KWALIFIKACJA SPC6 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 23.
Zapleśniałe w czasie magazynowania twarogi należy poddać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapleśniały twaróg jest wyrobem niezgodnym i potencjalnie niebezpiecznym: pleśń może przerastać w głąb produktu, a jej metabolity mogą nie zostać usunięte prostą obróbką. Dlatego właściwym działaniem jest wycofanie partii z obrotu i przekazanie do utylizacji, a nie "naprawianie" produktu.

Pełne wyjaśnienie:

Zapleśnienie twarogu w magazynowaniu oznacza, że wyrób utracił wymaganą jakość i może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa żywności. W praktyce pleśń nie jest wyłącznie "nalotem" na powierzchni: strzępki mogą przerastać produkt, a część pleśni wytwarza metabolity (np. mikotoksyny), których nie da się wiarygodnie usunąć prostymi zabiegami technologicznymi wykonywanymi na gotowym wyrobie. Z tego powodu standardowym postępowaniem w zakładzie jest uznanie takiej partii za wyrób niezgodny i skierowanie do utylizacji zgodnie z procedurami zakładowymi.

Odpowiedź "utylizacji" jest właściwa, bo eliminuje ryzyko wprowadzenia do obrotu produktu mogącego zaszkodzić konsumentowi. Dodatkowo uruchamia działania organizacyjne: odseparowanie partii, oznakowanie, zapis niezgodności, identyfikację przyczyny (np. temperatura, wilgotność, nieszczelne opakowania, przerwanie łańcucha chłodniczego) oraz działania korygujące.

  • "topieniu" nie należy wybierać, ponieważ topienie jest procesem technologicznym stosowanym dla określonych wyrobów, ale nie jest metodą bezpiecznego "odzysku" zapleśniałego twarogu. Samo ogrzanie nie daje pewności eliminacji wszystkich zagrożeń i nie przywraca zgodności jakościowej.
  • "sterylizacji" jest myląca: sterylizacja dotyczy procesu prowadzonego w ściśle kontrolowanych warunkach, a nie doraźnego ratowania gotowego, zepsutego produktu. Nawet redukcja drobnoustrojów nie rozwiązuje problemu potencjalnych toksyn ani wad sensorycznych.
  • "dezynfekcji" nie stosuje się do produktu spożywczego; dezynfekuje się powierzchnie, sprzęt i pomieszczenia. W kontekście zapleśnienia sensowne jest natomiast wdrożenie dezynfekcji i higienizacji środowiska magazynu jako działania korygującego, ale produkt i tak jest odpadem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się wada typu "zapleśniałe", "zepsute", "objawy psucia" dla wyrobu gotowego, najczęściej testowana jest decyzja o wycofaniu i utylizacji oraz rozróżnienie działań na produkt vs na środowisko produkcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To oznacza rozwój pleśni na/ w produkcie podczas przechowywania, zwykle wskutek nieprawidłowej temperatury, wilgotności lub nieszczelności opakowania. Taki wyrób jest niezgodny jakościowo i może być niebezpieczny, więc traktuje się go jako produkt do wycofania i zagospodarowania jako odpad.
Pleśń może przerastać w głąb, a część gatunków wytwarza metabolity, które nie muszą zniknąć po samym podgrzaniu. Dodatkowo produkt ma już wady zapachu, smaku i struktury, więc nie spełnia wymagań jakościowych. W praktyce bezpieczną decyzją jest utylizacja.
To kontrolowane przekazanie wyrobu niezgodnego do zagospodarowania jako odpad (np. odbiór przez uprawnioną firmę), z zachowaniem zasad identyfikowalności i zapisów. Celem jest niedopuszczenie, aby produkt trafił do obrotu lub ponownego użycia w produkcji.
Gdy nie spełnia wymagań bezpieczeństwa lub jakości (np. ma oznaki psucia, nieprawidłowe parametry, uszkodzone opakowanie, przekroczony termin). Wyrób niezgodny powinien być odseparowany, oznakowany i obsłużony zgodnie z procedurą (decyzja: odrzut, przerób, wycofanie).
Nie. Dezynfekcja jest działaniem przeznaczonym dla powierzchni, urządzeń i pomieszczeń, a nie dla gotowego produktu spożywczego. Przy stwierdzeniu zapleśnienia sensowne są działania higieniczne w magazynie (mycie, dezynfekcja, osuszanie), ale wyrób i tak należy usunąć z obrotu.
Najczęściej: zbyt wysoka temperatura przechowywania, wahania temperatury (kondensacja wilgoci), wysoka wilgotność, nieszczelne lub uszkodzone opakowania, zbyt długie magazynowanie oraz zanieczyszczenie krzyżowe (np. brudne skrzynki, regały). Pomaga też słaba rotacja FIFO/FEFO.
Partię należy odseparować od wyrobów zgodnych, jednoznacznie oznakować jako niezgodną, zabezpieczyć przed przypadkowym wydaniem i udokumentować (data, ilość, przyczyna). Następnie podejmuje się decyzję o dalszym postępowaniu zgodnie z procedurą zakładową, zwykle utylizacja.
Topienie kojarzy się z przetwarzaniem serów, więc bywa wybierane przez skojarzenie z "odzyskiem". Jednak w przypadku wyrobu zapleśniałego problemem jest nie tylko liczba drobnoustrojów, ale też potencjalne toksyny i utrata cech jakościowych. Egzamin zwykle sprawdza zasadę: niezgodny wyrób usuwa się z obrotu.
Najpierw usuwa się wyrób niezgodny, a potem analizuje przyczynę: kontrola temperatury i wilgotności, sprawdzenie opakowań, rotacji FEFO/FIFO, czystości skrzynek i regałów oraz higieny personelu. W praktyce wdraża się też mycie i dezynfekcję magazynu oraz przegląd punktów kontroli w HACCP.
Ucz się schematu decyzyjnego: identyfikacja niezgodności → izolacja → zapis → decyzja (przerób/odrzut/wycofanie) → działania korygujące. Zwracaj uwagę, czy czynność dotyczy produktu czy środowiska (dezynfekcja dotyczy powierzchni). Ćwicz też słownictwo: utylizacja, segregacja, identyfikowalność.
info

Statystycznie 81% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Zapleśniały twaróg jest wyrobem niezgodnym i potencjalnie niebezpiecznym: pleśń może przerastać w głąb produktu, a jej metabolity mogą nie zostać usunięte prostą obróbką."

Źródła:

  • European Food Safety Authority (EFSA) – topic: Mycotoxins in food (informacje ogólne o ryzyku mikotoksyn), https://www.efsa.europa.eu/en/topics/topic/mycotoxins (dostęp: 2026-03-02)
  • Codex Alimentarius – General Principles of Food Hygiene (CXC 1-1969), sekcje dot. postępowania z żywnością niebezpieczną i wyrobem niezgodnym, https://www.fao.org/fao-who-codexalimentarius/codex-texts/codes-of-practice/en/ (dostęp: 2026-03-02)
  • European Commission – Food safety: Food hygiene (pakiet higieniczny, wymagania ogólne), https://food.ec.europa.eu/safety/hygiene_en (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe GMP/GHP/HACCP dla zakładów mleczarskich
  • Poradniki instytucji kontrolnych dot. postępowania z żywnością niebezpieczną
  • Opracowania o pleśniach i mikotoksynach w żywności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego