Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE11 - TEST WIEDZY NR 2


PYTANIE NR 38.
Załóż, że masz do czynienia z tabelą przedstawiającą ilość energii wyprodukowanej przez farmę wiatrową oraz ilość emisji CO2 związanej z jej produkcją i eksploatacją. Wybierz prawdziwe stwierdzenie na podstawie poniższych danych:
Rok Energia (MWh) Emisja CO2 (tony)
2019 5000 10
2020 5500 11
2021 6000 12
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli energia rośnie z 5000 do 6000 MWh, a emisja CO2 z 10 do 12 t.
Przyrost jest stały (co roku +500 MWh i +1 t), więc stosunek emisji do energii pozostaje taki sam. To oznacza, że w pokazanych danych emisja rośnie proporcjonalnie do produkcji energii, a nie jest stała ani malejąca.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba oprzeć się wyłącznie na danych liczbowych z tabeli (2019–2021) i wybrać zdanie prawdziwe dla tych konkretnych wartości.

Sprawdźmy, co dzieje się rok do roku:

  • Energia: 5000 → 5500 → 6000 MWh, czyli co roku wzrost o 500 MWh.
  • Emisja CO2: 10 → 11 → 12 t, czyli co roku wzrost o 1 tonę.

Gdy oba szeregi rosną w stałym tempie, warto sprawdzić wskaźnik jednostkowy (czyli "ile emisji przypada na 1 MWh"):

  • 2019: 10/5000 = 0,002 t/MWh
  • 2020: 11/5500 = 0,002 t/MWh
  • 2021: 12/6000 = 0,002 t/MWh

Wskaźnik jest taki sam w każdym roku, więc w przedstawionym zestawie danych emisja zwiększa się proporcjonalnie do energii (zachowany jest stały stosunek emisji do produkcji).

Dlaczego pozostałe stwierdzenia są błędne?

  • "Emisja CO2 jest niezależna od ilości wyprodukowanej energii" – niezależność oznaczałaby brak związku, a tu wzrost energii towarzyszy wzrostowi emisji w każdym kolejnym roku.
  • "Emisja CO2 maleje wraz ze wzrostem ilości wyprodukowanej energii" – dane pokazują odwrotny kierunek: emisja rośnie z 10 do 12 t.
  • "Emisja CO2 jest stała niezależnie od ilości wyprodukowanej energii" – stałość oznaczałaby tę samą wartość emisji w każdym roku, a w tabeli wartości są różne (10, 11, 12).

