Ocena zgodności to proces weryfikacji, czy dany wyrób, element lub usługa spełnia określone wymagania. Kluczowe jest to, że wymagania mogą pochodzić z różnych źródeł, a ocena zgodności polega na odniesieniu wyników sprawdzeń właśnie do tych kryteriów.
W realiach montażu i obsługi maszyn wymagania najczęściej obejmują jednocześnie:
- Normy techniczne – opisują uznane metody wykonania, parametry, tolerancje, metody badań lub wymagania jakościowe.
- Przepisy prawa – narzucają minimalne obowiązkowe wymagania, zwłaszcza w obszarze bezpieczeństwa użytkowania, ochrony zdrowia i środowiska.
- Wymagania klienta – wynikają ze specyfikacji, zamówienia, rysunków, uzgodnień odbiorowych lub dodatkowych oczekiwań (np. funkcjonalność, wyposażenie, poziom hałasu).
Dlatego poprawne jest stwierdzenie, że proces obejmuje ocenę zgodności z normami, prawem i wymaganiami klienta. Taki zakres odpowiada praktyce: ta sama maszyna może być wykonana zgodnie z normą, jednocześnie musi spełniać wymagania prawne, a dodatkowo może mieć cechy wymagane przez zamawiającego.
Stwierdzenia ograniczające proces tylko do jednego obszaru są błędne, bo mylą ocenę zgodności z wąsko rozumianą kontrolą jednego typu wymagań:
- "…tylko z normami technicznymi" pomija obowiązkowe wymagania prawne i warunki kontraktowe.
- "…tylko z wymaganiami klienta" pomija to, że nawet przy zgodzie klienta nie wolno pominąć wymagań prawnych (np. bezpieczeństwa).
- "…tylko z przepisami prawa" pomija normy i specyfikacje, które często definiują sposób potwierdzenia parametrów i oczekiwany poziom wykonania.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz odpowiedzi z "tylko…", sprawdź, czy pojęcie nie jest z definicji szersze i obejmuje kilka źródeł wymagań.
