KWALIFIKACJA GIW2 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 6.
Zamieszczony rysunek przedstawia sposób udostępnienia złoża za pomocą
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny, który obrazuje sposób udostępnienia złoża za pomocą sztolni.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sztolnia to wyrobisko udostępniające drążone z powierzchni w sposób zasadniczo poziomy (lub z niewielkim spadkiem), tworzące wlot na zboczu/terenie. Szyb jest pionowy, a przekop i przecznica to wyrobiska korytarzowe wykonywane pod ziemią, bez bezpośredniego wlotu z powierzchni jak w sztolni.

Pełne wyjaśnienie:

W górnictwie podziemnym udostępnienie złoża polega na wykonaniu takich wyrobisk, które zapewnią dojście do złoża oraz umożliwią dalsze roboty przygotowawcze i eksploatacyjne. Jednym z klasycznych sposobów udostępnienia jest sztolnia, czyli wyrobisko prowadzone z powierzchni w kierunku złoża w przybliżeniu poziomo (czasem z niewielkim spadkiem). Typową cechą rozpoznawczą na schemacie jest wlot z powierzchni oraz przebieg korytarza bez charakteru pionowego.

Odpowiedź "sztolni" jest poprawna, gdy rysunek pokazuje właśnie taki poziomy (lub prawie poziomy) wlot z powierzchni prowadzący w głąb górotworu.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne typy wyrobisk:

  • "szybu" nie wybiera się, gdy schemat nie przedstawia pionowego (lub stromo pochyłego) wyrobiska łączącego poziomy kopalni. Szyb na rysunku zwykle wygląda jak pionowa linia/otwór od powierzchni do poziomów.
  • "przekopu" dotyczy korytarza drążonego pod ziemią, najczęściej w skale płonnej, w celu połączenia rejonów lub dojścia do złoża, ale sam w sobie nie musi mieć wlotu z powierzchni jak sztolnia.
  • "przecznicy" to również wyrobisko korytarzowe, zwykle poprzeczne względem innych wyrobisk (np. przecina pokład), służące do połączeń, przewietrzania lub transportu w obrębie kopalni, a nie jako "tunel z powierzchni".

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw oceń, czy wyrobisko ma bezpośrednie połączenie z powierzchnią i jaki ma kierunek (pionowy/poziomy). To zwykle najszybciej eliminuje mylenie sztolni z szybem oraz z wyrobiskami wykonywanymi wyłącznie pod ziemią.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sztolnia to wyrobisko udostępniające prowadzone z powierzchni do wnętrza górotworu, zwykle w przybliżeniu poziomo (czasem z małym spadkiem). Ma wyraźny wlot na powierzchni, co odróżnia ją od wielu wyrobisk wykonywanych wyłącznie pod ziemią.
Kluczowy jest kierunek: sztolnia jest pozioma lub prawie pozioma, a szyb jest pionowy (ewentualnie stromo pochyły). Na schematach szyb wygląda jak pionowy "otwór" od powierzchni do poziomów, a sztolnia jak korytarz wchodzący w zbocze/teren.
Szyb to wyrobisko o przebiegu pionowym, które łączy powierzchnię z poziomami kopalni. W praktyce służy m.in. do transportu ludzi i urobku, prowadzenia instalacji oraz przewietrzania. Na egzaminie rozpoznasz go głównie po pionowym przebiegu.
Przekop to wyrobisko korytarzowe drążone pod ziemią, często w skale płonnej, aby dotrzeć do złoża lub połączyć rejony kopalni. W odróżnieniu od sztolni zwykle nie ma bezpośredniego wlotu z powierzchni przedstawionego na schemacie udostępnienia.
Przecznica to wyrobisko korytarzowe wykonywane poprzecznie (przecinające) względem innych wyrobisk lub struktur złoża, np. pokładu. Stosuje się ją do połączeń komunikacyjnych, transportu i wentylacji w obrębie kopalni, a nie jako główny "wlot" z powierzchni.
Najczęściej myli się wyrobiska poziome z pionowymi (sztolnia vs szyb) oraz nazwy wyrobisk korytarzowych (przekop vs przecznica). Pomaga sprawdzenie: czy jest połączenie z powierzchnią oraz jaki jest dominujący kierunek przebiegu wyrobiska.
Sztolnię wybiera się, gdy pozwalają na to warunki terenowe i geologiczne, bo daje bezpośredni wlot z powierzchni i może ułatwiać komunikację. Na poziomie egzaminu istotne jest rozpoznanie, że jest to "tunel" wchodzący z powierzchni, a nie pionowy szyb.
Ucz się zestawem: definicja + cecha rozpoznawcza na rysunku. Dla każdego wyrobiska zapamiętaj 2–3 cechy (kierunek, czy ma wlot z powierzchni, rola w kopalni). Ćwicz na schematach, bo pytania często opierają się na identyfikacji rysunku.
"Przekop" może być poprawny, gdy schemat pokazuje korytarz drążony pod ziemią (bez wlotu z powierzchni), który prowadzi w kierunku złoża. Jeśli jednak rysunek przedstawia wyrobisko wchodzące z powierzchni poziomo w górotwór, bardziej pasuje sztolnia.
Zwykle nie w pełni, bo pytanie wymaga rozpoznania cech przedstawionego wyrobiska (np. kierunku i połączenia z powierzchnią). Dlatego na egzaminie należy uważnie analizować rysunek: przebieg wyrobisk, wloty, poziomy i relację do złoża.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Sztolnia to wyrobisko udostępniające drążone z powierzchni w sposób zasadniczo poziomy (lub z niewielkim spadkiem), tworzące wlot na zboczu/terenie."

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z zakresu robót przygotowawczych i udostępniających w górnictwie podziemnym
  • Rysunki poglądowe wyrobisk górniczych (sztolnia, szyb, przekop, przecznica) z opisem cech rozpoznawczych
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z rozpoznawania wyrobisk na schematach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego