Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ROL4 - TEST WIEDZY NR 6



PYTANIE NR 29.

Zakładając, że popyt na produkt rolny w latach 2018–2020 nie uległ zmianie, jaki mechanizm rynkowy najlepiej wyjaśnia dane z tabeli (cena rośnie, ilość maleje)?

Rok Cena (PLN/kg) Ilość (tony)
2018 2.00 5000
2019 2.50 4000
2020 3.00 3000
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy założeniu niezmienionego popytu jedyny mechanizm dający jednocześnie wzrost ceny i spadek ilości to spadek podaży. Oznacza to przesunięcie krzywej podaży w lewo (np. nieurodzaj), co podnosi cenę równowagi i zmniejsza ilość sprzedawaną na rynku.

Pełne wyjaśnienie:

W tabeli widać, że w kolejnych latach cena rośnie (2,00 → 3,00 PLN/kg), a ilość maleje (5000 → 3000 ton). W analizie popytu i podaży kluczowe jest rozróżnienie:

  • ruchu wzdłuż krzywej (reakcja na zmianę ceny),
  • przesunięcia krzywej (zmiana warunków popytu lub podaży).

Zadanie zawiera założenie, że popyt się nie zmienia (ceteris paribus). W takiej sytuacji obserwowany układ "cena w górę, ilość w dół" wynika z przesunięcia krzywej podaży w lewo, czyli spadku podaży. Dla rynku rolnego typowe przyczyny to m.in. nieurodzaj, susza, choroby roślin, wzrost strat w przechowalnictwie czy ograniczenia produkcji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do danych?

  • "Popyt rośnie" zwykle powoduje wzrost ceny i wzrost ilości (więcej kupujących przy każdym poziomie ceny), więc nie wyjaśnia spadku ilości.
  • "Popyt maleje" powoduje spadek ilości, ale także tendencję do spadku ceny, co jest sprzeczne z obserwacją wzrostu ceny.
  • "Podaż rośnie" prowadzi do wzrostu ilości i spadku ceny, czyli dokładnie odwrotnie niż w tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w zadaniu wyraźnie podano, że druga strona rynku jest stała (tu: popyt), wtedy kierunek zmian ceny i ilości pozwala jednoznacznie wskazać, czy przesunęła się podaż, czy popyt.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza przesunięcie krzywej podaży w lewo?
Oznacza spadek podaży: producenci chcą sprzedać mniej przy każdej cenie. Na rynku zwykle daje to wzrost ceny i spadek ilości w nowej równowadze. W rolnictwie przyczyną bywa np. susza, nieurodzaj lub choroby roślin.
Co oznacza przesunięcie krzywej popytu w lewo?
To spadek popytu: konsumenci chcą kupić mniej przy każdej cenie. Typowy efekt to spadek ceny i spadek ilości w równowadze. Może wynikać np. ze spadku dochodów lub pojawienia się tańszych substytutów.
Dlaczego sama cena i ilość mogą nie wystarczyć do oceny zmian popytu i podaży?
Ponieważ cena i ilość pokazują tylko punkt równowagi. Ten sam kierunek zmian (np. cena rośnie, ilość spada) może wynikać z różnych kombinacji przesunięć popytu i podaży. Do rozdzielenia przyczyn potrzebne są dodatkowe informacje lub założenie, że jedna strona rynku jest stała.
Jak rozpoznać spadek podaży na podstawie danych rynkowych?
Jeśli przy założeniu niezmiennego popytu obserwujesz wzrost ceny i jednocześnie spadek ilości, to jest to typowy wzorzec spadku podaży (przesunięcie podaży w lewo). W praktyce warto sprawdzić też dane o zbiorach, plonach i kosztach.
Jak rozpoznać spadek popytu na podstawie danych rynkowych?
Najczęściej spadek popytu daje układ: cena spada i ilość spada. Żeby mieć pewność, dobrze porównać to z informacjami o dochodach konsumentów, zmianach preferencji oraz cenach produktów zastępczych, bo one często wyjaśniają przesunięcie popytu.
Czy wzrost ceny zawsze oznacza wzrost popytu?
Nie. Wzrost ceny może wynikać także ze spadku podaży (np. mniejsze zbiory), nawet jeśli popyt się nie zmienił. Dlatego na egzaminie trzeba analizować jednocześnie cenę i ilość oraz zwracać uwagę na założenia w treści zadania (np. "popyt bez zmian").
Jakie czynniki w rolnictwie najczęściej zmniejszają podaż?
Typowe czynniki to: niekorzystna pogoda (susza, przymrozki), choroby i szkodniki, spadek plonów, straty magazynowe oraz ograniczenie areału. Wszystkie one sprawiają, że na rynek trafia mniej towaru, co zwykle podnosi ceny i zmniejsza sprzedaż.
Jakie czynniki mogą zmniejszać popyt na produkt rolny?
Popyt może spaść przez zmianę preferencji (np. moda żywieniowa), spadek dochodów, wzrost cen dóbr komplementarnych lub pojawienie się substytutów. Wtedy konsumenci kupują mniej przy każdej cenie, co zwykle obniża cenę i ilość w równowadze.
Jakie są najczęstsze błędy na egzaminie przy popycie i podaży?
Najczęściej myli się przesunięcie krzywej z ruchem wzdłuż krzywej oraz kojarzy "cena rośnie" automatycznie z "popyt rośnie". Błędem jest też pomijanie założeń zadania. Dobra metoda to zapamiętać typowe pary: spadek podaży → cena w górę, ilość w dół.
Jak przygotować się do zadań o popycie i podaży na ROL.4?
Ćwicz rozpoznawanie czterech podstawowych scenariuszy: wzrost/spadek popytu i wzrost/spadek podaży. Rób krótkie szkice wykresów i zapisuj, co dzieje się z ceną i ilością. W zadaniach rolniczych łącz teorię z praktyką: plony i pogoda wpływają na podaż, preferencje na popyt.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Przy założeniu niezmienionego popytu jedyny mechanizm dający jednocześnie wzrost ceny i spadek ilości to spadek podaży."

Źródła:

  • N. Gregory Mankiw, "Zasady ekonomii" (Principles of Economics), rozdział o popycie i podaży (przesunięcia krzywych)
  • Paul Krugman, Robin Wells, "Mikroekonomia" (Microeconomics), rozdział o modelu podaży i popytu oraz równowadze rynkowej

Materiały:

  • Podręcznik mikroekonomii: rozdziały o popycie, podaży i równowadze rynkowej
  • Notatki/lekcje z ekonomiki rolnictwa dotyczące czynników podaży (plony, pogoda, choroby)
  • Zadania maturalne/egzaminacyjne z interpretacji wykresów popytu i podaży
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego