KWALIFIKACJA INF2 + INF3 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 4.
Zdjęcie przedstawia blok
Ilustracja przedstawia prostokąt z napisem 'x := 10', co sugeruje przypisanie wartości 10 do zmiennej x w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prostokąt w schemacie blokowym oznacza blok operacyjny (blok procesu). Umieszcza się w nim instrukcje wykonywane, np. obliczenia i przypisania wartości. Zapis "X := 10" to klasyczne przypisanie, więc nie jest to blok warunkowy (romb), start/stop (owal) ani wejścia/wyjścia (równoległobok).

Pełne wyjaśnienie:

W schematach blokowych każdy kształt ma określone znaczenie. Prostokąt jest symbolem bloku operacyjnego (procesu), czyli miejsca, w którym zapisuje się czynności wykonywane przez algorytm: obliczenia, przekształcenia danych oraz przypisania.

Na ilustracji wewnątrz prostokąta widnieje zapis "X := 10". Taki zapis oznacza przypisanie wartości 10 do zmiennej X (ustawienie/zmianę wartości zmiennej). To dokładnie ten typ instrukcji, który standardowo umieszcza się w bloku operacyjnym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "warunkowy" – blok warunkowy to zwykle romb i zawiera pytanie/warunek logiczny (np. "czy X > 0?"), po którym następują co najmniej dwa możliwe kierunki przebiegu (np. TAK/NIE). Samo przypisanie nie jest decyzją.
  • "startu/stopu" – początek i koniec algorytmu oznacza się symbolem owalnym lub zaokrąglonym. W środku zwykle znajduje się "START", "STOP" albo nazwa początku/końca, a nie instrukcja typu "X := 10".
  • "wejścia/wyjścia" – wejście/wyjście to zwykle równoległobok i służy do pobierania danych (np. "wczytaj X") lub prezentacji wyników (np. "wypisz X"). Przypisanie wartości zmiennej jest operacją przetwarzania, nie I/O.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy wahasz się między prostokątem a równoległobokiem, spójrz na treść w środku. Jeśli jest tam obliczenie lub przypisanie, wybieraj blok operacyjny; jeśli "wczytaj/drukuj/wyświetl", to wejście/wyjście.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prostokąt oznacza blok operacyjny (proces), czyli krok, w którym algorytm wykonuje działanie: obliczenia, przekształcenia danych lub przypisania wartości zmiennym. To "miejsce pracy" algorytmu, a nie decyzja ani wejście/wyjście.
"X := 10" to instrukcja przypisania (ustawienie wartości zmiennej). Przypisania i obliczenia zapisuje się w bloku operacyjnym (prostokącie), bo są to działania wykonywane przez algorytm. Nie ma tu warunku ani operacji wczytania/wyświetlenia danych.
Blok operacyjny (prostokąt) opisuje czynność do wykonania, np. oblicz, zwiększ, przypisz. Blok warunkowy (romb) opisuje decyzję i zawiera warunek logiczny, po którym algorytm rozgałęzia się na różne ścieżki (np. TAK/NIE).
Romb to blok decyzyjny (warunkowy). W środku znajduje się pytanie lub warunek, np. "czy X > 0?". Z rombu wychodzą zwykle dwa (lub więcej) kierunki przebiegu algorytmu, zależne od wyniku oceny warunku.
Równoległobok oznacza blok wejścia/wyjścia. Używa się go do operacji I/O, np. "wczytaj X", "podaj liczbę", "wyświetl wynik". Nie służy do obliczeń ani przypisań wewnętrznych, które należą do bloku operacyjnego.
Blok startu/stopu (owal lub zaokrąglony prostokąt) oznacza początek albo koniec algorytmu. Zwykle zawiera napis "START" lub "STOP". Nie zapisuje się w nim obliczeń ani przypisań, tylko informację o rozpoczęciu/zakończeniu.
Najczęściej myli się prostokąt z równoległobokiem (oba mają cztery boki) oraz romb z "blokiem obliczeń". Pomaga zasada: treść w środku (przypisania/obliczenia → proces; wczytaj/wyświetl → I/O; pytanie → decyzja).
W zadaniach egzaminacyjnych i dokumentacji warto trzymać się symboli znormalizowanych, bo są jednoznaczne i powszechnie rozumiane. ISO 5807 (oraz jego polski odpowiednik) opisuje konwencje symboli, dzięki czemu schematy są czytelne niezależnie od autora.
Przypisania używa się, gdy chcesz ustawić wartość (np. inicjalizacja), zaktualizować wynik (np. suma := suma + a) lub zapisać efekt obliczeń do zmiennej. W schemacie blokowym takie kroki zapisuje się w bloku operacyjnym.
Utrwal 4 podstawowe symbole: proces (prostokąt), decyzja (romb), I/O (równoległobok), start/stop (owal). Ćwicz na krótkich algorytmach: rozpoznawaj kształt i sprawdzaj, czy treść to obliczenie, warunek czy operacja wczytania/wyświetlenia. To najszybciej buduje pewność.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że prostokąt w schemacie blokowym oznacza blok operacyjny (blok procesu).

Źródła:

  • ISO – strona normy ISO 5807 "Information processing — Documentation symbols and conventions for data, program and system flowcharts", https://www.iso.org/standard/11955.html (dostęp: 2026-02-28)
  • Polski Komitet Normalizacyjny – karta normy PN-EN ISO 5807 (symbole schematów blokowych), https://sklep.pkn.pl/ (wyszukiwanie: "PN-EN ISO 5807") (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia – "Schemat blokowy" (opis podstawowych symboli, w tym prostokąta jako procesu), https://pl.wikipedia.org/wiki/Schemat_blokowy (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Dokumentacja/opracowania do PN-EN ISO 5807 dotyczące symboli schematów blokowych
  • Podręczniki i kursy z podstaw algorytmiki i schematów blokowych
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z rozpoznawania symboli i czytania prostych algorytmów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego