KWALIFIKACJA MEP2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 26.
Zapis dokładności kąta oznacza, że tolerancja odchyłki od wymiaru nominalnego jest
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny związany z optyką, prawdopodobnie dotyczący precyzyjnego ustawienia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tolerancja symetryczna oznacza, że dopuszczalne odchylenie od wymiaru nominalnego jest takie samo "na plus" i "na minus" (równe wartości graniczne po obu stronach nominalu). Odpowiedzi z tolerancją asymetryczną sugerują nierówne odchyłki lub tylko jedną stronę, co nie odpowiada zapisowi symetrycznemu.

Pełne wyjaśnienie:

W rysunku technicznym pojęcia wymiar nominalny, odchyłka i tolerancja opisują, jak bardzo rzeczywisty wymiar (także kąt) może różnić się od wartości zadanej na rysunku.

Tolerancja symetryczna oznacza, że dopuszczalny zakres odchyłek jest rozłożony jednakowo po obu stronach wartości nominalnej. W praktyce: dopuszcza się taką samą wartość odchyłki dodatniej i ujemnej, więc "pole tolerancji" jest wyśrodkowane względem nominalu. Taki zapis jest typowy wtedy, gdy konstruktor zakłada jednakową wrażliwość funkcji elementu na błąd w obie strony.

Odpowiedź "symetryczna." jest więc właściwa, bo dokładność kąta rozumiana jako zapis tolerancji równomiernej względem nominalu prowadzi do równych dopuszczalnych odchyłek dodatnich i ujemnych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "asymetryczna dwustronna." – dwustronna może nadal być asymetryczna (inne wartości odchyłek "na plus" i "na minus"), więc nie opisuje tolerancji wyśrodkowanej względem nominalu.
  • "asymetryczna." – jest to określenie ogólne na przypadek, gdy odchyłki nie są równe; stoi w sprzeczności z ideą tolerancji symetrycznej.
  • "asymetryczna jednostronna." – jednostronna oznacza dopuszczenie odchyłki tylko w jednym kierunku (np. wyłącznie dodatniej albo wyłącznie ujemnej), co jest inną konwencją niż tolerowanie "w obie strony" wokół nominalu.

W praktyce zawodowej (np. w montażu elementów precyzyjnych w przyrządach i oprawach optycznych) poprawna interpretacja tego, czy tolerancja jest symetryczna czy asymetryczna, wpływa na decyzje kontrolne: jak ocenić wynik pomiaru kąta i czy element spełnia wymagania dokumentacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tolerancja symetryczna oznacza, że kąt może odchylić się od wartości nominalnej o taką samą wartość w obu kierunkach: "na plus" i "na minus". Pole tolerancji jest wyśrodkowane względem nominalu, co ułatwia ocenę zgodności w pomiarach.
Odchyłka to różnica między wartością rzeczywistą (zmierzoną) a wartością nominalną podaną na rysunku. Może być dodatnia lub ujemna. W połączeniu z tolerancją określa, czy dany wymiar lub kąt mieści się w dopuszczalnych granicach.
Symetryczna ma równe dopuszczalne odchyłki dodatnią i ujemną, więc zakres jest równy po obu stronach nominalu. Asymetryczna ma różne wartości graniczne (np. większa odchyłka w jedną stronę) albo bywa jednostronna, gdy dopuszcza tylko jeden kierunek odchyłki.
"Dwustronna" znaczy tylko, że dopuszcza się odchyłkę dodatnią i ujemną. Może jednak mieć różne wartości graniczne po obu stronach nominalu. "Symetryczna" wymaga dodatkowo, aby te wartości były równe, czyli aby tolerancja była wyśrodkowana.
Tolerancję jednostronną stosuje się, gdy funkcjonalnie dopuszczalna jest odchyłka tylko w jednym kierunku, np. aby nie przekroczyć minimalnej grubości, nie osłabić elementu lub zapewnić montaż. Wtedy wymiar może być tylko większy albo tylko mniejszy od nominalu.
Częste pomyłki to: utożsamianie "dwustronnej" z "symetryczną", ignorowanie różnicy między asymetrią a jednostronnością oraz ocenianie wyniku pomiaru bez odniesienia do nominalu i granic tolerancji. Pomaga zapisanie sobie obu granic wprost.
Odchyłki kątowe mogą zmieniać ustawienie osi optycznej, położenie ogniska lub jakość obrazu (np. przez rozosiowanie). Dlatego przy montażu opraw i elementów precyzyjnych ważne jest rozumienie, czy odchyłka jest dopuszczalna w obie strony i o jakiej wartości.
Najczęściej jest tak interpretowany w zadaniach szkolnych jako tolerancja wyśrodkowana względem nominalu, ale w praktyce znaczenie zależy od przyjętych zasad rysunkowych i opisu na dokumentacji. Gdy zapis jest niejednoznaczny, warto sprawdzić uwagi na rysunku lub standard firmowy.
Warto przećwiczyć definicje: nominal, odchyłka, tolerancja; rozróżnić symetryczną, asymetryczną i jednostronną oraz rozwiązać zestaw przykładów z rysunków elementów precyzyjnych. Dobrą metodą jest przeliczanie zapisu na granice: wartość min i max.
Kluczowe są: wymiar nominalny (wartość zadana), odchyłka (różnica względem nominalu), tolerancja (dopuszczalny zakres) oraz pojęcie symetrii tolerancji (równe granice + i -). Pomaga też rozumienie, czym różni się tolerancja dwustronna od jednostronnej.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że tolerancja symetryczna oznacza, że dopuszczalne odchylenie od wymiaru nominalnego jest takie samo "na plus" i "na minus" (równe wartości graniczne po obu stronach nominalu).

Materiały:

  • Podręcznik rysunku technicznego (wymiarowanie i tolerancje)
  • Materiały dydaktyczne z metrologii warsztatowej (odchyłki i tolerancje)
  • Ćwiczenia z interpretacji zapisów tolerancji na rysunkach elementów precyzyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego