Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEP3 - WRZESIEŃ 2015



PYTANIE NR 21.
Zapis BK7 517642 na szkle oznacza, że
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapis typu 517/642 jest stosowany jako skrót parametrów szkła optycznego:
517 oznacza w przybliżeniu współczynnik załamania nd ≈ 1,517, a 642 odpowiada liczbie Abbego Vd ≈ 64,2. Dlatego poprawne jest stwierdzenie o n = 1,517, a nie o V = 6,42.

Pełne wyjaśnienie:

W oznaczeniach szkieł optycznych spotyka się skrótowy zapis liczbowy, w którym pierwsza część kodu odnosi się do współczynnika załamania dla linii d (nd), a druga część do liczby Abbego (Vd). W praktyce bywa to zapisywane jako 517/642 lub bez separatora: 517642.

Interpretacja jest następująca:

  • "517" oznacza nd w przybliżeniu 1,517 (czyli 1 + 0,517). To parametr mówiący, jak silnie materiał "łamie" światło.
  • "642" odpowiada liczbie Abbego około 64,2. Liczba Abbego opisuje dyspersję: im wyższa, tym mniejsza skłonność do rozszczepiania barw.

Dlatego odpowiedź "współczynnik załamania wynosi 1,517." jest zgodna z konwencją zapisu. Odpowiedź o "liczbie Abbego 6,42" jest typowym błędem wynikającym z błędnego wstawienia przecinka; wartości V dla szkieł optycznych są zwykle rzędu kilkudziesięciu, nie kilku jednostek.

Pozostałe odpowiedzi nie wynikają z samego kodu:

  • "szkło nie zawiera związków arsenu i ołowiu" dotyczy składu/zgodności środowiskowej, a nie parametrów n i V zapisanych w kodzie.
  • "szkło wykonano z barowego kronu" to klasyfikacja rodziny szkła (kron, flint itd.), której nie da się pewnie odczytać wyłącznie z tego skrótu bez dodatkowego standardu/producenta; sam kod 517642 wskazuje przede wszystkim parę (nd, Vd).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się 6,42 oraz 64,2, wybór 6,42 zwykle wynika z błędnego "ucięcia" jednej cyfry. Warto pamiętać, że liczba Abbego dla popularnych szkieł kronowych (jak BK7) jest około 64.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza zapis 517/642 w oznaczeniu szkła optycznego?
To skrót parametrów optycznych materiału: pierwsza część odnosi się do współczynnika załamania nd (około 1,517), a druga do liczby Abbego Vd (około 64,2). Taki zapis pomaga szybko porównać refrakcję i dyspersję szkła.
Jak odczytać z kodu 517642 współczynnik załamania?
Z pierwszych trzech cyfr "517" odczytuje się przybliżone nd jako 1,517 (czyli 1 + 0,517). To wartość dla standardowej długości fali odniesienia (linia d), używana w katalogach szkieł optycznych.
Dlaczego 642 w kodzie nie oznacza liczby Abbego 6,42?
To częsty błąd z powodu niewłaściwego wstawienia przecinka. Liczba Abbego dla szkieł optycznych jest zwykle rzędu kilkudziesięciu. W tym zapisie "642" odpowiada ok. 64,2, a nie 6,42.
Co to jest liczba Abbego i do czego służy w optyce?
Liczba Abbego (V) opisuje dyspersję szkła, czyli jak mocno współczynnik załamania zmienia się z długością fali. Duża wartość V oznacza mniejszą dyspersję i zwykle mniejsze ryzyko aberracji chromatycznej w układach soczewek.
Jakie znaczenie ma współczynnik załamania w doborze soczewki?
Współczynnik załamania decyduje o zdolności soczewki do załamywania światła. Wyższe n pozwala uzyskać tę samą moc optyczną przy innych krzywiznach lub grubościach, co ma znaczenie w projektowaniu, naprawie i kontroli elementów optycznych.
Czy BK7 zawsze ma dokładnie n = 1,517?
Nie zawsze "dokładnie". Wartość 1,517 jest przybliżeniem wynikającym z konwencji skrótu. Dokładne nd zależy od konkretnego producenta, partii i temperatury oraz jest podawane w karcie katalogowej szkła.
Gdzie w praktyce optyka-mechanika spotyka się takie kody szkła?
Najczęściej w dokumentacji technologicznej, specyfikacjach części, katalogach materiałowych oraz na listach materiałowych dla soczewek i pryzmatów. Kod pomaga szybko rozpoznać, czy materiał ma odpowiednią refrakcję i dyspersję do danego układu.
Jakie są typowe pomyłki na egzaminie przy kodach n/V?
Najczęstsze to: błędne przesunięcie przecinka (64,2 → 6,42), zamiana znaczenia części kodu (przypisanie 517 do V), oraz wybór odpowiedzi "chemicznej" mimo że kod dotyczy parametrów optycznych. Pomaga pamiętać: n ≈ 1,5, V ≈ kilkadziesiąt.
Czy z zapisu 517642 da się jednoznacznie wywnioskować skład chemiczny szkła?
Nie. Ten skrót odnosi się do parametrów optycznych (n i V), a nie bezpośrednio do składu. Informacje o arsenie, ołowiu czy innych domieszkach pochodzą z osobnych deklaracji producenta i kart materiałowych, a nie z samego kodu n/V.
Jak uczyć się rozróżniania szkieł kronowych i flintowych na podstawie n i V?
Warto ćwiczyć na tabelach: szkła o wyższym V mają zwykle mniejszą dyspersję (często "kronowe"), a szkła o niższym V – większą dyspersję (często "flintowe"). Porównuj zawsze parę (n, V), bo sama nazwa handlowa nie zastąpi parametrów.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Zapis typu 517/642 jest stosowany jako skrót parametrów szkła optycznego:517 oznacza w przybliżeniu współczynnik załamania nd ≈ 1,517, a 642 odpowiada liczbie Abbego Vd ≈ 64,2."

Źródła:

  • SCHOTT Optical Glass Data Sheets – N-BK7 (parametry n_d i V_d), https://www.schott.com/en-gb/products/n-bk7-p1000267 (dostęp: 2026-03-04)
  • Edmund Optics – BK7 Optical Glass (właściwości materiału, w tym współczynnik załamania i liczba Abbego), https://www.edmundoptics.com/knowledge-center/application-notes/optics/optical-glass/ (dostęp: 2026-03-04)
  • Thorlabs – N-BK7 / BK7 Glass (dane materiałowe i opis zastosowań), https://www.thorlabs.com/newgrouppage9.cfm?objectgroup_id=6973 (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Katalogi producentów szkieł optycznych (tabele n_d i V_d dla typów szkła)
  • Podstawy optyki geometrycznej: współczynnik załamania i prawo Snelliusa
  • Materiały dydaktyczne o liczbie Abbego i dyspersji w układach optycznych
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego