W zapisie soczewki sfero-cylindrycznej (recepta okularowa) można spotkać dwie równoważne notacje: z cylindrem dodatnim (plus-cyl) oraz z cylindrem ujemnym (minus-cyl). Równoważność oznacza, że soczewka daje ten sam efekt optyczny, mimo innego zapisu parametrów.
Stosuje się wtedy transpozycję, która składa się z trzech kroków:
- Nowa sfera = sph + cyl (dodajemy wartość cylindra do sfery).
- Nowy cylinder = −cyl (zmieniamy znak cylindra).
- Nowa oś = oś ± 90° (dodajemy 90°; jeśli wyjdzie powyżej 180°, odejmujemy 180°, aby pozostać w zakresie 0–180°).
Dla danych: sph −2.00, cyl +2.00, oś 35°:
- Nowa sfera: −2.00 + 2.00 = 0.00
- Nowy cylinder: −( +2.00 ) = −2.00
- Nowa oś: 35° + 90° = 125°
Dlatego poprawny zapis równoważny to sph 0.00 cyl −2.00 oś 125°.
Pozostałe propozycje są błędne, bo łamią przynajmniej jedną zasadę transpozycji: zapis z "cyl +2.00 oś 125°" ma niezmieniony znak cylindra, więc nie jest transpozycją; wariant "sph +2.00 cyl −2.00 oś 125°" ma złą sferę (dodano nie tę wartość); a "sph −2.00 cyl +2.00 oś 125°" zmienia jedynie oś, pozostawiając sferę i cylinder jak w wyjściu, co nie daje zapisu równoważnego w innej notacji.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj schemat "S dodaj C, C zmień znak, oś +90°" i zawsze sprawdź, czy oś mieści się w 0–180°.
