkulacji kosztów produkcji zastosowaną przez Zakład Meblarski Dom.
Ilustracja przedstawia tabelę kalkulacyjną związaną z kosztami produkcji w zakładzie meblarskim.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kalkulacja doliczeniowa jest stosowana, gdy koszty pośrednie (np. wydziałowe) dolicza się do kosztów bezpośrednich według klucza rozliczeniowego. W treści podano, że koszty wydziałowe dzieli się proporcjonalnie do płac bezpośrednich dla odrębnych zleceń, co jest cechą kalkulacji doliczeniowej (zleceniowej), a nie podziałowej.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji zakład realizuje dwa odrębne zlecenia produkcyjne. To typowy kontekst dla kalkulacji zleceniowej, w której dla każdego zlecenia gromadzi się koszty bezpośrednie, a następnie rozlicza na nie koszty pośrednie.

O poprawności odpowiedzi "Doliczeniowa." decyduje kluczowy element: koszty wydziałowe są dzielone (rozliczane) proporcjonalnie do płac bezpośrednich. Oznacza to, że koszty pośrednie nie są przypisywane "wprost" do produktu, tylko doliczane do kosztów bezpośrednich według ustalonego klucza (nośnika kosztów), którym w tym zadaniu są płace bezpośrednie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "Podziałowa prosta." odnosi się do sytuacji, gdy koszty produkcji rozlicza się przez podział łącznych kosztów na liczbę wytworzonych jednostek jednorodnego produktu. Tu występują zlecenia i rozliczanie narzutu wydziałowego kluczem, więc to nie jest ten przypadek.
  • "Podziałowa współczynnikowa." stosuje się, gdy wytwarza się różne wyroby w jednym procesie, a koszty wspólne dzieli się przy użyciu współczynników przeliczeniowych. W zadaniu wskazano odrębne zlecenia oraz klucz oparty o płace bezpośrednie, co jest innym mechanizmem.
  • "Wstępna." nie jest standardową nazwą metody kalkulacji kosztów produkcji w rozumieniu porównania "doliczeniowa vs podziałowa"; raczej kojarzy się z etapem kalkulacji (planowanie/ustalenia przed wykonaniem), a nie z metodą rozliczania kosztów na obiekty kalkulacji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się informacja o narzucie (koszty wydziałowe) rozliczanym np. "proporcjonalnie do płac" albo "na podstawie roboczogodzin", najczęściej identyfikujesz kalkulację doliczeniową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kalkulacja doliczeniowa polega na tym, że do kosztów bezpośrednich danego produktu lub zlecenia dolicza się część kosztów pośrednich (np. wydziałowych) według ustalonego klucza. Jest typowa dla produkcji zleceniowej lub małoseryjnej, gdzie liczy się koszt konkretnego zlecenia.
Sygnałem są sformułowania typu: "odrębne zlecenia produkcyjne", "karta kalkulacyjna zlecenia", "koszty materiałów i robocizny dla zlecenia". Jeśli dodatkowo koszty wydziałowe rozlicza się kluczem (np. płace), to zwykle jest to kalkulacja doliczeniowa dla zleceń.
Bo koszty wydziałowe są kosztami pośrednimi i trzeba je rozdzielić na obiekty kalkulacji. Gdy zadanie mówi, że dzieli się je "proporcjonalnie do płac bezpośrednich", opisuje mechanizm narzutu kosztów pośrednich na zlecenia/produkty, czyli doliczanie według klucza.
Koszty wydziałowe to koszty pośrednie związane z funkcjonowaniem wydziału produkcyjnego, których nie da się łatwo przypisać do jednego wyrobu (np. utrzymanie hali, energia dla maszyn, amortyzacja, wynagrodzenia nadzoru). W kalkulacji doliczeniowej rozlicza się je na zlecenia przez klucz.
W podziałowej prostej dzielisz łączne koszty przez liczbę jednostek jednorodnego produktu. W doliczeniowej najpierw liczysz koszty bezpośrednie dla produktu/zlecenia, a potem doliczasz koszty pośrednie według klucza (np. płace, roboczogodziny). To inne podejście i inny typ produkcji.
Stosuje się ją, gdy w jednym procesie powstaje kilka produktów, a koszty wspólne trzeba rozdzielić między nie przy użyciu współczynników (przeliczników). To podejście jest typowe dla produkcji masowej lub procesowej, a nie dla niezależnych zleceń, gdzie koszty pośrednie rozlicza się narzutem.
Nie. Wręcz przeciwnie: kalkulacja doliczeniowa zakłada istnienie kosztów pośrednich (np. wydziałowych) i opisuje sposób ich rozliczenia. Kluczowe jest to, że te koszty nie są "bezpośrednie", więc wymagają klucza (nośnika kosztów) do przypisania ich do zleceń lub produktów.
Częsty błąd to wybór "podziałowej", bo w zadaniu występuje więcej niż jeden wyrób. Liczba wyrobów nie jest decydująca. Decyduje sposób rozliczania kosztów pośrednich i to, czy zadanie opisuje zlecenia. Drugi błąd to ignorowanie klucza rozliczeniowego (np. płace bezpośrednie).
Najważniejsze są: (1) czy koszty są zbierane dla konkretnego zlecenia/partii, (2) czy występuje osobno ujęcie kosztów bezpośrednich i wydziałowych, (3) w jaki sposób rozlicza się koszty wydziałowe (klucz: płace, roboczogodziny, materiały). To zwykle wystarcza do rozpoznania metody.
Ćwicz rozpoznawanie słów-kluczy: "zlecenie", "narzut", "klucz rozliczeniowy", "koszty wydziałowe". Naucz się różnic między kalkulacją doliczeniową a podziałową oraz typowych sytuacji ich użycia. Warto robić krótkie notatki: co jest obiektem kalkulacji i jak rozlicza się koszty pośrednie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że kalkulacja doliczeniowa jest stosowana, gdy koszty pośrednie (np. wydziałowe) dolicza się do kosztów bezpośrednich według klucza rozliczeniowego.

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny rachunku kosztów (kalkulacja doliczeniowa i podziałowa)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z rachunku kosztów dla technika rachunkowości (karta kalkulacyjna, rozliczanie kosztów pośrednich)
  • Zadania egzaminacyjne i arkusze ćwiczeniowe z zakresu kalkulacji kosztów i rozliczania kosztów wydziałowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego