KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 2.
Zawarty w przedstawionej definicji prawa popytu łaciński termin ceteris paribus oznacza
Ilustracja przedstawia definicję prawa popytu, która jest kluczowym pojęciem w ekonomii.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ceteris paribus to klasyczne założenie w ekonomii używane m.in. przy prawie popytu. Oznacza, że analizujemy wpływ jednego czynnika (np. ceny) na popyt, przyjmując, że pozostałe warunki rynkowe pozostają stałe i niezmienione.

Pełne wyjaśnienie:

Zwrot ceteris paribus jest łacińskim sformułowaniem używanym w ekonomii do zapisywania ważnego założenia analitycznego: "przy niezmienionych pozostałych warunkach". W praktyce oznacza to, że gdy badamy zależność między dwiema zmiennymi (np. ceną dobra a wielkością popytu), "zamrażamy" inne czynniki, które również mogłyby wpływać na popyt (np. dochody konsumentów, preferencje, ceny dóbr substytucyjnych i komplementarnych, sezonowość).

Dlatego odpowiedź "w tych samych, niezmienionych warunkach" jest poprawna: oddaje sens założenia, że porównanie ma dotyczyć wpływu jednego czynnika, a nie mieszaniny wielu jednoczesnych zmian.

Pozostałe propozycje są błędne, ponieważ zawężają znaczenie zwrotu do pojedynczego, konkretnego kontekstu:

  • "na tych samych warunkach co rok temu" sugeruje odniesienie do konkretnego momentu w czasie. Ceteris paribus nie oznacza "rok do roku", tylko "inne czynniki bez zmian" w sensie modelowym.
  • "w innych warunkach spowodowanych zmianą waluty" jest sprzeczne z ideą założenia stałości: tutaj warunki są właśnie inne, więc nie spełniają ceteris paribus.
  • "w innych warunkach spowodowanych upływem czasu" również zakłada zmianę warunków, a więc jest przeciwieństwem tego, co wyraża termin.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści zadania pojawia się ceteris paribus, zawsze myśl o "pozostałych czynnikach stałych", a nie o konkretnym okresie, walucie czy pojedynczym zdarzeniu rynkowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ceteris paribus znaczy "przy pozostałych warunkach niezmienionych". W ekonomii używa się tego, by badać wpływ jednego czynnika (np. ceny) na drugi (np. popyt), zakładając, że reszta czynników nie ulega zmianie.
Bo na popyt wpływa wiele czynników jednocześnie. Założenie ceteris paribus pozwala "odizolować" wpływ ceny i opisać czystą zależność: co dzieje się z popytem, gdy zmienia się tylko cena, a inne czynniki pozostają stałe.
Najczęściej są to m.in. dochody konsumentów, gusta i preferencje, liczba nabywców, ceny dóbr substytucyjnych i komplementarnych, oczekiwania co do przyszłości czy sezonowość. Przy ceteris paribus zakłada się, że te elementy się nie zmieniają.
Nie. Ceteris paribus nie odnosi się do konkretnego momentu w czasie (np. "rok temu"), tylko do założenia modelowego: porównujemy sytuacje, w których zmienia się jedna zmienna, a wszystkie inne warunki pozostają takie same.
Gdy pytanie dotyczy wpływu jednego czynnika na drugi (np. ceny na popyt) i ma prowadzić do prostego wniosku z prawa popytu. Słowa-klucze to "przy niezmienionych pozostałych warunkach", "zakładając stałość innych czynników" lub właśnie ceteris paribus.
W prawie popytu zakłada się, że gdy cena rośnie, to wielkość popytu spada, o ile inne warunki nie zmieniają się. To właśnie sens dopisku ceteris paribus: wyklucza wpływ innych zmian, które mogłyby zaburzyć obserwację.
Bo ceteris paribus dosłownie zakłada brak zmian w tle sytuacji rynkowej. Jeżeli w odpowiedzi pojawia się "w innych warunkach" (np. zmiana waluty, upływ czasu), to opisuje to zmianę otoczenia, a więc zaprzecza wymogowi stałości pozostałych czynników.
Typowe pomyłki to mylenie założenia modelowego z porównaniem czasowym ("rok do roku"), dopisywanie jednego konkretnego czynnika (np. kursu waluty) oraz traktowanie zwrotu jako "jakiejś ozdobnej łaciny". Na egzaminie zawsze chodzi o "inne czynniki bez zmian".
W opisach i analizach rynkowych, w raportach sprzedażowych, w interpretacji wskaźników oraz w prostych modelach popytu i podaży. Technik ekonomista często opisuje zależności w firmie lub instytucji, a założenie stałości innych czynników porządkuje wnioski.
Pomaga metoda fiszek: po jednej stronie "ceteris paribus", po drugiej "przy innych warunkach bez zmian". Dodatkowo warto dopisać przykład: "cena ↑, popyt ↓, ceteris paribus". Krótkie skojarzenie ułatwia szybkie rozpoznanie na teście.
info

Statystycznie 82% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Ceteris paribus to klasyczne założenie w ekonomii używane m.in. przy prawie popytu."

Materiały:

  • podręczniki podstaw ekonomii (rozdziały: popyt i podaż, równowaga rynkowa)
  • słowniki terminów ekonomicznych (hasła: popyt, prawo popytu, ceteris paribus)
  • materiały dydaktyczne do kwalifikacji z zakresu podstaw ekonomii dla technika ekonomisty

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego