W kalkulacji zleceniowej koszty wydziałowe (pośrednie) nie są przypisywane bezpośrednio do jednego wyrobu lub zlecenia, dlatego rozlicza się je na zlecenia za pomocą klucza rozliczeniowego. W tym zadaniu kluczem są koszty bezpośrednie, więc zlecenie o większych kosztach bezpośrednich powinno otrzymać większą część kosztów wydziałowych.
Poprawna procedura ma stały schemat:
- Krok 1: zsumować koszty bezpośrednie obu zleceń (to jest baza podziału).
- Krok 2: obliczyć udziały: koszt bezpośredni zlecenia / suma kosztów bezpośrednich.
- Krok 3: pomnożyć łączną kwotę kosztów wydziałowych przez każdy udział i w ten sposób przypisać koszty wydziałowe na zlecenie 1 i 2.
- Krok 4 (kontrola): sprawdzić, czy koszty wydziałowe przypisane na zlecenie 1 i 2 sumują się do łącznych kosztów wydziałowych z tabeli.
Odpowiedź "17 000,00 zł i 13 000,00 zł" jest zgodna z rozliczeniem proporcjonalnym, ponieważ zachowuje relację wynikającą z kosztów bezpośrednich i przechodzi test kontrolny (suma rozliczonych kosztów wydziałowych równa jest kosztom wydziałowym ogółem z danych).
Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?
- "15 000,00 zł i 15 000,00 zł" sugeruje podział po równo, co byłoby poprawne tylko wtedy, gdy koszty bezpośrednie obu zleceń byłyby identyczne lub gdyby wskazano inny klucz (np. równe zlecenia).
- "7 000,00 zł i 5 000,00 zł" typowo wynika z pomylenia podstawy (np. rozliczenie tylko części kosztów wydziałowych) albo błędnego odczytu/niepełnego przeniesienia danych z tabeli.
- "85 000,00 zł i 65 000,00 zł" wskazuje na błąd rzędu wielkości (np. potraktowanie procentów jak liczb całkowitych lub omyłkowe dodanie kosztów bezpośrednich do wydziałowych zamiast rozliczenia narzutu).
W praktyce egzaminacyjnej warto pamiętać o kontroli sumy: jeśli rozliczenie jest poprawne, to suma kosztów wydziałowych przypisanych na zlecenia musi równać się kosztom wydziałowym ogółem.