W praktyce, przy analizie instalacji OZE, podobne porównania mogą dotyczyć np. emisji w cyklu życia (LCA) lub emisji pośrednich przypisywanych do produkcji. Na egzaminie kluczowe jest jednak to, by wnioski wyciągać dokładnie z podanych danych, a nie z ogólnych przekonań o danej technologii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza, że emisja CO2 jest proporcjonalna do produkcji energii?
Proporcjonalność oznacza stały stosunek jednej wielkości do drugiej. W praktyce: gdy produkcja energii rośnie o dany procent, emisja rośnie o ten sam procent, a wskaźnik t CO2/MWh pozostaje stały. To można sprawdzić, dzieląc emisję przez energię dla każdego roku.
Jak szybko sprawdzić proporcjonalność w tabeli bez liczenia skomplikowanych wzorów?
Najprościej policzyć wskaźnik jednostkowy: emisja/energia dla każdego wiersza. Jeśli w każdym roku wychodzi ta sama wartość (np. 0,002 t/MWh), zależność jest proporcjonalna w pokazanych danych. Dodatkowo można porównać przyrosty rok do roku.
Dlaczego w OZE w ogóle pojawia się emisja CO2 w danych farmy wiatrowej?
Emisje mogą dotyczyć cyklu życia (LCA): produkcji komponentów, transportu, budowy fundamentów, serwisu czy utylizacji. To nie musi być emisja "z komina" podczas pracy turbiny. W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest rozumienie, co może być ujęte jako emisja związana z eksploatacją.
Czy wzrost energii i wzrost emisji zawsze oznacza proporcjonalność?
Nie. Sam fakt, że obie wartości rosną, oznacza jedynie dodatnią zależność w tym zestawie danych. Proporcjonalność wymaga, aby iloraz emisja/energia był stały (albo aby zmiany były w tym samym stosunku). Dlatego na egzaminie trzeba to sprawdzić obliczeniem wskaźnika.
Jakie są najczęstsze błędy przy interpretacji tabel energia–emisja?
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "stała" lub "niezależna" bez sprawdzenia, że wartości emisji się zmieniają. Inny błąd to uznanie "proporcjonalnie" tylko dlatego, że widać wzrost, bez policzenia emisji na MWh. Pomaga policzenie prostych ilorazów i porównanie lat.
Jak obliczyć wskaźnik emisji CO2 na 1 MWh z tabeli?
Wskaźnik liczysz jako: emisja (t) / energia (MWh). Np. dla 2019: 10/5000 = 0,002 t/MWh. To samo robisz dla kolejnych lat. Jeśli wyniki są takie same, oznacza to stałą emisyjność jednostkową i w tych danych zależność proporcjonalną.
Kiedy w eksploatacji farmy wiatrowej wskaźniki środowiskowe mogą się zmieniać?
Mogą się zmieniać np. gdy zmienia się zakres prac serwisowych, logistyka, zużycie materiałów, sposób rozliczania emisji pośrednich albo gdy do obliczeń włącza się inne elementy cyklu życia. Na egzaminie jednak zawsze należy trzymać się definicji i zakresu danych podanych w treści zadania.
Czy z tej tabeli da się wywnioskować, że turbiny "emitują" CO2 w czasie pracy?
Nie ma takiego bezpośredniego wniosku. Tabela mówi o emisji "związanej z produkcją i eksploatacją", co zwykle oznacza podejście cyklu życia, a nie emisję spalinową podczas generacji energii. W pytaniu liczy się prawidłowe rozpoznanie zależności liczbowej, a nie źródło emisji.
Jakie inne zadania podobnego typu mogą pojawić się na ELE.11?
Często są to interpretacje danych eksploatacyjnych: uzysk energii, czas pracy, sprawność, straty, porównanie lat lub miesięcy, wskaźniki (np. na kWh/MWh). Mogą też pojawić się proste obliczenia wskaźników i wybór poprawnego wniosku z tabeli lub wykresu.
Jaką strategię przyjąć na egzaminie, gdy odpowiedzi brzmią podobnie?
Najpierw wypisz w głowie, co musiałoby być prawdą dla każdej opcji (stałość, spadek, brak związku, proporcjonalność). Potem wykonaj jedno szybkie sprawdzenie liczbowe, np. porównaj wskaźnik emisja/energia. To minimalizuje ryzyko wyboru na podstawie intuicji lub skojarzeń.
info

Około 71% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "W tabeli energia rośnie z 5000 do 6000 MWh, a emisja CO2 z 10 do 12 t.Przyrost jest stały (co roku +500 MWh i +1 t), więc stosunek emisji do energii pozostaje taki sam."

Źródła:

  • IPCC, "Climate Change 2014: Mitigation of Climate Change" (AR5, Working Group III), Chapter 7 "Energy Systems", section on life-cycle GHG emissions of electricity generation technologies, 2014
  • IEA (International Energy Agency), "CO2 Emissions" – metodologia i definicje wskaźników emisji oraz raportowania, https://www.iea.org/reports/co2-emissions (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL), "Proporcjonalność", definicja proporcjonalności prostej i własności stałego ilorazu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z matematyki: proporcjonalność prosta i interpretacja wykresów/tabel
  • Materiały dydaktyczne z podstaw oceny oddziaływania OZE na środowisko (emisje w cyklu życia)
  • Raporty branżowe o emisyjności technologii wytwarzania energii (LCA)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego