KWALIFIKACJA BUD1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 27.
Zaprawę cementowo-wapienną ogólnego przeznaczenia należy wykonywać w proporcji 1 : 0,25 : 3 (cement : wapno : piasek). Ile piasku należy użyć do przygotowania tej zaprawy, jeżeli zastosowano 10 kg cementu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stosunek cement : wapno : piasek wynosi 1 : 0,25 : 3, więc na 1 "część" cementu przypadają 3 "części" piasku.
Jeśli użyto 10 kg cementu (czyli 10 części), to piasku potrzeba 3 × 10 kg = 30 kg. Wapno w tym obliczeniu nie zmienia wyniku dla piasku.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano recepturę zaprawy cementowo-wapiennej w postaci proporcji składników: 1 : 0,25 : 3 (cement : wapno : piasek). Taki zapis oznacza, że na każdą umowną "część" cementu przypada 0,25 części wapna oraz 3 części piasku. Aby obliczyć ilość piasku, nie trzeba najpierw wyznaczać ilości wapna ani sumy wszystkich części — wystarczy porównać bezpośrednio cement do piasku.

Skoro 1 część cementu odpowiada 3 częściom piasku, to przy zastosowaniu 10 kg cementu (czyli 10 takich samych części w tej samej skali) ilość piasku wyniesie:

piasek = 3 × 10 kg = 30 kg

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "3,0 kg" wynika zwykle z pomylenia kierunku proporcji (zamiast mnożyć przez 3, ktoś dzieli przez 3).
  • "25,0 kg" może pochodzić z błędnego użycia liczby 0,25 (np. potraktowania jej jako udziału piasku albo odjęcia 0,25 od 3 bez podstaw).
  • "2,5 kg" to częsty skutek przypisania wartości 0,25 do piasku (zamiana kolejności składników) albo obliczenia 0,25 × 10 kg, co dotyczyłoby wapna, a nie piasku.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z recepturą zawsze najpierw sprawdź, który składnik ma jaki współczynnik, a potem licz tylko to, o co pytają. Jeśli pytanie dotyczy piasku, szukasz relacji piasek–cement, a nie wszystkich składników naraz.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zapis stosunku ilości składników: na 1 część cementu przypada 0,25 części wapna i 3 części piasku. "Część" może oznaczać tę samą jednostkę (np. kg), ważne, by zachować tę samą skalę dla wszystkich składników.
Weź współczynnik przy piasku i pomnóż go przez ilość cementu, jeśli cement ma współczynnik 1. Przykład: dla 1 : 0,25 : 3 i 10 kg cementu liczymy 3 × 10 kg, czyli 30 kg piasku. To najprostsze przeliczenie proporcjonalne.
Pytanie dotyczy tylko piasku. Z proporcji wynika bezpośrednia relacja cement–piasek: 1 do 3. Ilość wapna nie wpływa na wynik dla piasku, bo nie zmienia stosunku piasku do cementu. Wystarczy więc policzyć piasek jako wielokrotność cementu.
W praktyce budowlanej oznacza to zaprawę stosowaną w typowych pracach murowych lub tynkarskich, bez specjalnych wymagań (np. chemoodporności). Na egzaminie zwykle chodzi o umiejętność czytania receptury i liczenia składników, a nie o dobór do konkretnej klasy wytrzymałości.
Nie zawsze. Spotyka się proporcje masowe (kg) i objętościowe (np. łopaty, wiadra). W zadaniach egzaminacyjnych, gdy podano masę cementu w kg, najbezpieczniej traktować proporcję jako odnoszącą się do tej samej jednostki masy, bo wtedy obliczenie jest jednoznaczne.
Najczęstsze pomyłki to: zamiana kolejności składników (np. uznanie, że 0,25 dotyczy piasku), dzielenie zamiast mnożenia (np. 10/3), oraz liczenie "na oko" bez sprawdzenia, który współczynnik dotyczy którego materiału. Pomaga zapis: cement=1, wapno=0,25, piasek=3.
Porównaj skalę: piasek ma współczynnik 3, więc powinno go być trzy razy więcej niż cementu. Skoro cementu jest 10 kg, sensowny wynik to około 30 kg. Wyniki rzędu 2–3 kg oznaczają, że piasku byłoby mniej niż cementu, co nie pasuje do proporcji 1:…:3.
Wapno ma współczynnik 0,25 przy cemencie równym 1. Dla 10 kg cementu liczysz 0,25 × 10 kg = 2,5 kg wapna. To obliczenie jest analogiczne do liczenia piasku, tylko używasz innego współczynnika z proporcji.
Można, ale zwykle nie ma takiej potrzeby, jeśli pytanie dotyczy tylko jednego składnika. Metoda z sumą części przydaje się wtedy, gdy znasz łączną masę gotowej mieszanki i chcesz rozdzielić ją na składniki. Gdy znasz masę cementu, prostsza jest relacja bezpośrednia.
Ćwicz przeliczanie proporcji na konkretne masy: najpierw wypisz składniki w kolejności, potem podstaw znaną ilość (np. cement), a na końcu policz brakujące przez mnożenie lub dzielenie. Warto robić szybki "test sensu": czy składnik o większym współczynniku rzeczywiście wychodzi większy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii robót betoniarskich i zapraw
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.1 dotyczące zapraw i mieszanek
  • Zadania ćwiczeniowe z obliczeń proporcji i receptur materiałów budowlanych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego