Kratka przeciwrozproszeniowa (grid) jest elementem toru obrazowania RTG, którego zadaniem jest zmniejszenie udziału promieniowania rozproszonego docierającego do detektora. Promieniowanie rozproszone powstaje głównie w pacjencie (np. wskutek zjawiska Comptona) i ma kierunki inne niż wiązka pierwotna.
Dlaczego redukcja rozproszenia zwiększa kontrast? Rozproszenie działa jak dodatkowa, niepożądana składowa sygnału, która "dolewa się" do informacji z wiązki pierwotnej. Taki "welon" rozproszenia zmniejsza różnice jasności pomiędzy obszarami o różnym osłabieniu, przez co kontrast obrazu spada. Gdy kratka zatrzymuje część fotonów rozproszonych (przepuszczając relatywnie więcej promieniowania pierwotnego), zmniejsza się poziom tego welonu i różnice pomiędzy strukturami stają się bardziej czytelne — kontrast rośnie.
Odpowiedź mówiąca o zwiększeniu ilości promieniowania rozproszonego jest nieprawidłowa, bo przeczy funkcji kratki: urządzenie to nie wytwarza rozproszenia, tylko je selektywnie odcina. Również wariant "zmniejszenie rozproszenia, ale zmniejszenie kontrastu" jest logicznie niespójny z fizyką obrazowania: mniejszy udział rozproszenia zwykle poprawia kontrast (choć może wymagać korekty ekspozycji, bo kratka zatrzymuje także część promieniowania pierwotnego). Z kolei "zwiększenie rozproszenia i zwiększenie kontrastu" łączy dwa efekty, które w typowej radiografii działają w przeciwnych kierunkach.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj zależność więcej rozproszenia → niższy kontrast, a techniki redukcji rozproszenia (kratka, kolimacja, odpowiednia geometria) są stosowane po to, by kontrast poprawić.
