KWALIFIKACJA ELE2 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 2.
Załóż, że masz do czynienia z obwodem równoległym, który zawiera dwa rezystory o wartościach 5Ω i 10Ω. Jakie jest całkowite oporu obwodu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W połączeniu równoległym sumują się odwrotności rezystancji: 1/R = 1/5 + 1/10 = 0,2 + 0,1 = 0,3. Zatem R = 1/0,3 = 3,33Ω (w przybliżeniu). Wynik jest mniejszy niż 5Ω, co jest typowe dla gałęzi równoległych.

Pełne wyjaśnienie:

W obwodzie równoległym napięcie na każdej gałęzi jest takie samo, a prądy w gałęziach się sumują. Z tego wynika wzór na rezystancję zastępczą: suma przewodności (odwrotności rezystancji) jest równa przewodności zastępczej.

Dla dwóch rezystorów 5Ω i 10Ω połączonych równolegle liczymy:

1/R = 1/5 + 1/10 = 0,2 + 0,1 = 0,3.

Odwracamy wynik: R = 1/0,3 = 3,333…Ω, czyli po zaokrągleniu 3,33Ω.

Dlaczego to ma sens? W połączeniu równoległym dokładamy dodatkową drogę przepływu prądu, więc całkowita rezystancja maleje i zawsze jest mniejsza od najmniejszej z rezystancji gałęzi (tu mniejsza niż 5Ω). To szybki test poprawności obliczeń.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 15Ω to wynik typowy dla połączenia szeregowego (5Ω + 10Ω), więc wskazuje na pomylenie rodzaju połączenia.
  • jest zbyt małe dla tych wartości. Taki wynik mógłby powstać z błędu rachunkowego lub błędnego przekształcenia ułamków.
  • 7,5Ω wygląda jak "średnia" lub wartość pośrednia, ale w połączeniu równoległym nie uśrednia się rezystancji; zawsze otrzymuje się wartość mniejszą od najmniejszej gałęzi.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści jest "równoległy", sprawdź na końcu, czy wynik wyszedł mniejszy od najmniejszego oporu. Jeśli nie, prawie na pewno użyto złego wzoru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru na połączenie równoległe: 1/R = 1/R1 + 1/R2. Po obliczeniu sumy odwróć wynik, aby dostać R. Dla 5Ω i 10Ω: 1/R=0,2+0,1=0,3, więc R≈3,33Ω.
Bo dodajesz kolejną drogę przepływu prądu. Całkowita przewodność rośnie (sumują się odwrócone rezystancje), więc rezystancja zastępcza maleje. To dobra kontrola: wynik musi być mniejszy od najmniejszej rezystancji w gałęzi.
Najczęściej uczniowie sumują rezystancje (R=R1+R2), co dotyczy połączenia szeregowego. W równoległym trzeba sumować odwrotności (przewodności). Pomaga sprawdzenie: jeśli wynik nie jest mniejszy od najmniejszej gałęzi, jest błąd.
Sprawdź relację: Rzast < min(R1, R2, ...). Dla 5Ω i 10Ω wynik musi być poniżej 5Ω. Jeśli wyszło 7,5Ω lub 15Ω, to prawdopodobnie zastosowano niewłaściwy wzór albo popełniono błąd rachunkowy.
Sprowadź do wspólnego mianownika: 1/5 = 2/10, więc 1/5 + 1/10 = 2/10 + 1/10 = 3/10. Potem 1/R = 3/10, czyli R = 10/3 = 3,33…Ω. To często najszybsza metoda w zadaniach egzaminacyjnych.
To wartość rezystancji zastępczej całego układu, czyli "jednego" rezystora, który z punktu widzenia źródła zasilania zachowuje się tak samo jak badane połączenie równoległe. Jednostką jest om (Ω), a 3,33Ω oznacza dość małe obciążenie.
Tak, ale tylko przy połączeniu szeregowym, gdzie rezystancje się dodaje: 5Ω + 10Ω = 15Ω. Jeśli w treści jest "równoległy", 15Ω nie pasuje, bo w równoległym rezystancja zastępcza nie może być większa od najmniejszej gałęzi.
W praktyce mogą pojawić się przy analizie prostych obwodów zasilania i sterowania urządzeń towarzyszących instalacjom gazowym (np. elementy automatyki, sygnalizacji). Umiejętność oceny obciążenia i kontrola poprawności wyniku zmniejsza ryzyko błędów serwisowych.
Stosuje się uogólnienie: 1/R = 1/R1 + 1/R2 + 1/R3 + .... Sumujesz wszystkie odwrócone wartości, a następnie odwracasz wynik. Warto też grupować elementy parami, żeby ograniczyć błędy rachunkowe.
Zwróć uwagę na słowa kluczowe ("równoległy"/"szeregowy") i zrób test logiczny wyniku. Dla równoległego: Rzast jest mniejsze od najmniejszej gałęzi. Dla szeregowego: Rzast jest większe od każdej składowej. To szybka autokontrola.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "W połączeniu równoległym sumują się odwrotności rezystancji: 1/R = 1/5 + 1/10 = 0,2 + 0,1 = 0,3."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Połączenie równoległe" – zależności dla rezystorów i przewodności, https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_r%C3%B3wnoleg%C5%82e (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Rezystancja" – definicja i jednostka om, https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystancja (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy (EN): "Resistors in series and parallel" – zasady obliczania oporu zastępczego, https://www.khanacademy.org/science/electrical-engineering/ee-circuit-analysis-topic/ee-resistor-circuits/a/ee-resistor-circuits (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik do elektrotechniki/instalacji elektrycznych: dział o łączeniu rezystorów
  • Notatki szkolne z podstaw elektrotechniki (połączenia szeregowe i równoległe)
  • Karty wzorów: rezystancja zastępcza, prawo Ohma

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego