KWALIFIKACJA CHM5 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 28.
Zakład produkcyjny posiada kotłownię z rusztem mechanicznym o wydajności cieplnej 2,5 MW. W ciągu dwóch miesięcy spalono 220 Mg węgla kamiennego o zawartości siarki 2%. Korzystając z informacji zawartych w tabeli, wskaż ile wynosi emisja SO2 do atmosfery.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą wskaźników emisji substancji zanieczyszczających powstających przy energetycznym
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W kotłowni z rusztem mechanicznym o mocy 2,5 MW należy użyć wskaźnika dla przedziału ≤3 MW: 16·s kg/Mg, gdzie s to % siarki. Dla s=2% wskaźnik wynosi 32 kg/Mg. Emisja całkowita: 220 Mg × 32 kg/Mg = 7040 kg SO2.

Pełne wyjaśnienie:

Emisję SO2 z energetycznego spalania węgla kamiennego można oszacować metodą wskaźnikową. Kluczowe są dwa kroki: (1) dobór właściwego wskaźnika z tabeli dla danej technologii i mocy źródła, (2) poprawne przemnożenie wskaźnika przez ilość spalonego paliwa.

Dobór wskaźnika: w treści podano "ruszt mechaniczny" oraz wydajność cieplną 2,5 MW. Taki obiekt należy do kategorii "≤ 3 MW". Dla SO2 tabela podaje wskaźnik w postaci 16·s w jednostkach kg/Mg, gdzie s oznacza zawartość siarki w paliwie wyrażoną w procentach.

Obliczenie wskaźnika liczbowego: dla węgla o zawartości siarki 2% podstawiamy s = 2, więc wskaźnik wynosi 16 × 2 = 32 kg/Mg. Oznacza to, że na każdą 1 Mg (1 tonę) spalonego węgla przypada 32 kg SO2.

Emisja całkowita: spalono 220 Mg węgla, więc emisja to 220 Mg × 32 kg/Mg = 7040 kg SO2. Jednostki "Mg" skracają się w rachunku, pozostają kilogramy, co jest dobrą kontrolą poprawności.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wyniki typu 4040 kg lub 5040 kg często wynikają z użycia niewłaściwego wskaźnika (z innego progu mocy/technologii) albo z błędu w mnożeniu 220 × 32.
  • Wynik 1040 kg jest typowy dla pomylenia jednostek lub pominięcia wpływu siarki (np. nieuwzględnienie s lub potraktowanie go w sposób niezgodny z definicją w tabeli).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw zaznacz w tabeli technologię (ruszt mechaniczny vs stały), potem sprawdź próg mocy, a na końcu dopiero licz. Kontrola jednostek (kg/Mg) pomaga szybko wychwycić pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
kg/Mg oznacza kilogramy zanieczyszczenia na 1 megagram paliwa. Ponieważ 1 Mg = 1 tona, wskaźnik mówi, ile kg SO2 powstaje (wg metody) ze spalenia 1 t węgla. W obliczeniu emisji całkowitej mnożysz: masa paliwa [Mg] × wskaźnik [kg/Mg].
Najpierw wybierz technologię spalania (np. ruszt mechaniczny), potem sprawdź przedział mocy/wydajności cieplnej (np. ≤3 MW, 3–12 MW, ≥12 MW). Dopiero z przecięcia wiersza SO2 i właściwej kolumny odczytaj postać wskaźnika (np. 16·s) oraz jego jednostkę.
SO2 powstaje głównie z utleniania siarki zawartej w paliwie, więc emisja rośnie wraz z jej zawartością. Zmienna s pozwala szybko uwzględnić jakość węgla (zawartość siarki) bez wykonywania szczegółowych obliczeń chemicznych. W tabelach s jest zwykle podawane jako procent.
Wykonaj dwa kroki: (1) podstaw zawartość siarki s (zgodnie z definicją w tabeli, często w %), aby uzyskać liczbowy wskaźnik w kg/Mg, (2) pomnóż masę spalonego paliwa w Mg przez ten wskaźnik. Na końcu otrzymasz emisję w kg SO2.
To zależy od tego, jak s jest zdefiniowane w tabeli. W tym typie zadań egzaminacyjnych s jest opisane jako zawartość siarki w procentach, więc dla 2% podstawia się s = 2. Najbezpieczniej sprawdzić opis pod tabelą/legendę i dopiero wtedy liczyć.
Najczęściej: (1) wybór niewłaściwego progu mocy (np. 3–12 MW zamiast ≤3 MW), (2) pomylenie typu paleniska (ruszt mechaniczny vs ruszt stały), (3) błąd jednostek Mg i kg, (4) nieuwzględnienie, że wskaźnik jest mnożony przez s, a nie podany jako gotowa liczba.
Metodę wskaźnikową stosuje się, gdy potrzebne jest szacowanie emisji na podstawie danych eksploatacyjnych (zużycie paliwa, parametry instalacji) bez ciągłych pomiarów. W praktyce technik ochrony środowiska używa jej m.in. do bilansów emisji, zestawień rocznych i przygotowania danych do raportowania, jeśli jest to dopuszczone w danym systemie sprawozdawczym.
Różne moce i rozwiązania techniczne mogą mieć inną sprawność spalania i inne warunki prowadzenia procesu, co wpływa na wielkość emisji. Dlatego tabele rozróżniają przedziały mocy/wydajności cieplnej oraz typ paleniska. Na egzaminie trzeba konsekwentnie dobrać kolumnę zgodną z parametrami podanymi w zadaniu.
Zrób kontrolę jednostek i rzędu wielkości. Jeśli wskaźnik to kilkadziesiąt kg/Mg, a spalono kilkaset Mg paliwa, wynik powinien być w tysiącach kg. Sprawdź też mnożenie na kalkulatorze i upewnij się, że użyto właściwego wskaźnika (prawidłowy typ rusztu i właściwy próg mocy).
Technik ochrony środowiska zbiera dane o zużyciu paliw, parametrach źródeł i jakości paliwa, dobiera metody obliczeń (np. wskaźnikowe), a następnie przygotowuje zestawienia i analizy emisji. Na tej podstawie można planować działania ograniczające emisję i przygotowywać dokumentację środowiskową wymaganą w przedsiębiorstwie.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w kotłowni z rusztem mechanicznym o mocy 2,5 MW należy użyć wskaźnika dla przedziału ≤3 MW: 16·s kg/Mg, gdzie s to % siarki.

Źródła:

  • KOBiZE (Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami), tabela: "Wskaźniki unosu substancji zanieczyszczających powstających przy energetycznym spalaniu węgla kamiennego", wiersz SO2, kolumna "Ruszt mechaniczny" (≥12 MW, 3–12 MW, ≤3 MW) – źródło wskaźnika 16·s/17·s.
  • Ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji, Dz.U. 2013 poz. 1107 (z późn. zm.) – podstawa funkcjonowania systemu raportowania i zarządzania emisjami.

Materiały:

  • Materiały KOBiZE dotyczące wskaźników emisji dla spalania paliw (tabele wskaźników)
  • Instrukcje i poradniki WFOŚiGW dotyczące obliczania emisji z kotłowni (jeśli dostępne dla regionu)
  • Podstawy ochrony powietrza: zanieczyszczenia ze spalania paliw stałych (podręcznik/ skrypt szkolny)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego