W bilansowaniu dawki pokarmowej dla trzody chlewnej korzysta się z parametru energii, który możliwie dobrze opisuje energię dostępną dla organizmu, a nie tylko energię "zawartą" w paszy. W tym ujęciu właściwym parametrem jest energia metabolizowana (EM), czyli energia po odjęciu strat związanych z trawieniem i wydalaniem.
Dlaczego EM jest właściwa?
Łańcuch pojęć energetycznych można rozumieć jako kolejne "etapy" pomniejszania energii paszy o straty:
- Energia brutto (EB) – całkowita energia chemiczna paszy; nie mówi jeszcze, ile zwierzę realnie wykorzysta.
- Energia strawna (ES) – EB pomniejszona o straty w kale; nadal nie uwzględnia strat w moczu.
- Energia metabolizowana (EM) – energia dostępna po odjęciu strat w kale oraz w moczu (a w praktycznych opisach także po uwzględnieniu typowych strat związanych z wydalaniem produktów przemiany). To właśnie EM jest często podawana w tabelach i używana do zbilansowania dawki na energię.
- Energia netto (EN) – energia po dalszym uwzględnieniu strat w postaci ciepła powstającego przy trawieniu i przemianach; jest "bliżej" energii rzeczywiście wykorzystanej na utrzymanie i produkcję, ale nie zawsze jest parametrem, którym posługuje się dana tabela.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Energia netto – opisuje późniejszy etap wykorzystania energii (po stratach ciepła). Może być stosowana w niektórych systemach, ale w tym pytaniu chodzi o standardowy parametr używany do bilansowania w tabelach energetycznych, którym jest EM.
- Energia brutto – jest wartością teoretyczną i zawyżoną z punktu widzenia żywienia; nie nadaje się do praktycznego bilansowania, bo nie uwzględnia strat trawiennych i wydalniczych.
- Energia strawna – uwzględnia tylko straty w kale, ale pomija straty w moczu, więc jest mniej adekwatna niż EM do bilansowania energii dostępnej dla organizmu.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się EB/ES/EM/EN, wybieraj tę wielkość, która jest najbardziej "praktyczna" do układania dawki i jednocześnie uwzględnia więcej strat niż EB i ES, czyli EM.
