KWALIFIKACJA ELM2 + ELM5 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 19.
Zawartość w pamięci EPROM można utracić na skutek
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
EPROM jest pamięcią nieulotną, więc zanik lub spadek napięcia zasilania nie kasuje jej zawartości. Dane mogą zostać utracone wskutek ekspozycji na promieniowanie UV, które służy do kasowania EPROM (zwłaszcza układów z "okienkiem"). "Układ odświeżający" dotyczy pamięci DRAM, a nie EPROM.

Pełne wyjaśnienie:

Pamięć EPROM (Erasable Programmable Read-Only Memory) należy do pamięci nieulotnych, czyli takich, które przechowują dane także po odłączeniu zasilania. Dlatego odpowiedzi związane z zanikiem lub spadkiem napięcia zasilającego opisują typowe problemy pamięci ulotnych (np. RAM) albo zjawiska zasilaniowe, ale nie stanowią standardowego mechanizmu kasowania zawartości EPROM.

W praktyce klasyczna EPROM może zostać skasowana promieniowaniem ultrafioletowym (UV). Wiele układów EPROM ma w obudowie charakterystyczne okienko (zwykle kwarcowe), przez które światło UV dociera do struktury pamięci i powoduje usunięcie zapisanego stanu. Z tego powodu ekspozycja na silne źródła UV może prowadzić do utraty danych; potocznie bywa to upraszczane jako "działanie promieni słonecznych", choć kluczowym czynnikiem jest właśnie składowa UV.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "zanik napięcia zasilającego" – EPROM jest nieulotna, więc brak zasilania nie powoduje wymazania danych (w odróżnieniu od RAM).
  • "spadek napięcia zasilającego poniżej 2,5 V" – zbyt niskie napięcie może powodować nieprawidłową pracę układu w czasie odczytu/zapisu, ale nie jest typowym mechanizmem kasowania EPROM jako takiego. W EPROM nie występuje "odświeżanie" ani podtrzymanie danych napięciem.
  • "wadliwie działającego układu odświeżającego" – odświeżanie dotyczy pamięci DRAM, gdzie ładunek w komórkach zanika i trzeba go okresowo odnawiać. EPROM nie wymaga odświeżania, więc awaria takiego układu nie odnosi się do EPROM.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w odpowiedziach pojawiają się hasła "odświeżanie" lub "zanik zasilania", to zwykle dotyczą one pamięci ulotnych (DRAM/RAM). Natomiast EPROM kojarzy się z kasowaniem UV i z okienkiem w obudowie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
EPROM to pamięć nieulotna, czyli zachowuje dane po wyłączeniu zasilania. RAM jest ulotna i traci dane po zaniku zasilania. EPROM jest programowana specjalnym programatorem, a jej zawartość można skasować promieniowaniem UV (w wersjach z okienkiem), czego nie robi się w RAM.
W klasycznej EPROM zapis jest związany ze stanem ładunku w strukturze komórki pamięci. Promieniowanie UV dostarcza energii, która umożliwia "wyzerowanie" tych stanów. Dlatego układy EPROM z okienkiem należy chronić przed ekspozycją na UV, aby nie doszło do niezamierzonego skasowania.
Nie. EPROM jest pamięcią nieulotną, więc zanik zasilania nie kasuje jej zawartości. Jeśli urządzenie po wyłączeniu "zapomina" ustawienia, częściej winna jest pamięć ulotna (RAM) lub bateria podtrzymująca w innych typach pamięci/układów, a nie EPROM.
Odświeżanie to mechanizm wymagany głównie w pamięciach DRAM, gdzie informacja jest przechowywana jako ładunek, który z czasem zanika. Kontroler odświeżania okresowo odnawia dane. EPROM nie wymaga odświeżania, więc awaria takiego układu nie jest typową przyczyną utraty danych w EPROM.
Klasyczne EPROM często mają w obudowie widoczne okienko (zwykle zaklejone etykietą), przez które dociera UV podczas kasowania. Oznaczenia rodziny układu i typ obudowy zależą od producenta. W praktyce serwisowej warto też sprawdzić dokumentację urządzenia lub nadruki na układzie scalonym.
Najczęściej zakleja się okienko EPROM nieprzezroczystą etykietą, która blokuje promieniowanie UV. W przechowywaniu unika się silnych źródeł UV (np. lamp bakteriobójczych). To prosta praktyka serwisowa, która minimalizuje ryzyko utraty zawartości pamięci.
Ryzyko zależy od natężenia i składowej UV oraz czasu ekspozycji. W praktyce kasowanie EPROM wykonuje się lampą UV o odpowiednich parametrach, ale długotrwałe wystawienie na silne UV również może doprowadzić do skasowania lub częściowej degradacji danych. Dlatego okienko zwykle jest zakryte etykietą.
EPROM zwykle kasuje się promieniowaniem UV i programuje sprzętowo programatorem. EEPROM można kasować i zapisywać elektrycznie (bez UV), często już w układzie. Flash to odmiana pamięci nieulotnej kasowana blokami/stronami, powszechna w nowoczesnych urządzeniach. Na egzaminie ważne jest skojarzenie: EPROM → UV.
Najczęściej w starszych urządzeniach: sterownikach, automatyce, sprzęcie przemysłowym i elektronice z minionych lat, gdzie oprogramowanie było zapisane w EPROM. W nowych konstrukcjach częściej stosuje się EEPROM lub Flash, bo pozwalają na wygodniejszą aktualizację bez kasowania UV.
Częsty błąd to mylenie EPROM z DRAM/RAM i wybieranie odpowiedzi o zaniku zasilania lub "odświeżaniu". Warto zapamiętać: odświeżanie → DRAM, zanik zasilania → utrata danych w RAM, a EPROM jest nieulotna i jej kasowanie wiąże się z promieniowaniem UV oraz okienkiem w obudowie.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że ePROM jest pamięcią nieulotną, więc zanik lub spadek napięcia zasilania nie kasuje jej zawartości.

Źródła:

  • Microchip (Atmel) AT27C256R Datasheet – opis kasowania promieniowaniem UV (sekcja dotycząca "ultraviolet erase"), https://ww1.microchip.com/downloads/en/DeviceDoc/doc0006.pdf - accessed 2026-03-02
  • Texas Instruments TMS27C256 Datasheet – informacje o EPROM i kasowaniu UV, https://www.ti.com/lit/ds/symlink/tms27c256.pdf - accessed 2026-03-02
  • Wikipedia: EPROM – opis kasowania pamięci EPROM promieniowaniem UV, https://en.wikipedia.org/wiki/EPROM - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Notatki z podstaw pamięci półprzewodnikowych (ROM/RAM/EEPROM/Flash)
  • Dokumentacje katalogowe (datasheet) układów EPROM z opisem kasowania UV
  • Materiały dydaktyczne o nieulotności i mechanizmach przechowywania ładunku w komórkach pamięci

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego