KWALIFIKACJA CHM6 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 19.
Zawartość CO2 w wodzie technologicznej zasilającej kotły parowe powinna wynosić do 20 mg/dm3, zaś tlen do 0,02 mg/dm3. Która z wymienionych próbek wody spełnia wymagania jakościowe dla wody zasilającej kotły parowe?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi zawartości CO2 i O2 w różnych próbkach wody technologicznej, która zasila
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Próbka spełnia wymagania tylko wtedy, gdy jednocześnie zawiera CO2 nie więcej niż 20 mg/dm3 oraz tlen nie więcej niż 0,02 mg/dm3. Należy więc porównać wartości z każdej próbki z oboma limitami i odrzucić te, które przekraczają choć jeden z nich.

Pełne wyjaśnienie:

Woda technologiczna zasilająca kotły parowe musi spełniać określone kryteria jakości, ponieważ rozpuszczone gazy istotnie wpływają na trwałość instalacji i bezpieczeństwo eksploatacji. W zadaniu podano dwa limity: dla CO2 "do 20 mg/dm3" oraz dla tlenu "do 0,02 mg/dm3". Oznacza to, że prawidłowa próbka musi spełnić dwa warunki jednocześnie.

Jak rozwiązać takie zadanie krok po kroku:

  • Odczytaj dla każdej próbki zawartość CO2 i porównaj z wartością 20 mg/dm3.
  • Odczytaj dla tej samej próbki zawartość O2 i porównaj z wartością 0,02 mg/dm3.
  • Zaakceptuj wyłącznie tę próbkę, która nie przekracza żadnego z limitów.

Odpowiedź "B" jest poprawna, ponieważ odpowiada próbce, w której oba parametry mieszczą się w wymaganiach. Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo co najmniej jeden z parametrów przekracza dopuszczalny poziom (albo CO2 jest zbyt wysokie, albo tlen jest zbyt wysoki).

Typowe pułapki egzaminacyjne:

  • Skupienie się na jednym limicie i pominięcie drugiego (zwłaszcza gdy jedna wartość wygląda "dobrze").
  • Przeoczenie zapisu 0,02 mg/dm3 i pomylenie go z 0,2 mg/dm3 (różnica dziesięciokrotna).
  • Błędna interpretacja słowa "do" – w praktyce w zadaniach oznacza ono wartość maksymalną, której nie należy przekroczyć.

W praktyce przemysłowej ograniczanie tlenu i CO2 realizuje się m.in. przez procesy uzdatniania i odgazowania wody. Kontrola tych parametrów jest elementem rutynowej kontroli jakości w kotłowniach i instalacjach parowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to wartość graniczną (maksymalną): stężenie CO2 w próbce nie powinno być większe niż 20 mg/dm3. W zadaniach egzaminacyjnych porównujesz wynik z limitem i uznajesz za zgodne tylko wartości nieprzekraczające progu.
Trzeba zastosować warunek łączny: porównać osobno CO2 z 20 mg/dm3 oraz O2 z 0,02 mg/dm3. Próbka jest poprawna tylko wtedy, gdy oba wyniki są poniżej (lub na) limitu. Przekroczenie choć jednego parametru dyskwalifikuje próbkę.
Tlen rozpuszczony przyspiesza procesy korozyjne stali i innych materiałów instalacji. W układach kotłowych prowadzi to do ubytków ścianki, nieszczelności i awarii. Dlatego w praktyce dąży się do minimalizacji O2 przez odgazowanie oraz odpowiednie uzdatnianie wody.
CO2 może powodować zakwaszanie kondensatu (tworzenie kwasu węglowego), co sprzyja korozji w części kondensatowej i rurociągach powrotnych. Ograniczanie CO2 jest więc elementem ochrony instalacji i stabilizacji warunków chemicznych w obiegu parowo-wodnym.
Najczęstsze to: nieuwaga na przecinek (0,02 vs 0,2), sprawdzanie tylko jednego parametru zamiast dwóch oraz mylenie progu "do" z "powyżej". Pomaga zapisanie sobie na brudno dwóch nierówności i odhaczanie ich dla każdej próbki po kolei.
W typowej interpretacji zadań egzaminacyjnych zapis "do X" oznacza "nie więcej niż X", czyli wartość równa limitowi jest akceptowana. Jeżeli autor chciałby wykluczyć równość, zwykle stosuje sformułowanie "poniżej X". W tym zadaniu kieruj się literalnym brzmieniem.
Stosuje się przede wszystkim odgazowanie (np. termiczne w odgazowywaczu) oraz metody wspomagające, zależnie od instalacji. Celem jest usunięcie gazów rozpuszczonych przed podaniem wody na kocioł. Na egzaminie ważna jest świadomość, że O2 to kluczowy czynnik korozji.
Najpierw sprawdź CO2 w danym wierszu próbki i porównaj z limitem, potem sprawdź O2 dla tej samej próbki. Dopiero gdy oba warunki są spełnione, próbka przechodzi. Nie wybieraj "najlepszej" próbki intuicyjnie—zawsze wykonaj dwa porównania liczbowe.
Kontrole wykonuje się rutynowo w ramach nadzoru nad obiegiem wodno-parowym: przy rozruchu, po zmianach w uzdatnianiu, przy podejrzeniu korozji oraz cyklicznie zgodnie z procedurami zakładowymi. Wyniki służą do oceny skuteczności odgazowania i stabilności parametrów wody.
Najpierw odrzuć próbki przekraczające limit tlenu (0,02 mg/dm3), bo jest bardzo niski i często "eliminuje" część odpowiedzi. Następnie spośród pozostałych sprawdź CO2 względem 20 mg/dm3. Zostanie jedna próbka spełniająca oba wymagania.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Próbka spełnia wymagania tylko wtedy, gdy jednocześnie zawiera CO2 nie więcej niż 20 mg/dm3 oraz tlen nie więcej niż 0,02 mg/dm3."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z uzdatniania wody i gospodarki wodno-parowej dla techników
  • Instrukcje zakładowe dotyczące kontroli jakości wody kotłowej i zasilającej (procedury laboratoryjne)
  • Podstawy korozji i ochrony antykorozyjnej w instalacjach przemysłowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego