KWALIFIKACJA INF1 - CZERWIEC 2013

Dyspersja to zjawisko polegające na tym, że własności optyczne ośrodka (w szczególności współczynnik załamania n) zależą od częstotliwości f lub równoważnie od długości fali λ. Oznacza to, że światło o różnych barwach (różnych częstotliwościach) może mieć w tym samym materiale różne wartości współczynnika załamania, a więc i różną prędkość fazową. W praktyce prowadzi to m.in. do rozszczepienia światła białego w pryzmacie oraz do poszerzania impulsów w torach światłowodowych (dyspersja chromatyczna).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do definicji?

• "tłumieniem" nazywa się zjawisko zmniejszania się amplitudy lub mocy fali podczas rozchodzenia (np. w światłowodzie na skutek absorpcji i rozpraszania). To jest inny parametr toru transmisyjnego niż zależność n od f. Tłumienie może zależeć od częstotliwości, ale samo pojęcie "tłumienie" nie oznacza zależności współczynnika załamania od częstotliwości.
• "propagacją" określa się proces rozchodzenia się fali w przestrzeni lub ośrodku. Jest to pojęcie ogólne: mówi, że fala się rozchodzi, a nie jak zmienia się współczynnik załamania wraz z częstotliwością.
• "interferencją" jest nakładanie się (superpozycja) fal prowadzące do wzmocnień i wygaszeń w zależności od różnicy faz. Interferencja dotyczy sumowania się pól falowych, a nie zależności materiałowej n(f).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się zależność parametru optycznego (zwłaszcza n) od częstotliwości lub długości fali, najczęściej chodzi o dyspersję. Jeśli mowa o spadku mocy sygnału – o tłumieniu. Jeśli o nakładaniu się fal – o interferencji.